Espriu, Salvador. Kataluniako poeta, kontalari eta dramagilea (Santa Coloma de Farnes, 1913 - Bartzelona, 1985). Espriuk El doctor Rip (1931) eta Laia (1932) eleberriekin eman zion hasiera bere lanari. Ondoren eleberri laburrak (Miratge a Citerea, 1935; Letizia, 1937) eta ipuinak (Aspectes, 1934; Ariadna al laberint grotesc, 1935) argitaratu zituen. Pixkanaka mundu autonomo bat sortu zuen, Kataluniako itsasertzeko herri asmatu batean (Sinera, Arenys herria alderantziz idatzita). Poesian azaldu zuen batez ere mundu hori: Les cançons d´Ariadna (1949), Cementiri de Sinera (1946), Les hores, Mrs. Death (1952), La pell de brau (1960). Geroko olerkietan (Llibre de Sinera, 1963; Setmana Santa, 1971) kultura erreferentzia berriak erabiltzen ditu, sinbolismoan oinarrituta. Antzerkigintzari dagokionez, berriz, aipagarri dira Primera història d´Ester (1948), Antígona (1955) eta Ronda de mort a Sinera (1966) obrak. Gerra ondoko Kataluniako idazle nagusietakoa da Espriu. Kultura zabala zuen, antzinakoa eta modernoa, eta bere obrak humanismo sakona ematen du aditzera. Espriuren obran heriotza eta gizonaren patua dira gai nagusiak; beti ere Kataluniako hizkuntzaren, kulturaren eta norabide historikoaren erreferentzia egiten dioten diskurtsua azaltzen du. Idazkera aberatsa eta trinkoa du, lirismoz eta ironiaz betea, sarritan mito klasikoen berregituratzean oinarritua.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Guillén, Nicolás. Kubako poeta (Camaguey, 1904 - Habana, 1989). Kultura hispaniko eta europarrari uko egin gabe, tradizio beltza jaso zuen, nazioko folklorea iturburutzat hartuta. Arraza beltzaren sakoneko sentimenduak eta haren askatze nahia kantatu zituen, musikaltasun handiz: Motivos de son (1930); Sóngoro Casongo (1931). Iraultza nagusitu zelarik, Kubako Idazleen Batasunako lehendakari izendatu zuten, eta Kubako poeta nagusitzat hartua izan da. Garai hartakoak ditu Poemas de amor (1964), Tengo (1964) eta El gran zoo (1968) poema bildumak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Proust, Marcel. Frantses idazlea (Anteuil, 1871 - Paris, 1922). Zuzenbide eta Literatura ikasketak egin zituen Parisen. Ondoren, gizarte bizitzari emana bizi izan zen, aristokrazia giroan. 1896an, kontakizun liburu bat argitaratu zuen Les plaisirs et les jours (Plazerrak eta egunak). Baina, 1906. urtea arte ez zen hasi idazle gisa sona eta ospea ekarri zion eleberri saila idazten. Horretarako, aurreko gizarte bizitzari uko egin eta Parisko aldirietan zuen etxera bildu zen. Eleberri sailaren izena, À la recherche du temps perdu (Denbora galduaren bila) zen, eta lehen liburukiarena, berriz, Du côté de chez Swann (1913, Swann-i dagokionez). Hasieran harrera hotza izan bazuen ere, pixkanaka oniritzia jasotzen hasi zen eta horrek bideratu zuen sailaren bigarren alearen argitaratzea: À l'ombre des jeunes filles en fleur (1919, Loretan diren neskatxen gerizpean). Proust bera bizi zela, beste bi eleberri argitaratu ziren: Le côté de Guermantes (1920-1921, Guermantes-i doakiona), eta Sodome et Gomorrhe (1921-1922); Denbora galduaren bila osatzen duten gainerako hiru eleberriak Proust hil ondoren argitaratu ziren: La prisonnière (1923), La fugitive (1925) eta Le temps retrouvé (1927, Denbora aurkitua). n Konplexutasun handiko eleberri saila da Denbora galduaren bila, baina eragin handia izan du geroko literaturan. Obra osoaren egitura batasunaren gakoa kontalariaren ikuspuntuan dago; kontalari hori Proust beraren alter ego-a litzateke, oroimenaren bidez, haren bizitza kontatzen duena. Bertan, ageri dira haurtzaroko alaitasunak eta geroko gizarte bizitzarekiko urruntzea, sarri, bere garaiko gizartearekiko kritika gogorra bihurtzen dena. Maitasuna eta sexua dira gai nagusi Prousten lanetan, eta eszeptizismz begiratzen ditu. Azkeneko liburukian dago, ordea, sail osoa laburbiltzen duen tesia; alegia, norberaren iragana berreskuratzea dagoela, eta miseriaz haruntzago joaterik dagoela, literatura sorkuntzaren bidez; izan ere, hartara, izan zena kontatzeaz gainera, bai baitago izan zitekeena ere, era alegoriko batez, berriz eraikitzerik.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]