euskarari ekarriak

1.253 idazle / 3.381 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1844-03-30 / 1896-01-08

Paul Verlaine


Verlaine, Paul. Frantses poeta (Metz, 1844 - Paris, 1896). Oso gazte hasi zen poemak idazten, Parisko literatura giroan sartuta. Lehen poema liburuak, Poèmes saturniens (1866, Saturnoren poemak), parnasianismoaren eraginpean eginak dira. Hurrengoek, Les Fêtes Galantes (1869, Jai galaiak), Watteau margolariaren estiloko giroan, pertsonaia xume sentsualak agertzen dituzte. Garai hartan Mathilde Mauté ezagutu zuen, eta hiru urte geroago harekin ezkondu zen; urte haietako zoriona kantatzen dute La Bonne Chanson (1870) saileko poemek, bizimodu lasai eta sotil baten gogoa adieraziz. Rimbaud poeta ezauguturik, ordea, bertan behera utzi zituen asmo haiek: emaztea eta seme jaio berria utzi, eta Frantzian, Belgikan, eta Londresen ibili ondoren, liskar eta errieta ugariekin, Verlainek bi tiro jo zizkion Rimbaudi, eta kartzelan sartu zuten bi urtez. Garai hartan idatzi zituen bere poema onenetarikoak, Romances sans paroles (1874) liburuan bilduak; liburu horretako lehen poemetan, bereziki, frantses literaturan nekez oso gutxitan den musikaltasuna lortu eta esperimentu prosodiko ausartak egin zituen Verlainek. 1874an katoliko egin zen; garai hartan poema mistikoak idatzi zituen, Sagesse (1874-80) eta Amour (1888-92). Gero, ordea, alkoholismoa zela eta miserian bizi izan zen; aldi berean halako ospea lortu zuen poeta sinbolista eta "dekadente"-en artean. Giro hartan arrakasta handia izan zuten Poètes maudits (1884, Poeta madarikatuak; T. Corbière, Mallarmé eta Rimbaudi eskainia), eta Jadis et Naguère (1884, Antzina eta oraintsu; bertan dago L'art poétique) lanekin. Pieza erotiko batzuen ondoren, Parallèlement (1889), Liturgies intimes (1892), Elizako jaiei buruzkoa, eta Epigrammes (1894), gai desberdinetakoa, agertu ziren. n Verlaine da frantses poeten artean lirismo handiena lortu duenetako bat. Hitz-musika modernoaren aitzindarietako bat izan zen, eta poeta erromantikoen eta sinbolisten arteko zubia. Poesia hoberenetan bere aurrekoen erretorika handinahia hautsi zuen, eta frogatu zuen frantses hizkuntza, baita egunoroko esapideetan ere, giza sentipenen alderdi berriak komunikatzeko gauza dela, irakurlea beretzen duten iradokizun eta lausotasunaren bidez; hitzen soinuen bitartez musika egin zuen, ohiko edukien bidez baino indar handiagoz; izan ere, Verlaineren lan hoberenetan ez baita ageriko eduki intelektual edo filosofikorik.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Paul Verlaineren bi poema uzkizale

itzul.: Hedoi Etxarte

Zuzeu, 2012

Larrazkeneko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Andrelagunak "Balkoian"

itzul.: Joakin Balentzia

Korrok-6, 1985

Udazken kantua

itzul.: Gabriel Aresti

Euzko-Gogoa, 1954

Goizparkiak

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1931-martxoa

Amets kutuna

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi - 5357, 1930

Green

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-otsaila

Euria dagi

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-martxoa

Leuntasuna

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1929-martxoa

Hitzorduak

Azken kritikak

Maleta
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Javier Rojo

Zorion klandestinoa
Clarice Lispector

itzul.: I˝igo Roque
Javier Rojo

Hain gutun luzea
Mariama Ba

itzul.: Iokin Otaegi
Amaia Alvarez Uria

Maleta
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Iraitz Urkulo

Tristezia, zer berri
Franšoise Sagan

itzul.: Gerardo Markuleta
Danele Sarriugarte

Hain gutun luzea
Mariama Ba

itzul.: Iokin Otaegi
Alex Gurrutxaga

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

itzul.: Jon Alonso
Saioa Ruiz Gonzalez

Poesia kaiera
Sophia de Mello

itzul.: I˝igo Roque
Igor Estankona

Kronika txikia
Pablo Anto˝ana

itzul.: Luis Mari Larra˝aga
Jose Luis Padron

Hirira doan bidea
Natalia Ginzburg

itzul.: Pello Lizarralde
Aritz Galarraga

Azken sarrerak

2015 Uztaila

Junichiro Tanizaki
Tatuaia

Alan Seeger
Poesia azpititulatua

Hiru poeta

Gwendolyn Brooks
Poesia azpititulatua

Heinrich B÷ll
Gertatu behar du zer edo zer

Amiri Baraka
Poesia azpititulatua

James Salter
Ilunabarrean

June Jordan
Poesia azpititulatua

Benjamin Peret
Lau poema

MichŔle Lalonde
Poesia azpititulatua

2015 Ekaina

Elizabeth Barrett
Poema bat

Jean Joseph Rabearivelo
Bost poema

William Butler Yeats
Zazpi poema

Robert Desnos
Hiru poema-sorta

Nepalgo
Hamahiru poema

2015 Maiatza

Boris Pasternak
Salbokonduktoa

Paul Nizan
Aden Arabie

Alphonse Daudet
Azken eskola eguna

2015 Apirila

Roberto Bola˝o
2666: Krimenen atala

Valle-Inclan
Jainkoaren Hitzak

2015 Martxoa

Anne Sexton, Sophia De Mello eta Gabriel Ferrater

2015 Otsaila

G.K. Chesterton
Oinkada misteriotsuak

Huy Can
Zenbait poema

Boris Pasternak
Bi poema

Assia Djebar
Bost poema

Sechu Sende
Sorgin ehiztaria

2014 Abendua

Joan Vinyoli
Hamar poema

Mark Strand
Aitaren eresia

Michel Houellebecq
Mapa eta lurraldea

Alaide Foppa
Hamabi poema

2014 Azaroa

Rodolfo Walsh
Emakume hori

Tomas Meabe
14 alegia

Georg Trakl
Poesia Kaiera

2014 Urria

Dickinson, Drummond de Andrade eta Hernandez

[Sarrera guztiak ikusi]