Svevo, Italo. (Jaiotza izenaz Ettore Schmitz). Italiako idazlea (Trieste, 1861 - Motta di Livenza, 1928). Bavarian egin zituen ikasketak, eta alemaniera ikasi zuen. Banku batean hasi zen lanean eta bere lehen eleberriak, Una Vita (1892, Bizitza bat), badu giro horren arrastorik. L'Indipendiente egunkarian kritikak eta artikuluak idatzi zituen. 1898an argitaratu zuen bigarren eleberria, Senilità (Zaharreria). Bi eleberri hauen arrakastarik ezagatik etsita literatura utzi zuen aldi batez. Bitartean bankua utzi eta enpresa handi batean hasi zen lanean zuzendari gisa eta Europa osoan zehar ibili zen bidaian, Ingalaterran, Frantzian eta Alemanian bizi izan zela. 1896ean Diario per la fidanzata (Andregaiarentzako egunkaria) idatzi zuen, burgesia gogor kritikatzen zuena. 1904an Joyce ezagutu zuen eta haren eragina eta bultzada izan zuen. 1923an La coscienza di Zeno (Zenoren kontzientzia) maisu lana idatzi zuen, hasieran Joycek famatu eta gero kritikari askok goraipatu zuten eleberria, psikoanalisiaren teoria literaturara aldatzen zuena. 1927an Vino generoso, eleberri laburra, eta 1928an Una burla riuscita, ipuin bilduma, argitaratu zituen. Auto istripu batean hil zen. Hil ondoren argitaratutako liburuak: La Novella del buon vecchio e della bella fanciulla (1930, Agure onaren eta neskatxa ederraren ipuina), Corto viaggio sentimentale e altri racconti inediti (1949, Bidaia labur sentimentala eta argitara gabeko beste kontakizun batzuk), Saggi e Pagine Sparse (1954, Saiakerak eta orrialde solteak), Commedie (1960, Komediak). Svevo kultura handikoa zen; idazle errealisten, italiar, frantses eta aleman klasikoen, Schopenhauer-en eta batez ere Freuden eragina izan zuen eta bizi izan zen artean arrakastarik izan ez bazuen ere, haren ekarria garrantzi handikoa izan da XX. mendeko literaturan.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Dahl, Roald. Idazle ingelesa (Gales, 1916 - Londres, 1990). Haur eta gazteentzat idazten zuen. Bigarren Mundu Gerran hegazkinetako piloto izan zen. Gerrako oroitzapenetan oinarrituta, The Gremlins izeneko liburua idatzi zuen. Ezkondu eta familia izan zuenean hasi zen haurrentzat eta gazteentzat idazten eta, harez gero, etengabe ihardun zuen horretan. Arrakasta handia dute idazle jori honen liburuek; batzuk euskarara itzuli dira. Lan aipagarri batzuk: James eta melokotoi erraldoia (1961); Charlie eta txokolate lantegia (1964); The Witches (Sorginak); Erraldoi On Miragarria; George's marvellous medicine (Georgeren medizina miragarria). Azken hirurak Joan Mari Irigoienek itzuli ditu euskarara.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Reverdy, Pierre. Frantses olerkaria (Narbonne, 1889 - Solesmes, 1960). 1910. urtean Parisen bizilekua hartu, eta kubismo eta surrealismoaren inguruan biltzen ziren Picasso, Braque, Jacob eta Apolinaire-ren adiskide izan zen. Solesmes-ko abatetxetik hurbil zegoen etxe batera erretiratu zen 1925ean, bakarrik bizitzeko asmoz, otoitz egitera eta idaztera. Obra nagusiak: La lucarne ovale (1916, Argizulo obala), La guitare endormie (1919, Loak hartutako gitarra), Écumes de la mer (1926, Itsasoko bitsak), Ferraile (1937, Txatarra) eta Le chant des morts (1948, Zenduen kantua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Montaigne, Michel Eyquem de. Frantses pentsalari eta idazlea (Saint-Michel-de Montaigne, Bordele, 1533 - Saint-Michel-de Montaigne, 1592). Bordeleko parlamentuko kontseilari izan zen, baina, 1570ean, kargua utzi eta bere gaztelura itzuli zen. 1572an, Essais (Entseiuak) bere bizitzako obra handiena idazten hasi zen. Bizitza guztian aritu zen obra hori idazten, nahiz eta tarteka Italiara eta Alemaniara bidaiak egin zituen. Lehen bi liburukiak Bordelen argitaratu ziren 1580an; 1588an hiru liburuki argitaratu ziren Parisen eta hil ondoren (1595) argitaratu zen, ohar autobiografikoz betea, azken bertsioa. Étienne de la Boétie-k eragin handia izan zuen Montaigneren bizitzan. Montaignek idazle klasikoak zituen oinarri, eta haiei buruzko hausnarketaz gainera, haien bizitzako eta garaiko gertaerak aditzera ematen ditu. Klasikoak (Seneka eta Plutarko batez ere) irakurri ondoren estoizismoa eta eszeptizismoa izan ziren Montaigneren lehen garaiko ezaugarriak. Azken garaian epikureismoak hartu zuen nagusitasuna. Jakitunaren barne askatasunean oinarritzen da Montaigneren pentsamendu guztia. Montaigneren azterketen gunea gizakia da; agnostizismo modernoaren aldera jo zuen, fedearen dogmak zalantzan jartzen ez bazituen ere. n Montaigneren saiakerak Eduardo Gil Berak euskaratu ditu, eta 1992an argitaratzen hasi dira Entseiuak izenburupean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]