euskarari ekarriak

1.325 idazle / 3.517 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1911-06-24 / 2011-04-30

Ernesto Sabato

jaio zen duela 106 urte

Sábato, Ernesto. Argentinar idazlea (Rojas, 1911). Fisika eta matematikako ikasketak egin zituen La Plata-ko unibertsitatean, eta Parisen (1937) eta Massachussetts-en jarraitu zituen. Argentinara itzulirik, La Plata-ko unibertsitateko irakasle izan zen 1940-1945 bitartean. Garai hartan hasi zen literatura lanak idazten La Nación egunkarian. 1945ean unibertsitateko kargua utzi behar izan zuen, Perón-en gobernuaren aurkakoa zelako, eta urte hartan bertan idatzi zuen Uno y el universo (Bat eta unibertsoa), filosofia, politika eta gizarte gaiei buruzko aforismo eta ohar bilduma. 1947an El Túnel (Tunela) eleberria idatzi zuen; lan hark ospetsu egin zuen nazioartean. Eleberri horretako protagonista besterekin harremanetan jartzeko erabateko ezintasuna duen antiheroia da, giza izatearen absurduaren aurrean bere baitara biltzen dena. 1955ean, Perón-en agintea amaiturik, El otro rostro del peronismo (Peronismoaren beste aurpegia) idatzi zuen. Liburu hura eta El caso Sábato (1956, Sábato auzia), ezinbesteko dira Perón-en mugimenduaren benetako izaera ezagutzeko. 1961ean idatzi zuen bigarren eleberria, Sobre héroes y tumbas (Heroiei eta hilobiei buruz). Saiakera liburuetan landutako psikologia eta filosofia gaiak gorpuztu zituen eleberri horretan. 1968an, Alain Robbe-Grillet, Jorge Luis Borges eta Jean-Paul Sartre idazleei buruzko lan kritiko bat idatzi zuen, Tres aproximaciones a la literatura de nuestro tiempo (Gaurko literaturara hurbiltzeko hiru saio). 1974an Abaddón el exterminador (Abaddón deuseztatzailea) eleberria idatzi zuen eta 1983an Nunca más (Inoiz ez berriro).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Tunela

itzul.: Mikel Garmendia

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 128

La Platako liburutegia

itzul.: Felipe Juaristi

Literatur Gazeta-8, 1988

Norbaitek esan zuen

itzul.: Aitor Arana

Hotsizki - 2, 1985

Eta aztertuz

itzul.: Aitor Arana

Hotsizki - 2, 1985

Erromantizismoa eta nazio zapalduen sorberritzea

itzul.: Mikel Azurmendi

Literatur Gazeta-1, 1985

1842-06-24 / 1914?

Ambrose Bierce

jaio zen duela 175 urte

Bierce, Ambrose. Estatu Batuetako idazlea (Horse Cave Creeck, Ohio, 1842 - Mexiko, 1914). Estatu Batuetako Banakuntzarako gerran parte hartu ondoren, kazetaritzan ihardun zuen San Franciscon, Londresen eta berriro EEBBetan. E. A. Poeren eta Swiften eragina izan zuen, eta hainbat eleberri labur eta saiakera fantastiko, irri garratzeko eta giro beltzekoak idatzi zituen. Bierceren umore basa sofistikatuak The Devil's Dictionary (Gaizkiaren Hiztegia, 1906) izenburua duen lanean iritsi zuen bere maila gorena. Mexikon desagertu zen oraino argitu gabeko eran, hango iraultza bertatik ezagutzera joana zelarik.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Deabruaren Hiztegia

itzul.: Xabier Olarra Lizaso

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 87

Fortunaren dama eta erromesa

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa

Hamairu ate, 1985

Elkar

Gatazka osagabea

itzul.: Joanes Urkijo

Ttu-ttuá, 1984

1542-06-24 / 1591-12-14

San Juan de la Cruz

jaio zen duela 475 urte

Joan Gurutzekoa, santua. (Juan de la Cruz, Juan de Yepes jaiotza izenez). Espainiar fraide eta idazlea (Fontiveros, Avila, Gaztela, 1542 - Ubeda, Andaluzia, 1591). Espainiako karmeldarren ordenaren erreformazale garrantzitsuena izan zen, Teresa de Jesusekin batera. Karmeldar oinutsen taldea indartu zuten biek Espainian zehar. 1577an, preso hartu zuten, karmeldar oinetakodunek eginiko presioengatik, eta Toledon giltzapetu zuten. Han idatzi zituen bere lehen poemak. Zortzi hilabeteren buruan, ihes egin zuen kartzelatik eta karmeldar oinutsen aldeko ihardueran jarraitu zuen ondoko urteetan Andaluzia aldean. Hala ere, aurkari handiak sortu zitzaizkion karmeldar oinutsen artean ere eta, kargu guztiak kendu eta gero, fraide soil hil zen Ubedako komentuan. Bera hil ondoan eman ziren argitara Joan Gurutzekoaren obra guztiak. Hitz lauz eginiko mistika tratatuak (Karmelo mendirako igoera, Arimaren gau iluna, Amodiozko gar bizia eta Izpirituzko kantua) landu zituen hiru poema nagusien iruzkin luzeak dira: Gau iluna (1578-1583), Izpirituzko kantua (1584) eta Amodiozko gar bizia (1584). Joan Gurutzekoa Espainiako literaturaren urrezko mendeko poeta handienetako bat izan zen. Erdi Aroko eta Berpizkunde garaiko moldeak, herriko formak eta erlijio sinbolismo landua maisutasun handiz erabili zituen bere obra mistikoan. 1726. urtean egin zuten santu eta 1926an Elizako doktore. n Jaieguna, abenduaren 14a. n Juan I. Goikoetxea "Gaztelu" eta Nikolas Ormaetxea "Orixe" idazleek eman dituzte Joan Gurutzekoaren poemen euskarazko bertsio aipagarrienak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Gau illuna

itzul.: Lino Akesolo

Itzulpen Antologia I - EIZIE, 1996

Artzaitxoa

itzul.: Inazio Berakoetxea

Olerti, 1981

Donibane Gurutzen poemak

itzul.: Gaztelu

Auñamendi, 1963

Musika ixilla

Maite-sugar bizi

itzul.: Gaztelu

Olerti, 1961

Maite-sugar bizi

itzul.: Orixe

Olerti, 1961

Gau illuna

itzul.: Orixe

Olerti, 1961

Iainkorako Maite-leloa

itzul.: Orixe

Olerti, 1961

Barne-eresi

itzul.: Gaztelu

Olerti, 1960

Barneko gau illuna

itzul.: Gaztelu

Olerti, 1960

1912-04-05 / 1979-06-24

Istvan Orkeny

hil zen duela 38 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Minutu bateko ipuinak

itzul.: Maite Gonzalez Esnal

Hegats-4, 1991

1973-06-24 / ...

Nathacha Appanah

jaio zen duela 44 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Azken anaia

itzul.: Mikel Garmendia

Alberdania, 2008

1892-04-04 / 1923-06-24

Edith Sodergran

hil zen duela 94 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Egunsentia

itzul.: Teodoro Sorrondegi

Hegats-42, 2008

1899-06-24 / 1987-06-18

Bruce Marshall

jaio zen duela 118 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Aita Smith eta andereño komunista

itzul.: Manuel Lekuona

Egan, 1958

Katolikoen krisis osasungarri bat

itzul.: Manuel Lekuona

Egan, 1957

Hitzorduak

Azken kritikak

Kristo irakiarra
Hassan Blasim

itzul.: Ana Isabel Morales
Mikel Ayerbe

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Aritz Galarraga

Jesusen eskola-egunak
John Maxwell Coetzee

itzul.: Aritz Gorrotxategi
Javier Rojo

Azken patriarka
Najat el Hachmi

itzul.: Jexuxmari Zalakain
Mikel Ayerbe

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Hasier Rekondo

Askatasuna, etengabeko borroka bat
Angela Davis

itzul.: Amaia Apalauza Ollo, Iñigo Roque Eguzkitza, Garazi Ugalde Pikabea
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Igor Estankona

Minorreko komedia
Hans Keilson

itzul.: Juan Luis Agirre Lete
Mikel Ayerbe

Isil-mandataria
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Iker Zaldua

Murmurioak
Menna Elfyn

itzul.: Eli Tolaretxipi / Arantza Fernandez
Alex Gurrutxaga

Azken sarrerak

2017 Ekaina

Jordi Badiella
Poemak

Juan Goytisolo
Sugarrak, hausterreak, desmemoria

Gwendolyn Brooks
Rudolph Reeden balada

Rosario Castellanos
Hamahiru poema

2017 Maiatza

Monique Wittig
Pentsamendu heterozuzena

Langston Hughes
Etxea

Carlos Casares
Idazle didaktiko bat

Sakutaro Hagiwara
Bost poema

2017 Apirila

Antonio Gramsci
Sei gutun kartzelatik

Yolanda Esteve
Bost poema

Paco Souto
Hamabi poema

Primo Levi
11 poema

2017 Martxoa

Adrienne Rich
Poesia kaiera

Dylan Thomas
Poesia kaiera

Alfonsina Storni
Poesia kaiera

Otto Rene Castillo
Bost poema deserri eta maitasun

Pete Seeger
Hamahiru kantu

Antonin Artaud
Jainkoaren Judizioari Akabera Emateko

Pier Paolo Pasolini
Gramsciren errautsak

2017 Otsaila

nila northSun
Lau poema

Horacio Quiroga
Yaguaí

Ciro Alegria
Almadia bakartia

Violeta Parra
Sei kantu

Ugo Betti
Ahuntz-herriko bidegabea

2017 Urtarrila

Gabriela Mistral
Sei poema

Robert Antelme
Gizakiaren espeziea

John Berger
Hamar poema eta ipuin bat

2016 Abendua

Juan Ramon Jimenez
Barne-gaiazko animalia

Santu Casanova
Negua Korsikan

Leopold Sedar Senghor
Bi artikulu

Giovanni Boccaccio
Dekamerone tipi bat

Natsume Soseki
Gizakia

2016 Azaroa

Marcos Ana
Sei poema

Jack London
Bizi nahi

Cecilia Meireles
Hamar poema

Lau poeta galiziar
Poemak itsasotik

2016 Urria

Suheir Hammad
Bi poema eta promesa bat

Miroslav Holub
Munduko Poesia Kaiera

Stephane Mallarme
Munduko Poesia Kaiera

Nijole Miliauskaite
Munduko Poesia Kaiera

Mongo Beti
Negrotasunaren hiztegia

Alain Fournier
Emakume pozoitua

[Sarrera guztiak ikusi]