1904-08-04 / 1969-07-24
Witold Gombrowicz
hil zen duela 57 urte

Gombrowicz, Witold. Poloniako idazlea (Maloszyce, 1904 - Vence, Niza, 1969). Filosofia eta zuzenbide ikasketak egin ondoren, 1933an idazten hasi zen, eta 1937an idazle poloniar ausartenen artean jarri zen bere eleberriari esker (Ferdydurke). Bertan, Poloniako intelligentsiaren irudi barregarria agertu zuen. Lehenagotik argitaratua zuen ipuin liburu bat (Bakakaï izenez ezaguna egin zen gerora), psikologiazko kasu bereziak kontatzen zituena. Gerrak Argentinan harrapatu zuen, eta bertan bizi izan zen 1939tik 1963ra arte. Trans-Atlantyk (1953) obran argitu zuen bere jarrera politikoa, elezahar nazionaleko zenbait mito deuseztuz. Askatasuna eta erotismoa dira bere lanetako gai nagusiak: Dziennik (1953-1966, Egunkaria), sekulan egin den autoerretratu bereziena, eta Pornografia (1960). Frantzian bizi zela Kosmos eleberria argitaratu zuen (1957). Forma jakinik gabekoari buruzko lilura azaltzen du, nahiz eta bere lanari, beti, lan bukatuaren arnasa hartzen zaion.
1902-11-21 / 1991-07-24
Isaac Bashevis Singer
hil zen duela 35 urte

Singer, Isaac Bashevis. Estatu Batuetako idazlea, poloniar jatorrikoa (Radzymin, Vartsovia ondoan, 1904 - Surfside, Florida, 1991). Rabi leinukoa zen; haurtzaroa Vartsovian eman zuen eta bertako rabi eskolan ikasi zuen. 1935ean Estatu Batuetara joan zen eta kazetari gisa lan egin zuen New Yorkeko prentsa juduan. Eleberriak lehenbizi yiddish hizkuntzaz idatzi zituen eta gero ingelesera bihurtu ziren, egilearen laguntzarekin. Vartsovian gaztetan bizi izandako giroa, judu auzo pobreena, eta New Yorken emigranteek aurkitu zituzten arazoak dira Singerren eleberrietako eta ipuinetako gaiak. Bere idazkietan judaismoaren balio tradizionalekiko etena agertzen da, ohiko literatura moldeetatik at dagoen estilo guztiz berezian adierazia. Hauek dira Singerren eleberrietako batzuk: Satan Goray-n (1950), Moskat familia (1950), Esklaboa (1960), Lublin-eko magoa (1960), Shosha (1978). Zenbait kritikoren arabera, ipuin liburuetan gailen azaltzen da autorearen idazkera: Gimpel leloa (1957), Merkatu kaleko Spinoza (1961), Kafkaren lagun bat (1970), Lumazko koroa bat (1973). Orobat, haurrentzako ipuin liburuen eta oroitzapen liburu baten egilea da. 1978an Literaturako Nobel saria irabazi zuen.
1925-07-24 / 1969-11-15
Ignacio Aldekoa
jaio zen duela 101 urte

Aldekoa Isasi, Ignacio. Erdal idazle arabarra (Gasteiz, 1925 - Madril, 1969). Lehen literatur lanak Madrilgo unibertsitateko aldizkarietan argitaratu zituen. Poema liburuak idatzi zituen, baina ezagunagoak dira haren kontakizun laburrak eta eleberriak. Errealismo sozialaren barne, haren nobela ezagunenetan jende xumearen bizitza hartzen du kontagai. El fulgor y la sangre (1954), Con el viento solano (1956) eta Los pozos eleberriek La España inmóvil trilogia osatzen dute. Ondoren, «lanbide handien epika» garatu nahi izan zuen, nahiz eta arrantzaleei buruzkoak bakarrik burutu ahal izan zituen: Gran Sol (1957) eta Parte de una historia (1967). Kontakizun laburren alorrean (Cuentos completos) Espainiako autorerik gailenetakoa da.
Uharte galduak
itzul.: Felipe Juaristi
EHU, 1997
Gaur Egungo Euskal Poesia
Azken agurra
itzul.: Gillermo Etxeberria
Egan-2, 1993
1986-07-24 / 1965-07-30
Junichiro Tanizaki
jaio zen duela 40 urte

Tanizaki, Junichiro. Idazle japoniarra (Tokio, 1886 - Yugawara, 1965) Ipuina, nobela, antzerkia, saiakera (Gerizaren laudorioa ospetsua), zinemarako gidoiak… eta itzulpenak egin zituen. Tanizakik mendebaldeko ereduak jarraitu zituen gaztetan, ezohiko gaiak eta probokazio bitxiak landuz. Baina 1923an Tokio birrindu zuen lurrikararen ondotik, Kansai eskualdera lekututa, bertako tradiziotik hasi zen elikatzen gaztetan zekarren sen ausarta galdu gabe. Sustraitasun honek ez zuen eraman abertzalekerian barrena, guztiz hotz eta urrun agertu zen 1937-1941 tartean herritarrek garatu zuten sukarraldi gerlazalearekiko. Tabu erotikoen apurtzaile, hainbatetan izan zituen arazoak zentsurarekin.
1895-07-24 / 1985-12-07
Robert Graves
jaio zen duela 131 urte

Azken poema bat
itzul.: Jose Mª
Zurgai - Ek., 1990
Aurpegi hirukoa
itzul.: Jose Mª
Zurgai - Ek., 1990
Zure bazterrekoak
Cesare Pavese
itzul.: Jon Alonso
Asier Urkiza
Termita
Garazi Albizua
itzul.: Bego Montorio
Nagore Fernandez
Argazkiaren erabilera
Annie Ernaux
itzul.: Leire Lakasta
Maialen Sobrino Lopez
Basatiak
Maria Reimondez
itzul.: Nerea Loiola
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Kantu leuna
Leila Slimani
itzul.: Nahia Zubeldia
Maialen Sobrino Lopez
Bihotzean napalma
Pol Guasch
itzul.: Ibai Sarasua Garcia
Irati Majuelo
Izatearen arintasun jasanezina
Milan Kundera
itzul.: Karlos Cid Abasolo
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Maialen Sobrino Lopez
Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark
itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo
Terraza debekatua
Fatima Mernissi
itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria
2026 Uztaila
Henri Calet
Danbor hotsik gabeko abertzaletasuna
2026 Ekaina
Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak
Allen Ginsberg idazlearen jaiotzaren mendeurrenean Harkaitz Canok euskarari ekarritako Ulua
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa