euskarari ekarriak

1.398 idazle / 3.643 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1893-07-19 / 1930-04-14

Vladimir Maiakovski

jaio zen duela 126 urte

Maiakovski, Vladimir. Idazle errusiarra (Bagdadi, 1893 - Mosku, 1930). Alderdi boltxebikean sartu zen 1908an. Errusiako lehen agiri futurista idatzi zuen beste batzuekin batera, eta ondoren higikunde futuristako kide nagusi bihurtu zen. Garai hartakoak ditu Oblako v shtanaj (1915, Hodeia galtzak jantzita) eta Fleitapozvonochnik (1916, Orno flauta). 1917ko urriko iraultza gertatu zenean, Maiakovskik gobernuarekin batera lan egin zuen esapide iraultzaileak sortzeko. Handik aurrera Maiakovskik aginpide berriaren balioak goraipatzeko erabili zuen bere olerkigintza. Lan aipagarriak ditu, besteak beste: 150.000.000 (1920), mundu zaharraren eta berriaren gatazka gai duena; Vladimir Ilich Lenin (1924), eta Oktiabr (1927, Urria), iraultzaren hamargarren urteurrenerako idatzia. Geroko obretan ordea sobiet iraultzarekiko etsipena adierazi zuen: Klop (1929, Tximitxa) eta Bania (1930, Bainuak). Bere buruaz beste egin zuen Moskun.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Mexiko / New York

itzul.: Koldo Izagirre

armiarma.eus, 2018

Poema antologia

itzul.: Koldo Izagirre

Susa, 1993

Erreferentziak 11

Etorri gara

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-12, 1986

150000000 obratik poesia zatiak

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-12, 1986

Esperantza

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-12, 1986

1898-06-09 / 1957-07-19

Curzio Malaparte

hil zen duela 62 urte

Malaparte, Curzio. (Kurt Erich Suckert). Kazetari eta idazle italiarra (Prato, 1898 - Erroma, 1957). Alderdi Faxistako kidea izan zen 1922-31 urteetan. Italiatik alde egin eta Frantzian eta Britainia Handian bizi izan zen. Parisen Technique du Coup d'État (1931) eta Le Bonhomme Lénine (1932) eman zituen argitara, frantsesez idatziak biak, eta debekatuak Alemanian eta Frantzian. Italiara izuli zenean atxilotu eta Lipari uhartera erbesteratu zuten, ondoren birritan kartzelatu ere bai. Bigarren Mundu gerran berri emaile aritu zen, eta nazien ankerkeria salatu zuen Kaputt (1944) eleberrian. Gerra ondoren Italiako Alderdi Komunistako kide egin zen. Obra ezagunenak dira: Sodoma e Gomorra (1931), Viaggio in inferno (1938), Il Volga nasce in Europa (1943), La pelle (1949) eta Maledetti toscani (1956).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Larrua

itzul.: Jose Ramon Vazquez

Erein-Igela, 2015

Literatura Unibertsala 167

1896-07-19 / 1981-01-06

A.J. Cronin

jaio zen duela 123 urte

Cronin, Archibald Joseph. Eleberrigile inglesa (Cardross, Dumbartonshire, 1896 - Montreux, 1981). Bigarren Mundu Gerra garaian sendagilea izan zen itsas armadan, eta sendagileen giro hori dute gaitzat bere eleberri askok. Obra garrantzitsuenak: The citadel (Ziudadela, 1937); The keys of the kingdom (Erresumaren giltzak, 1941), zinemara eraman zen misiolari baten bizitza; Shannon's way (Shannon-en bidea, 1948), The Spanish gardener (Espainiar lorazaina, 1950).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Verona'ko bi zaldun

itzul.: Bingen Ametzaga

Egan, 1967

1833-03-10 / 1891-07-19

Pedro Antonio Alarcón

hil zen duela 128 urte

Alarcón, Pedro Antonio. Espainiar idazlea (Guadix, 1833 - Valdemoro, 1891). Eliz eta Zuzenbide ikasketak hasi eta amaitu gabe utzi ondoren literatura eta politikari ekin zion. Madrilen El látigo egunkari antimonarkiko liberalaren zuzendaria izan zen. 1860an bizi izandako barne krisiaren ondorioz aldaketa sakona eragin zuen bere pentsamoldean. Afrikako gerran esku hartu zuen, lekukotasun baliotsua utziz: Diario de un testigo de la guerra de Africa (1859); bi urte geroago bidai liburu bat eman zuen argitara: De Madrid a Nápoles. Bere gisako ikasketak, kultura heterogenoa eta etsipena nabarmentzen dira katolizismo esturako itzulera markatzen duen eleberri horietan. Kontalari handiaren dohainak agertu zituen El sombrero de tres picos (1874) kontakizun laburrean eta El escándalo (1875) eleberrian. Tesi obraren ezaugarriak areagotzen dira El niño de la bola (1878) izeneko eleberrian. Halaber, teatroa eta poesia landu zituen. Pikareskaren tradizioaren barne koka daitekeen El sombrero de tres picos haren obrarik ezagunena da eta Alarcoseko errotaria izeneko erromantze andaluziarrean oinarriturik dago.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Heriotzaren laguna

itzul.: Angel Valdes

Baroja, 1986

1304-07-20 / 1374-07-19

Francesco Petrarca

hil zen duela 645 urte

Petrarca, Francesco. Italiar idazlea (Arezzo, 1304 - Arquà, 1374). Haren familia Florentziatik erbesteratua izan zen, eta, haiekin batera, artean haurra zela, Proventzara joan behar izan zuen. Lege ikasketak egin zituen Montpellier-en eta Bolonian. 1326an Avignon-era joan zen, Aita Santuaren gortera, eta han ordena txikiak hartu zituen. Handik urte betera ezagutu bide zuen Laura, bere Canzionere obra nagusiko pertsonaia eta musa. Idazteari, ikasteari eta bidaiak egiteari ekin zion, zenbait handikiren diru laguntzari esker. Italieraz idatzitako olerkiekin batera, latinez ere idatzi zuen, ez gutxi. Nabarmentzekoa da obra horien artean 1338an hasi zuen Africa poema epiko luzea, Eszipion-i buruzkoa. 1341ean, poesia saria jaso zuen Napoliko Roberto erregearen eskutik. Garai hartan hasi zen Secretum obra idazten, latinez idatzi zituenen artean interesgarrienetakoa, San Agustinen eraginpean idatzia. 1345etik aurrera, bolada batez, bere Vaucluseko etxean sartu eta erlijio bakardadearen loria goraipatu zuen hainbat idazlanetan: De vita solitaria, De otio religioso, eta Bucolicum carmen (eglogak). Politikan ere parte hartu zuen Cola di Rienzoren eskutik. Petrarcarenak dira, halaber: De viris illustribus, Rerum memorandarum libri, Contra medicum quendam, De sui ipsius et multorum ignorantia eta De remediis utriusque fortunæ, latinez; eta I Trionfi, italieraz idatzi zuen poema alegorikoa. n Nahiz eta latinezko obrak garrantzi handikoak diren Petrarcaren psikologia eta humanismoa ezagutzeko, Petrarcari italierazko Canzoniere (Kantutegia; 366 kantu guztira) obrak eman zion sona eta ohorea. Tradizio siziliarraren eta proventzerazkoaren ildoan idatzia dago, eta maitasuna du gai nagusia. Sentimenduen azalpena, irudiak, hiztegia bera ere, nahiko arruntak badira ere, Petrarcaren handitasuna sentimenduak erritmora eta neurkerara egokitzean datza, eta, orobat, gizakiaren zerunahiaren eta mundunahiaren arteko tentsioaren azalpenean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ene sekretua

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

1944-11-26 / 2007-07-19

Roberto Fontanarrosa

hil zen duela 12 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Bi ipuin

itzul.: Xabier Boveda

Labayru - 65, 2019

1897-05-08 / 1981-07-19

Jose Maria Peman

hil zen duela 38 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Bertso txatalak

itzul.: Argintxona

Zer - 82, 1985

Lo, biotza, lo

itzul.: Luis Baraiazarra

Olerti, 1965

Jaun Gurutzekoari

itzul.: Luis Baraiazarra

Olerti, 1964

1967-07-19 / ...

Wladimir Kaminer

jaio zen duela 52 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Errusiar diskoteka

itzul.: Mari Jose Kerejeta

Pasazaite, 2015

1936-07-19 / ...

Norman Manea

jaio zen duela 83 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Huliganaren itzulera

itzul.: Koro Navarro

Erein-Igela, 2017

Literatura Unibertsala 170

Hitzorduak

Azken kritikak

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

itzul.: Pello Agirre Sarasola
Peru Iparragirre

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

itzul.: Koro Navarro
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

itzul.: Ion Olano Carlos
Javier Rojo

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza
Ibon Egaña

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Idea Vilariño

itzul.: Garazi Arruila Ruiz
Joannes Jauregi

Gailur ekaiztsuak
Emily Brontë

itzul.: Irene Aldasoro
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Idea Vilariño

itzul.: Garazi Arrula Ruiz
Igor Estankona

Poesia kaiera
Cesare Pavese

itzul.: Ion Olano Carlos
Igor Estankona

Azken sarrerak

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

2019 Apirila

Gernika eta Lauaxeta gure literaturan

Victor Hugo
Parisko Andre Maria 1482

Boubacar Boris Diop
Murambi

2019 Martxoa

Idea Vilariño
Poesia kaiera

Cesare Pavese
Poesia kaiera

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

2019 Urtarrila

Joan Brossa
Antologia

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

[Sarrera guztiak ikusi]