[Idazleari buruzko informazioa]

Michaux, Henri. Belgikan jaiotako olerkari eta margolari frantsesa (Namur, 1899 - Paris, 1984). Bidaiari handia izan zen. Lehen idazkiak 1921ekoak ditu; surrealismoaren bidetik jo zuen hasieran, Lautréamont-en eragin handiarekin, eta 1945az gero existentzialismora inguratu zen. Michaux-ren lana «barne autobiografia» modukoa da; ametsak, mamuak eta obsesioak ageri dira bertan, guztiak irudi soil distiratsuen bidez, umore anker batez, azalduak. Idatzi zituen lanen artean hauek ditu aipagarrienak: Qui je fus (1927, Izan nintzena), Un certain Plume (1930, Plume delako bat) Plume (1937), Un barbare en Asie (1933, Barbaro bat Asian), Michaux-ren obra nagusia; Entre centre et abssence (1936), Voyage en Grande-Garabagne (1936), Exorcismes (1943), Poésie pour pouvoir (1949), Misérable miracle (1956), L'infini turbulent (1957), Connaissance par les gouffres (1961, Ezagutza amildegien bidez), Moments (1973), Bras cassé (1973, Beso apurtua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Le Carré, John. (David John Moore Cornwell jaiotza izenez). Ingeles idazlea (Poole, Dorset, 1931). Guztiz ospetsu egin dute bere espioitza eleberriek. Britainia Handiko kanpo zerbitzuetarako lan egin zuen Alemanian 1959an. Urte hartan hasi zen idazten eta arrakasta handia izan zuen bere hirugarren eleberriak, The Spy Who Came in from the Cold (1963, Hotzetik etorri zen espioia). Espioitza eleberri gehiago idatzi zituen ondoko urteetan (1968, A Small Town in Germany, Almaniako hiri txiki bat) eta trilogia bat eskaini zuen 1974-1980 urteetan George Smiley espioi britainiarra eta Karla espioi sobietarra kontrakarrean ezarrita: Tinker, Tailor, Soldier, Spy (1974, Alproja, jostuna, soldadua, espioia), The Honourable Schoolboy (1977, Eskola mutil ohoragarria) eta Smiley´s People (1980, Smileyren jendea). The Little Drummer Girl (1983, Neskatxa danbor jolea) eleberrian, Israelgo zerbitzu sekretuen eta Palestinako iraultzaileen arteko borroka plazaratu zuen. 1986an eman zuen argitara A Perfect Spy (Hutsik gabeko espioia) eleberria.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Pratolini, Vasco. Italiar idazlea (Florentzia, 1913). Oso familia apaleko semea zen, eta Florentziako herri xehearen deskribapen zehatza egin zituen bere lehen eleberri laburretan: Il tappeto verde (1941, Estalki berdea), Cronica familiare (1947, Familiaren kronika) eta Il quartiere (1944, Auzoa). Gobernu faxistak auzo xeheenetan zuen eragina agertu zuen Cronaca dei poveri amanti (1947, Maitale dirugabeen kronika), Un eroe del nostro tempo (1949, Gure garaiko heroia) eta La ragazze di Sanfrediano (1952, Sanfredianoren neskak) obretan. Una storia italiana trilogian (1955-1966, Italiako historia), bestalde, 1872-1944 bitarteko Italiako historia aztertu zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Asturias, Miguel Angel. Guatemalako idazlea (Ciudad de Guatemala, 1899 - Madril, 1974). Zuzenbide ikasketak burutu ondoren Parisa aldatu zen bizitzera. Bertan surrealistekin harremanetan jarri zen eta 1923-1926 bitartean Ertameriketako erlijio eta kulturei buruzko ikasketak burutu zituen; ikasketa horien emaitza, Leyendas de Guatemala (1930) idatzi zuen. Kargu diplomatikoak izan zituen 1946tik 1954era bitartean eta gero Argentinan bizi izan zen zenbait urtez. El señor Presidente (1946) izan zen bere lehen eleberri luzea, Estrada Cabreraren diktaduraren inguruan. Abertzaletasuna, maien mundu mitologikoa eta bere garaiko Guatemalako gizartearen errealitatea nahasirik ageri dira Hombres de maíz (1949) izenburuko eleberrian. Helburu sozialak eta politikoak nagusi dira beste zenbait lanetan, hala nola, Viento fuerte (1950), El papa verde (1954) eta Los ojos de los enterrados (1955) eleberriek osatzen duten trilogian; hiru horietan kolonialismo ekonomikoak ekarritako gaitzak salatzen ditu. Beste obra batzuk: Weekend en Guatemala (1956), Mulata de tal (1963). Poesia ere landu zuen, inspirazioa bere herrialdeko gaietatik hartuz: Sien de alondra (1949), Ejercicios poéticos en forma de soneto sobre temas de Horacio (1951), Torotumbo (1966). 1966an Parisen Guatemalako enbaxaria zela, Lenin Bake saria jaso zuen, eta hurrengo urtean, 1967an, Literatur Nobel saria.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Swift, Jonathan. Irlandar idazlea (Dublin, 1667 - Dublin, 1745). Dublingo Kilkenny School-en eta Trinity College-n egin zituen ikasketak. 1691tik 1699ra Sir William Temple-ren idazkaria izan zen; haren etxean ezagutu zuen Esther Johnson, "Stella", hartaz maitemindu zen eta eragin handia izan zuen bere bizitzan, eta hari eskainitako liburu bat ere idatzi zuen: Journal to Stella (1766-1768, Stellarentzako egunkaria). 1694an apaiz anglikano egin zen eta 1695ean Irlandako Kilrott parrokiara bidali zuten. Londresen bizi izan zen luzaroan eta eztabaida sutsuak eragin zituen garai hartako politikan, erlijioan eta literaturan. Whig higikunde politikoaren alde ihardun zuen hasieran, baina gero Tory alderdiko diputatu izan zen. 1714an Irlandara itzuli zen eta han bizi izan zen hil arte. Harremanak izan zituen Esther Vanhomrigh "Vanessa"-rekin; elkarren arteko gutunak 1921ean argitaratu ziren. Irlandarren alde borrokatu zen, gogor kritikatu zuen britainiar gobernuaren bidegabekeria, eta irlandarrek nazio heroitzat goraipatu zuten. Azken urteetan osasuna galdu zuen: misantropiak jota zegoen, oroimena galdu zuen eta azkenerako erotu egin zen. n Idazlanak. An Account of the Battle Between the Ancient and Modern Books (1704, Liburu zaharren eta modernoen arteko gatazka), idazle klasikoen eta modernoen arteko eztabaidan, klasikoen alde agertzen zena; A Tale of a Tub (1704, Kupela baten historia), erlijioaren ustelkeriari buruzko satira; Description of the Morning (1710, Goizaren deskribapena) eta A Description of a City Shower (1710, Hiriko euri jasaren deskribapena), olerki satirikoak; Argument Against Abolishing Christianity (1708, Kristautasuna ezeztatzearen aurkako argudioa), Whig higikundearen aurkakoa; The Conduct of Allies (1711, Aliatuen jokabidea); Drapier's Letters (1724, Oihalgilearen gutunak), panfleto sutsua; Gulliver's Travels (1726, Gulliverren Bidaiak, Iñaki Mendigurenek euskarara itzulia); azken hau izarte zibilizatuaren aurkako satira gogor eta garratza da, bere libururik ezagunena eta garai hartan arrakasta handia izan zuena, bidaia eta abenturetako eleberrien moldean idatzia, eta bere nihilismo bortitzagatik haur literaturan klasiko bihurtu den maisu lana. A Modest Proposal for Preventing the Children of Poor People en Ireland from Being a Burden To Their Parents or Country (1729, Proposamen xumea Irlandako behartsuen seme-alabak gurasoen edo herrialdearen bizkar bizi ez daitezen), Irlandako pobrezia salatzeko haur behartsuak aberatsen janari gisa baliatzea ekonomilari baten hizkeran proposatzen zuen satira; Verses on the Death of Dr. Swift (1731, Swifth doktorearen heriotzari buruzko olerkiak).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]