euskarari ekarriak

1941-09-03 / 1990-08-24

Sergei Dovlatov

hil zen duela 36 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Filiala

itzul.: Amaia Apalauza, Aroa Uharte

Katakrak, 2017

Maleta

itzul.: Amaia Apalauza Ollo

Erein - Igela, 2015

Literatura Unibertsala 166

Konpromisoa

itzul.: Iker Sancho Insausti

Hiria, 2008

1899-08-24 / 1986-06-14

Jorge Luis Borges

jaio zen duela 127 urte

Borges, Jorge Luis. Argentinar idazlea (Buenos Aires, 1899 - Geneba, 1986). Ikasketak Argentinan, Ingalaterran eta Suitzan egin zituen. 1921ean, Argentinara itzulirik, beste zenbait lagunekin Proa aldizkari ultraista sortu zuen. Ingeles literaturako irakaslea Buenos Airesko unibertsitatean eta Liburutegi Nazionalaren zuzendaria izan zen (1945). Bere lehen idazkiak aldizkarietan azaldu ziren: Prismas, Nosotros, Martín Fierro. 1923an sorterriari kantatu zion lehen poema bilduman: Fervor de Buenos Aires. Saiakera lanak Borgesen agnostizismo eta humanismo eszeptikoaren adierazpide dira: Inquisiciones (1925), Tamaño de mi esperanza (1926), Discusión (1932), Historia de la eternidad (1936), Otras inquisiciones (1952), etab. Borges mundu osoan ezaguterazi duten kontakizun liburuetan ametsa eta errealitatea, iragana eta oraina nahasten dira; leku urrun eta zehazgabean kokatzen dira gertakizunak: Historia universal de la infamia (1935), Laberinto (1941), Ficciones (1944), El Aleph (1949), El hacedor (1960). Beste idazle batzuekin batera, halaber, zenbait obra burutu ditu: Antología de la literatura fantástica (1941), Silvina Ocampo eta Adolfo Bioy Casaresekin batera; Cuentos breves y extraordinarios (1956) eta Nuevos cuentos de Bustos Domecq (1977) A. Bioyrekin, etab. Polizia kontakizuna bizitzaren zentzu ezkutuaren bilaketa bihurtu du: El informe de Brodie (1970); Seis problemas para don Isidro Parodi, A. Bioyrekin elkarlanean. n Intelektual kosmopolita, bere estilo original sotilak, eta erabiltzen dituen gaiek bere garaiko Argentinako idazleengandik bereizten dute. Borgesen idazkera guztiz pertsonala da, berezia, inongo eta inolako estetika edo ideologiaren mende kokatzen ez dena. Bestalde, barrokoaren oparotasuna eta isekarako joera biltzen dituen hizkuntza baten asmatzailea da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Sei poema

itzul.: Xabier Boveda

Idatz&Mintz-64, 2018

Islandia

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Snorri Sturluson

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Ipuin hautatuak

itzul.: Juan Garzia Garmendia

Ibaizabal, 1998

Literatura Unibertsala 77

Hegoaldea

itzul.: Juan Garzia

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Enma Zunz

itzul.: Gillermo Etxeberria

Egan-1, 1995

Deutsches requiem

Txistu & Tambolin, 1992

Beste buruz-buruko gudua

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz, 1985

1890-08-24 / 1979-05-14

Jean Rhys

jaio zen duela 136 urte

Rhys, Jean. Antilletako eleberrigilea, ingelesez idazten zuena (Roseau, Dominika, Haizaldeko uhartea, 1894 - Exeter, Devon, Ingalaterra, 1979). Oinarrizko ikasketak Dominikan egin ondoren 1910. urtean Ingalaterrara joan eta Arte Dramatikoko ikasketak egin zituen. Parisen, Londresen eta Vienan bizi izan zen hurrengo urteetan eta 1927. urtean eman zuen argitara lehen eleberria: The Left Bank (Ezkerraldea). Bi eleberri autobiografiko idatzi zituen ondoren: After Leaving Mr. Mackenzie (1931, Mackenzie jauna utzi eta gero) eta Good Morning, Midnight (1939, Egunon, gauerdia). Hogei urtetik gora eman zuen idatzi gabe eta XIX. mendeko Antilletako emakumeen arazoetan oinarritutako Wide Sagarsso Sea (Sagarzoen itsaso zabala) eleberria plazaratu zuen 1966an. Aipagarriak dira, halaber, Tigers Are Better Looking (1968, Ederragoak dira tigreak) eta Smile Please (1979, Egizu irribarre, arren) eleberriak.