euskarari ekarriak

1.320 idazle / 3.507 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1818-08-08 / 1891-05-24

Josep Romanilha

hil zen duela 126 urte

Josep Romanilha (Sant Romieg, 1818 - Avignon, 1891), Okzitaniako idazlerik garrantzitsuenetakoa da. Eskolako errienta, Federi Mistral izan zuen ikasle eta, urteetara, elkarrekin jardungo zuten Felibreen mugimendu linguistiko-literarioa sortzen eta zabaltzen. Idazle ez ezik editorea ere izan genuen Romanilha, eta okzitanierazko literaturaren harroaldiko epizentroa izan zen bere liburu-denda. Poesian hasi bazen ere narrazioan atera zituen zakukoak, ahozko tradizioa jaso, edertu eta piperrez ondua emanik bere herriari. Robert Lafon irakasle eta saiakeragile handiak frogatua duen bezala, Alphonse Daudet ezagunaren zenbait obra Romanilhari eginiko plagioak dira, manipulatuak, noski, protagonista okzitaniar jator eta politikoki ez arrunt zuzenak paristarren eta oro har turisten gustuko etnotipoak bihurtuta. Romanilhak, ondarea aberasteaz gain, idazkera  molde berri bat proposatu zuen, proventzala oinarri, latinisten eta populisten artekoa, publiko zabalaren mesederako. Urtez urte Mon Dimanche astekarian eman zituen ipuinak bilduman argitaratu zituen Li conte Provençau (1883) tituluarekin, eta data hori ezarri ohi da okzitanierazko prosa modernoaren sorreratzat.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Cucugnango medikua

itzul.: Jean Hiriart-Urruti

armiarma.eus, 2016

1870-08-27 / 1919-05-24

Amado Nervo

hil zen duela 98 urte

Nervo, Amado. Mexikoko idazle modernista (Tepic, 1870 - Montevideo, 1919). Kazetaritza, saiakera, kronika, eleberria eta, batez ere, olerkiak idatzi zituen. 1900ean Europara iritsi zen kazetari gisa eta Crónicas de viaje (Bidazti-kronikak) idatzi zuen; Parisen bizi zela Rubén Darío ezagutu zuen, haren eta garai hartako frantses idazleen eragina izan zuen eta Poemas (1901) olerki liburua argitaratu zuen han. Mexikora itzuli zenean Lira heroica (1902, Lira heroikoa), Las voces (1904, Ahotsak), Los jardines interiores (1905, Barruko lorategiak) olerki liburuak idatzi zituen. Mexikoko enbaxadore izan zen, eta Espainian bizi izan zen 1914 arte. 1918tik 1919ra gobernuak Argentinara eta Uruguaira bidali zuen enbaxadore gisa. Beste idazlan batzuk: Místicas (1897, Mistikak), Perlas negras (1899, Perla beltzak), Elevación (1917, Goratzea), Plenitud (1918, Betetasuna), El estanque de los lotos (1919, Lotoen aintzira), El arquero divino (1922, Arkulari jainkozkoa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bakean

Zintzhilik, 1986

Udazkena iritxi da

itzul.: Luis Mari Mujika

Olerti, 1961

Oldozketan (2)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Ezkutua

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

Oldozketan (1)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Emaitza

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

1905-05-24 / 1984-02-21

Mikhail Xolokhov

jaio zen duela 112 urte

Xolokhov, Mikhail Alexandrovitx. Errusiar idazlea (Kruzhilin, Rostov, 1905 - Vechenskaïa, 1984). Don ibaiaren arroan bizi izan zen, kosakoen artean, eta horrek izan zuen eraginik bere obran. Gazte-gaztetan alderdi komunistako kide egin zen eta kosako zurien aurkako borrokan parte hartu zuen. 1925ean argitaratu zuen lehen liburua, Don ibaiko ipuiak, Tolstoiren errealismoaren eta kosakoen folklorearen eragina zuen epopeia. Bere liburuetan Sobiet Batasuneko historiako gertakizun nagusi batzuk kontatu zituen modu epikoan. Sobiet Goreneko kide izan zen, eta estalinismoaren kultura irizpideak aldeztu zituen. Stalin eta Lenin sariak jaso zituen eta 1965ean Literaturako Nobel saria. Idazlanak: Don lasaia (1928-1940), lau liburukitan argitaratutako eleberria; Lur landuak (1932-1956), Aberriaren alde borrokatu ziren (1943-1970), Gizon baten patua (1956-1957).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Don ibaiko ipuinak

itzul.: Olga Mtz. de Marigorta / Roberto Serrano

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 133

1899-05-24 / 1984-10-19

Henri Michaux

jaio zen duela 118 urte

Michaux, Henri. Belgikan jaiotako olerkari eta margolari frantsesa (Namur, 1899 - Paris, 1984). Bidaiari handia izan zen. Lehen idazkiak 1921ekoak ditu; surrealismoaren bidetik jo zuen hasieran, Lautréamont-en eragin handiarekin, eta 1945az gero existentzialismora inguratu zen. Michaux-ren lana «barne autobiografia» modukoa da; ametsak, mamuak eta obsesioak ageri dira bertan, guztiak irudi soil distiratsuen bidez, umore anker batez, azalduak. Idatzi zituen lanen artean hauek ditu aipagarrienak: Qui je fus (1927, Izan nintzena), Un certain Plume (1930, Plume delako bat) Plume (1937), Un barbare en Asie (1933, Barbaro bat Asian), Michaux-ren obra nagusia; Entre centre et abssence (1936), Voyage en Grande-Garabagne (1936), Exorcismes (1943), Poésie pour pouvoir (1949), Misérable miracle (1956), L'infini turbulent (1957), Connaissance par les gouffres (1961, Ezagutza amildegien bidez), Moments (1973), Bras cassé (1973, Beso apurtua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Budapest-eko neska

Maiatz-5, 1984

Laberintoa

Maiatz-5, 1984

1913-11-15 / 2005-05-24

Arthur Haulot

hil zen duela 12 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Koadroa

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1958-02-16 / 1996-05-24

Lois Pereiro

hil zen duela 21 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Akaberako poesia amodioaz eta gaitzaz (1992-1995)

itzul.: Joxemari Sestorain

Denonartean, 2013

21 poema

itzul.: Iñigo Aranbarri

armiarma.eus, 2012

1941-05-24 / ...

Bob Dylan

jaio zen duela 76 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

7 kantu

itzul.: Juan Gartzia

Senez-21, 2001

1940-05-24 / 1996-01-28

Joseph Brodsky

jaio zen duela 77 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Iparburuko esploratzailea

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1932-05-24 / ...

Arnold Wesker

jaio zen duela 85 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Sukaldea

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Sugea kantari

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Hitzorduak

Maiatzak 25: Sumisioa Zarautzen

Maiatzak 26: Gure garaiko heroia Iruñean

Maiatzak 27: Parranda Ondarroan

Maiatzak 27: Poesia kaierak Zarautzen

Maiatzak 27: Ume galduaren bila Zarautzen

Maiatzak 30: Pentsamendu heterozuzena, Monique Wittig

Maiatzak 30: Gerrak ez du emakume aurpegirik, Svetlana Aleksievitx

Azken kritikak

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Igor Estankona

Minorreko komedia
Hans Keilson

itzul.: Juan Luis Agirre Lete
Mikel Ayerbe

Isil-mandataria
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Iker Zaldua

Murmurioak
Menna Elfyn

itzul.: Eli Tolaretxipi / Arantza Fernandez
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Dylan Thomas

itzul.: Iker Alvarez
Igor Estankona

Poesia kaiera
Adrienne Rich

itzul.: Maialen Berasategi
Aitor Castro

Kristo irakiarra
Hassan Blasim

itzul.: Ana Isabel Morales
Iratxe Retolaza

Qissat: Palestinako emakumeen ipuinak
Askoren artean

itzul.: Xabier Monasterio
Alex Gurrutxaga

Kristo irakiarra
Hassan Blasim

itzul.: Ana Isabel Morales
Ibon Egaña

Idazlan guztiak
Teresa Avilakoa

itzul.: Luis Baraiazarra
Jose Luis Padron

Azken sarrerak

2017 Maiatza

Langston Hughes
Etxea

Carlos Casares
Idazle didaktiko bat

Sakutaro Hagiwara
Bost poema

2017 Apirila

Antonio Gramsci
Sei gutun kartzelatik

Yolanda Esteve
Bost poema

Paco Souto
Hamabi poema

Primo Levi
11 poema

2017 Martxoa

Adrienne Rich
Poesia kaiera

Dylan Thomas
Poesia kaiera

Alfonsina Storni
Poesia kaiera

Otto Rene Castillo
Bost poema deserri eta maitasun

Pete Seeger
Hamahiru kantu

Antonin Artaud
Jainkoaren Judizioari Akabera Emateko

Pier Paolo Pasolini
Gramsciren errautsak

2017 Otsaila

nila northSun
Lau poema

Horacio Quiroga
Yaguaí

Ciro Alegria
Almadia bakartia

Violeta Parra
Sei kantu

Ugo Betti
Ahuntz-herriko bidegabea

2017 Urtarrila

Gabriela Mistral
Sei poema

Robert Antelme
Gizakiaren espeziea

John Berger
Hamar poema eta ipuin bat

2016 Abendua

Juan Ramon Jimenez
Barne-gaiazko animalia

Santu Casanova
Negua Korsikan

Leopold Sedar Senghor
Bi artikulu

Giovanni Boccaccio
Dekamerone tipi bat

Natsume Soseki
Gizakia

2016 Azaroa

Marcos Ana
Sei poema

Jack London
Bizi nahi

Cecilia Meireles
Hamar poema

Lau poeta galiziar
Poemak itsasotik

2016 Urria

Suheir Hammad
Bi poema eta promesa bat

Miroslav Holub
Munduko Poesia Kaiera

Stephane Mallarme
Munduko Poesia Kaiera

Nijole Miliauskaite
Munduko Poesia Kaiera

Mongo Beti
Negrotasunaren hiztegia

Alain Fournier
Emakume pozoitua

2016 Iraila

T.S. Eliot
Bost poema

Antenor Firmin
Giza arrazen berdintasunaz

[Sarrera guztiak ikusi]