euskarari ekarriak

1895-03-30 / 1970-10-09

Jean Giono

hil zen duela 56 urte

Giono, Jean. Frantses idazlea (Manosque, 1895 - 1970). Gerrako esperientziak Le grand troupeau (1931) eleberri naturalista idaztera eraman zuen era tragiko batean, eta gerraren kontrako jarrera hartzera geroagoko Refus d'obéissance (1937) izenekoan. Bere lanetan paisaia eta lurrrarekiko lilura berezia agertzen ditu, gizarte modernoaren azaleko balioen kontra. Errealista eta bortitza izaki, bere estilo bat bilatu zuen, barrokoaren hurbilekoa. Bigarren Mundu Gerraren ondoren kartzelan egon zen Vichy-ko gobernuari laguntzeagatik. Beste lan batzuk: Triomphe de la vie (1941), Un roi sans divertissement (1947), Noé (1947), Le hussard sur le toit (1951).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Zuhaitzak landatzen zituen gizona

itzul.: Mikel Vilches

Denonartean, 2013

Zuhaitzak landatzen zituen gizona

itzul.: Manex Agostini

Maiatz-52, 2011

1906-10-09 / 2001-12-20

Leopold Sedar Senghor

jaio zen duela 120 urte

Senghor, Léopold. Senegaldar estatugizona eta poeta (Joal, 1906). Dakar-en ikasketak hasi ondoren Parisera joan zen eta Sorbonne-n osatu zituen. Garai hartan L'Étudiant Noir (Ikasle Beltza) aldizkaria sortu zuen Afrikako kulturaren balioa aldarrikatzeko. Frantzian irakasle izan ondoren bi urte eman zituen Alemaniako kontzentrazio esparru batean eta erresistentziarekin borrokatu zen gero. Aipagarri da garai hartan idatzi zuen Chantes d'ombre (1945, Itzaleko kantuak) poesia bilduma. Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean Senegalgo diputatu hautatu zuten Frantziako Biltzar Nazionalerako. 1948. urtean Senegalgo Batasun Demokratikoa sortu zuen eta 1960an Senegalgo Errepublika berriko lehendakari hautatu zuten. 20 urtez izan zen Senegalgo lehendakari eta sozialismo moderatuaren moldeak jarraitu zituen baina haren aurka jarri ziren nazionalista erradikalak. 1984. urtean Frantziako Akademiakide egin zuten. Harenak dira, bestalde, Ethiopiques (1956) eta Nocturnes (1961) poesia bildumak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Mintzo zara

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-14, 1987

1892-10-09 / 1975-03-13

Ivo Andritx

jaio zen duela 134 urte

Andric', Ivo. Jugoslaviar idazlea (Dolac, 1892 - Belgrado, 1975). Zagreb, Viena eta Krakovian egin zituen ikasketak. Mlada Bosnia (Bosnia gaztea) erakunde iraultzaileko partaide zelarik, austriarrek preso eduki zuten 1914-1917 bitartean. Garai horretako oroitzapenak Ex Ponto eta Kezkak 1(920) olerki liburuetan argitaratu zituen. Geroztik eleberrietan eta batez ere kontakari laburretan nabarmendu zen. Bere obra aipagarrienak: Alija Djerzelez-en bidaia (1921), Drina ibiaren gainetik zubia (1945). Nobel saria irabazi zuen 1961ean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Zubi bat Drinaren gainean

itzul.: Karlos Zabala

Elkar-Alberdania, 2010

Literatura Unibertsala 151

1929-04-08 / 1978-10-09

Jacques Brel

hil zen duela 48 urte