Kundera, Milan. Idazle txekiarra (Brno, 1929). Olerkari gisa eman zen ezagutzera 1953an Gizona lorebaratza da liburuarekin, eta haren ondoren Bakarrizketak (1957) argitaratu zuen. Baina hitz lauz izan zuen arrakastarik handiena bere herrian, Amodio barregarriak (1963-68) ipuin liburuarekin eta Zert (1967, Broma) eleberriarekin. Urte haietan Pragako Zinema Eskolako irakasle izan zen, harik eta 1968ko errusiarren zapalketaren ondorioz, karguak eta lanak kendu zizkioten arte (1970). Handik hara, Kunderaren liburu guztiak debekatu zituzten Txekoslovakian. 1975az gero Parisen bizi da Frantziako herritartasuna hartuta. Hala ere, bere eleberri eta liburu gehienak txekieraz idatzita daude. Haren lan aipagarrienak: Agur jaia (1973), Bizitza beste nonbait da (1973), Barrearen eta ahazturaren liburua (1978), Izatearen arintasun jasanezina (1984) eta Hilezkortasuna (1989). Saiakera bat ere badu frantsesez, Eleberriaren artea (1986), eta antzerki lan bat (Jacques eta bere nagusia).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Góngora y Argote, Luis de. Espainiar idazlea (Cordoba, 1561 - Cordoba, 1627). Salamancan zuzenbide ikasketak egin zituen, eta apaiztu bazen ere, ez bide zituen apaizari dagozkion betebeharrak behar bezala bete, Cordobako gotzainak kargu hartu zionerako (1587). XVI. mendearen bukaera aldera Espainiako zenbait hiritan hara hona ibili zen kabildoak hala aginduta. Garai hartan sortu zen bere etsaigorik handiena, Quevedorena, hain zuzen, geroago kulteranismoaren eta kontzeptismoaren arteko borroka ekarri zuena. 1617an Madrila joan eta erregeak eta handikiek babestu bazuten ere, beti pobrezian bizi izan zen, jokorako zuen zaletasuna zela eta. 1627an, Felipe IV.arekin Aragoin zebilela, gaixotu eta Cordobara itzuli eta han hil zen. Romances, erlijiozko, satiriko, zalduneriako eta maitasunezko gaiak oinarri dituen obra idatzi zuen; 121 letrilla eta beste obra labur batzuk, 167 soneto, etab. Baina Góngoraren muina bi poema luze garrantzizkoetan dago: Fábula de Polifemo y Galatea (1613) eta Soledades (1614). Obra horretan, lehen aldiz Espainian, poesiari berari buruzko hausnarketa agertzen da. Hizkuntza trinko zail baten bidez musikaltasun handia lortzen du. Soledades da Góngoraren maisu lana. Erabiltzen zituen metafora, metonimia, hitz joko, sinekdoke, hiperbaton eta neologismoek obra guztiz hertsia bideratzen dute, eta poesiaren edertasun formala areagotzen. Góngoraren herri olerkien zabalkunde handia gorabehera, idazlan jasoenen eragina XIX. mende bukaera (sinbolistak) eta XX.aren hasiera arte (27ko belaunaldia) ez zen gauzatu. Góngora da, Quevedorekin batera, Espainiako Urrezko mendean idazle nagusia.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]