euskarari ekarriak

1.278 idazle / 3.424 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1818-08-08 / 1891-05-24

Josep Romanilha

hil zen duela 125 urte

Josep Romanilha (Sant Romieg, 1818 - Avignon, 1891), Okzitaniako idazlerik garrantzitsuenetakoa da. Eskolako errienta, Federi Mistral izan zuen ikasle eta, urteetara, elkarrekin jardungo zuten Felibreen mugimendu linguistiko-literarioa sortzen eta zabaltzen. Idazle ez ezik editorea ere izan genuen Romanilha, eta okzitanierazko literaturaren harroaldiko epizentroa izan zen bere liburu-denda. Poesian hasi bazen ere narrazioan atera zituen bere zakukoak, ahozko tradizioa jaso, edertu eta piperrez ondua emanik bere herriari. Robert Lafon irakasle eta saiakeragile handiak frogatua duen bezala, Alphonse Daudet ezagunaren zenbait obra Romanilhari eginiko plagioak dira, manipulatuak, noski, protagonista jator eta politikoki ez biziki zuzenak paristarren eta oro har turisten gustuko etnotipoak bihurtuta. Romanilhak, ondarea aberasteaz gain, idazkera  molde berri bat proposatu zuen, proventzala oinarri, latinisten eta populisten artekoa, publiko zabalaren mesederako. Urtez urte Mon Dimanche astekarian eman zituen ipuinak bilduman argitaratu zituen Li conte Provençau (1883) tituluarekin, eta data hori ezarri ohi da okzitanierazko prosa modernoaren sorreratzat.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Cucugnango medikua

itzul.: Jean Hiriart-Urruti

armiarma.eus, 2016

1870-08-27 / 1919-05-24

Amado Nervo

hil zen duela 97 urte

Nervo, Amado. Mexikoko idazle modernista (Tepic, 1870 - Montevideo, 1919). Kazetaritza, saiakera, kronika, eleberria eta, batez ere, olerkiak idatzi zituen. 1900ean Europara iritsi zen kazetari gisa eta Crónicas de viaje (Bidazti-kronikak) idatzi zuen; Parisen bizi zela Rubén Darío ezagutu zuen, haren eta garai hartako frantses idazleen eragina izan zuen eta Poemas (1901) olerki liburua argitaratu zuen han. Mexikora itzuli zenean Lira heroica (1902, Lira heroikoa), Las voces (1904, Ahotsak), Los jardines interiores (1905, Barruko lorategiak) olerki liburuak idatzi zituen. Mexikoko enbaxadore izan zen, eta Espainian bizi izan zen 1914 arte. 1918tik 1919ra gobernuak Argentinara eta Uruguaira bidali zuen enbaxadore gisa. Beste idazlan batzuk: Místicas (1897, Mistikak), Perlas negras (1899, Perla beltzak), Elevación (1917, Goratzea), Plenitud (1918, Betetasuna), El estanque de los lotos (1919, Lotoen aintzira), El arquero divino (1922, Arkulari jainkozkoa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bakean

Zintzhilik, 1986

Udazkena iritxi da

itzul.: Luis Mari Mujika

Olerti, 1961

Oldozketan (2)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Ezkutua

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

Oldozketan (1)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Emaitza

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

1905-05-24 / 1984-02-21

Mikhail Xolokhov

jaio zen duela 111 urte

Xolokhov, Mikhail Alexandrovitx. Errusiar idazlea (Kruzhilin, Rostov, 1905 - Vechenskaïa, 1984). Don ibaiaren arroan bizi izan zen, kosakoen artean, eta horrek izan zuen eraginik bere obran. Gazte-gaztetan alderdi komunistako kide egin zen eta kosako zurien aurkako borrokan parte hartu zuen. 1925ean argitaratu zuen lehen liburua, Don ibaiko ipuiak, Tolstoiren errealismoaren eta kosakoen folklorearen eragina zuen epopeia. Bere liburuetan Sobiet Batasuneko historiako gertakizun nagusi batzuk kontatu zituen modu epikoan. Sobiet Goreneko kide izan zen, eta estalinismoaren kultura irizpideak aldeztu zituen. Stalin eta Lenin sariak jaso zituen eta 1965ean Literaturako Nobel saria. Idazlanak: Don lasaia (1928-1940), lau liburukitan argitaratutako eleberria; Lur landuak (1932-1956), Aberriaren alde borrokatu ziren (1943-1970), Gizon baten patua (1956-1957).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Don ibaiko ipuinak

itzul.: Olga Mtz. de Marigorta / Roberto Serrano

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 133

1899-05-24 / 1984-10-19

Henri Michaux

jaio zen duela 117 urte

Michaux, Henri. Belgikan jaiotako olerkari eta margolari frantsesa (Namur, 1899 - Paris, 1984). Bidaiari handia izan zen. Lehen idazkiak 1921ekoak ditu; surrealismoaren bidetik jo zuen hasieran, Lautréamont-en eragin handiarekin, eta 1945az gero existentzialismora inguratu zen. Michaux-ren lana «barne autobiografia» modukoa da; ametsak, mamuak eta obsesioak ageri dira bertan, guztiak irudi soil distiratsuen bidez, umore anker batez, azalduak. Idatzi zituen lanen artean hauek ditu aipagarrienak: Qui je fus (1927, Izan nintzena), Un certain Plume (1930, Plume delako bat) Plume (1937), Un barbare en Asie (1933, Barbaro bat Asian), Michaux-ren obra nagusia; Entre centre et abssence (1936), Voyage en Grande-Garabagne (1936), Exorcismes (1943), Poésie pour pouvoir (1949), Misérable miracle (1956), L'infini turbulent (1957), Connaissance par les gouffres (1961, Ezagutza amildegien bidez), Moments (1973), Bras cassé (1973, Beso apurtua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Budapest-eko neska

Maiatz-5, 1984

Laberintoa

Maiatz-5, 1984

1913-11-15 / 2005-05-24

Arthur Haulot

hil zen duela 11 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Koadroa

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1958-02-16 / 1996-05-24

Lois Pereiro

hil zen duela 20 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Akaberako poesia amodioaz eta gaitzaz (1992-1995)

itzul.: Joxemari Sestorain

Denonartean, 2013

21 poema

itzul.: Iņigo Aranbarri

armiarma.eus, 2012

1941-05-24 / ...

Bob Dylan

jaio zen duela 75 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

7 kantu

itzul.: Juan Gartzia

Senez-21, 2001

1940-05-24 / 1996-01-28

Joseph Brodsky

jaio zen duela 76 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Iparburuko esploratzailea

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1932-05-24 / ...

Arnold Wesker

jaio zen duela 84 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Sukaldea

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Sugea kantari

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Hitzorduak

Maiatzak 25: Ravel Arrasaten

Maiatzak 26: Ispiluak Getarian

Maiatzak 26: Mihia aske Gasteizen

Maiatzak 27: Hildakoen entziklopedia Iruņean

Ekainak 01: Post-it bizitzak Durangon

Ekainak 07: Sunset Park Zumaian

Ekainak 09: Adiskide paregabea Markinan

Azken kritikak

Poesia kaiera
Angel Gonzalez

itzul.: Gerardo Markuleta
Alex Gurrutxaga

Sumisioa
Michel Houellebecq

itzul.: Gerardo Markuleta
Javier Rojo

Ulises
James Joyce

itzul.: Xabier Olarra
Anjel Lertxundi

Sumisioa
Michel Houellebecq

itzul.: Gerardo Markuleta
Edorta Jimenez

Farorantz
Virginia Woolf

itzul.: Anton Garikano
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Audre Lorde

itzul.: Danele Sarriugarte
Igor Estankona

Larrua
Curzio Malaparte

itzul.: Jose Ramon Vazquez
Hasier Rekondo

Kazetari amerikar baten egunaldia 2889an
Jules Verne

itzul.: Alberto Barandiaran
Iraitz Urkulo

Parranda
Eduardo Blanco Amor

itzul.: Ramon Etxezarreta
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Paul Celan

itzul.: Xabier Montoia
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2016 Maiatza

Josep Romanilha
Cucugnango medikua

Mario Benedetti
Hamahiru poema

Stanislaw Jerzy Lec
Aforismoak

Haroldo Conti
Anaia baten heriotza

Padraig Mac Piarais
Hamar poema

2016 Apirila

Akram Aylisli
Bihotzak baditik horrelako gauzak

Pazkoko Altxamendua
Bi poema

Gabriel Celaya
Zazpi poema

Jose Revueltas
Inor gabeko hizkuntza

Annie Vivanti
Lau poema

Milan Kundera
Bi ipuin

2016 Martxoa

Virginia Woolf
Gela bat norberarena

Audre Lorde, Angel Gonzalez, Paul Celan
Munduko Poesia Kaierak

Blas de Oteroren
mendeurrena

Anna Akhmatova
Requiem

2016 Otsaila

Julian Barnes
Lurraren mailan

Bernard Dadie
Zortzi poema

2016 Urtarrila

Ashraf Fayadh
hamazazpi poema

Louise Michel
Komuna

2015 Abendua

Sergei Jesenin
zortzi poema

W. Somerset Maugham
Idazle baten oharrak

Gilka Machado
Hiru poema

2015 Azaroa

Roland Barthes
Frantziako Turra epopeia gisa

Pier Paolo Pasolini
Ile luzearen aurka

2015 Urria

Giorgio Scerbanenco
Luisa korapiloa

Edna St. Vincent Millay
Harpa ehulearen balada

Italo Calvino
Bi artikulu

Alex La Guma
Bi testu

Mario de Andrade
Bi poema

Susana Thenon
Bederatzi poema

2015 Iraila

Ingeborg Bachmann, Eugenio Montale, Jorge de Sena
Poesia Kaierak

Yehuda Amichai
Gerlan hildakoen eresia

Cesare Pavese
Poesia euskaraz

[Sarrera guztiak ikusi]