euskarari ekarriak

1.371 idazle / 3.582 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1860-01-29 / 1904-07-15

Anton Txekhov

hil zen duela 114 urte

Txekhov, Anton Pavlovitx. Idazle errusiarra (Tanganrog, 1860 - Badenweiler, 1904). Familia behartsu batean jaio zen. 1879an Moskura joan zen medikuntza ikasketak egitera. Umorezko aldizkarietan ipuinak argitaratzen hasi zen bere familiari laguntzeko. Geroztik literatura izan zuen bizibide, noizean behin, izurriteetan eta, mediku gisa lan egin bazuen ere. 1890ean Sakhalin uharte-presondegira joan zen bertakoei laguntzera eta itzulitakoan eleberri bat argitaratu zuen: Sakhalin uhartea. 1895ean Tolstoi ezagutu zuen. 1900ean Errusiako Zientzia Akademiako kide izendatu zuten, baina bi urteren buruan kargua utzi zuen Gorki erakundetik bota izanagatik protesta egiteko. Tuberkulosiak jota zegoen eta Errusia eta Europa osoan barrena ibili zen bere gaitza sendatu nahian. 1901ean Olga L. Knipper Moskuko Arte Antzerki taldeko antzezlearekin ezkondu zen. Txekhoven ipuinak berdintsuak dira gaiz eta estiloz, ia ekintzarik eta intrigarik gabekoak, umorezkoak gehienak, Errusiako burgesia deskribatzen dutenak, neurritasun handiz eta artifizialkeriari uko eginez idatziak. Melpomeneko ipuinak (1884), hasierako ipuinen bilduma, Kontakizun nabarrak (1886), Ilunabarrean (1887), Estepa (1888), 6. pabilioia (1892), Dueloa (1892), Nire bizitzaren historia (1895), Laborariak (1897), Ezezagun baten kontakizuna (1898), Andrea txakurtxoarekin (1898). Haren antzerki lanak Stanislavskiren Arte Teatroaren sorrerari oso lotuak daude. Garai hartako errusiar gizartearen ispilu dira eta haustura handia ekarri zuten ordu arteko antzerkigintzarekiko; isilunez eta iradokizunez betetako lanak dira, xehetasun psikologiko handikoak eta giroari gertaerari baino garrantzia handiagoa ematen diotenak. Txekhov antzerkiaren historiako egilerik garrantzitsuenetako bat da. Antxeta (1895), Osaba Vania (1899), Hiru ahizpak (1901), Gereziondoen lorategia (1904).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Rothschild-en biolina

itzul.: Jose Morales

armiarma.eus, 2004

Tabakoak dakarren kalteaz

itzul.: Labayru

Zubizabal, 1999

Logalea

itzul.: Juan Mari Mendizabal

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Ipuinak

itzul.: Xabier Mendiguren

Ibaizabal, 1990

Literatura Unibertsala 3

Basapiztia

itzul.: Begoņa Lasa

Baroja, 1987

Ezkontzarako Baimena

itzul.: Begoņa Lasa

Baroja, 1987

Vanka

itzul.: D' de l'A

Txistu & Tambolin, 1986

Atezain eskolatua

itzul.: Pello Zabaleta

Egan, 1986

Ispilu okerra

itzul.: Pello Zabaleta

Egan, 1985

Guraso zintzoa

itzul.: Elizalde

Egan, 1956

1892-03-08 / 1979-07-15

Juana Ibarbourou

hil zen duela 39 urte

Ibarbourou, Juana de. (Juana Fernández Morales). Uruguaiko idazlea (Melo, 1892 - Montevideo, 1979). Uruguaiko Akademiako partaide hautatu zuten 1947an, eta bertako literatura saria eman zioten 1959an. Amodioa du gai behinena bere lanetan. Obra nagusiak: Las lenguas del diamante (1919), berehala ospea eman zion liburua; Cántaro fresco (1920), hitz lauz idatzitako olerkiak; Raíz salvaje (1922), izadiaren amodioa azaltzen duena; La rosa de los vientos (1930), mina eta misterioaren azterketa zorrotza; Chico Carlo (1944) bere haurtzaroa kontatzen duen lana; Los sueños de Natacha (1944), umeentzako antzerkia. Los mejores poemas izenburupean 1968an poema bilduma argitaratu zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Naikunde

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1982

Emakume

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1982

Seaska

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1982

Ogei urteko semearen aldezko otoitza

itzul.: Sabin Muniategi

Karmel, 1972

Estutasuna

itzul.: Sabin Muniategi

Karmel, 1972

Alatz pozgarria

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1969

Igali usaia

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1969

Itundasun

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1969

Aberatsak

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1969

Pikondoa

itzul.: Sabin Muniategi

Karmel, 1968

Irel-suzko

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Galdua

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Eriotza

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Itxas-ontzia

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Jareipena

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Bidea

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Aldia

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

1874-02-01 / 1929-07-15

Hugo von Hofmannsthal

hil zen duela 89 urte

Hofmannsthal, Hugo von. Austriar olerkari eta antzerki idazlea (Viena, 1874 - Rodaun, Viena ondoan, 1929). Zuzenbide eta literatura ikasketak amaiturik, Rodaun-en erretiratua bizi izan zen, eta tarteka Frantziara eta Mediterraneoko herrialdeetara bidaiak egiten zituen. Hasierako olerkiak eta drama poetikoak Vienako dekadentismoaren arauen araberakoak dira: Gestern (1891, Atzo); Der Tod des Tizian (1892, Tizianoren heriotza); Eroa eta heriotza (Der Tor und der Tod, 1893). Venezia gertaleku duen Abenturazalea eta kantaria (Der Abenteurer und die Sängerin, 1899) izenburuko obran Hofmannsthal-ek bere gai kutuna erabili zuen: aldaketaren eta beti bat izateko premia moralaren arteko gaztazka. 1901ean poesia idazteari utzi zion, estetizismo subjetiboan ixteko arriskuari ihes egitearren. Teatro klasikoaz interesaturik, moldaerak apailatu zituen: Elektra (1904); Ödipus und die Sphinx (1906, Edipo eta esfingea); Ariadne auf Naxos (1912, Ariadna Naxos-en). Richard Strauss-ek bere operetarako hartu zituen haietako batzuk. Erdi Aroko misterioetan inspiraturiko obra bat ere badu, bereetatik ospetsuena: Jedermann (1911). Urte berean Der Rosenkavalier (Arrosaren zalduna) drama musikalaren libretoa idatzi zuen R. Strauss-entzat. Calderon-en antzerkian oinarritu zen beste bi obratan: Das Salzburger grosse Welttheater (1922, Salzburgoko munduko antzoki handia) eta Der Turm (1925, Dorrea). Prosaz ere badu obrarik: Das Erlebnis des Marschalls von Bassompierre (1900, Bassompierre mariskalaren abentura); Andreas oder die Vereinigten (1932, Andrea edo aliatuak), amaitu gabeko eleberria; Die Frau ohne Schatten (1916, Itzalik gabeko emakumea).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Lekhoreko biziarena

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1954

1-2

1837-02-24 / 1885-07-15

Rosalia de Castro

hil zen duela 133 urte

Castro, Rosalía de. Galegoz eta gaztelaniaz idatzi zuen galiziar idazlea (Santiago de Compostela, 1837 - Padron, 1885). Ama ezkongabe baten alaba zen. Ondoko obran eragin handia izango zuen krisi larria jasan zuen hamabost urterekin. 1857an bere lehen poema liburua eman zuen argitara, La Flor (Lorea) .  Hitz laua eta neurtua landu zituen; amodioaren penak, emakumea, herriaren miseria eta Galiziarekiko atxikimendua izan ziren haien gai nagusiak. 1859. urtean La hija del mar (Itsasoaren alaba), emakumearen bizimoduaren inguruko eleberria, idatzi zuen. 1863an amari hil ondoan opa zion A miña mai eta Gaztelarekiko erdeinua darien Cantares galegos (Galiziar kantuak) poema liburuak ondu zituen. Kontakizunak eman zituen ondoren, Ruinas (1866) eta El caballero de las botas azules (Bota urdineko zalduna, 1867). 1870-1871. urteetan idatzi zituen Simancasen 1880an Follas Novas (Hosto berriak) izenburuan bildu zituen poemak. 1885ean, En las orillas del Sar (Sar-en ibai ertzean) olerki sorta eman zuen gaztelaniaz, bere baitara bilduriko idazlearen gogoeta liriko-erlijiozkoak biltzen dituena. n Hil aurretik bere obra guztiak erre zitzatela eskatu zien Rosalía de Castrok seme-alabei, baina zorionez ez zuten agindua erabat bete. Bere garaiari zegokion moduan, molde erromantikoak aurrera eramaten jakin izan zuen Rosalía de Castrok. Bera da XIX. mendean Galiziak eman zuen idazle garrantzizkoena.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Poesia kaiera

itzul.: Koldo Izagirre

Susa, 2017

Munduko Poesia Kaierak 23

Sar-eko ibarretan

itzul.: Dirauket

Olerti, 1964

1953-04-28 / 2003-07-15

Roberto Bolaņo

hil zen duela 15 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

2666: Krimenen atala (hasierako zatia)

itzul.: Ibon Sarasola

armiarma.eus, 2015

1925-04-19 / 1996-07-15

Gudmundur Steinsson

hil zen duela 22 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Atseden laburra

itzul.: Jon Kortazar

Antzerti-83, 1985

1892-02-24 / 1977-07-15

Konstantin Fedin

hil zen duela 41 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Neba-arreba

itzul.: Karlos Santisteban

Hegats-3, 1990

1897-07-26 / 1976-07-15

Paul Gallico

hil zen duela 42 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Elur-antzara

itzul.: Ane Urrestarazu

Hamaika Books, 2012

1957-07-15 / 2004-03-06

Luisa Villalta

jaio zen duela 61 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Reqiem Uxio Novoneyrarentzat

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-32, 1999

Courante

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

Etorkiaz eta egiaz

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

Stabat mater dolorosa

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

Itzalak elestan hasiak dira

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

Hire gizon hatzak eta nireak

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

Emakume neurri

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-22, 1994

1952-07-15 / ...

Lydia Flem

jaio zen duela 66 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Nola banandu nintzen neure alaba eta neure ia-semearengandik

itzul.: Joxan Elosegi

Alberdania, 2009

Amodio gutunak oinordetzan

itzul.: Joxan Elosegi

Alberdania, 2007

Izua

itzul.: Joxan Elosegi

Alberdania, 2006

Nola hustu nuen gurasoen etxea

itzul.: Joxan Elosegi

Alberdania, 2005

1935-07-15 / 2003-11-15

Mohamed Xukri

jaio zen duela 83 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Hutsegiteen garaia

itzul.: Arantzazu Royo

Igela, 2014

Ogi hutsa

itzul.: Arantzazu Royo

Igela, 2010

1892-07-15 / 1940-09-26

Walter Benjamin

jaio zen duela 126 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Literatura oharrak

itzul.: A. Dones, D. Sarriugarte, T. Pradera, I. Segurola

Sans Soleil, 2015

Denbora, historia eta artearen inguruko testuak

itzul.: G. Arrula, M. Igartua, G. Urturi, M. Berasategi

Sans Soleil, 2015

Hitzorduak

Azken kritikak

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

itzul.: Maialen Marin / Aiora Jaka
Javier Rojo

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

itzul.: Maialen Marin / Aiora Jaka
Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

itzul.: Isabel Etxeberria Ramirez
Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

itzul.: Idoia Santamaria
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Dylan Thomas

itzul.: Iker Alvarez
Alex Uriarte Atxikallende

Urrezko oilarra
Juan Rulfo

itzul.: P. Onaindia
Aitor Francos

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Igor Estankona

Arrotza
Albert Camus

itzul.: Josu Zabaleta
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Alex Uriarte

Filiala
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza, Aroa Uharte
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2018 Uztaila

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

2018 Ekaina

Franz Kafka
Metamorfosia

Jean Arbousset
Zortzi poema

2018 Maiatza

Pita Amor
Zazpi poema

Claude McKay
Lau poema

Mark Twain
R arrazarena

Izet Sarajlic
Zazpi poema

Hannah Arendt
Poemak

2018 Apirila

Henri Michaux
Bost poema

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariņo
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

2018 Urtarrila

Boris Vian
Desertorea

Elisa Mujica
Zirkulua

Hainbat egile
Hamahiru ate

Dr. Atl
Beila

2017 Abendua

Fatima Mernissi
38 talla da harem-a

Qissat. Palestinako emakumeen ipuinak

2017 Azaroa

Shuntaro Tanikawa
Zazpi poema

Hoda Ablan
Zazpi poema

[Sarrera guztiak ikusi]