euskarari ekarriak

1922-03-05 / 1975-11-02

Pier Paolo Pasolini

jaio zen duela 104 urte

Pasolini, Pier Paolo. Zinemagile eta idazle italiarra (Bolonia, 1922 - Ostia, 1975). Letretako ikasketak buruturik Erromara joan eta han argitaratu zituen bere lehen poemak: Le ceneri di Gramsci (1957, Gramsciren errautsak ) eta Nire garaiko erlijioa (1961, La religione del mio tempo). Zinemarako istorioak idazten hasi zen Soldati, Rossi, Fellini eta Bolognini zuzendariekin. Aldi berean Ragazzi di vita (1955, Bizimoduko mutilak) eleberria idatzi zuen, baztertuenganako kezka eta atxikimendua erakutsiz. Halako gaia ukitzen dute haren bi lehen filmeek ere: Accatone (1961), auzo ilunetako kronika, eta Mamma Roma (1962), Erromako prostituta bati buruzkoa, Anna Magnani-rekin. Klasiko grekoen egokipen zail bezain ederrak egin zituen, eta mundu mailako ospea ekarri zion Bizitzaren Trilogia zuzendu zuen hiru filmetan, Bocaccio eta Chaucer-en idazlan erotikoetan eta Mila eta bat gauak ipuinetan oinarriturik. Teoriko eta kritikari zorrotza zen, eta eragin handia izan zuen bere garaiko zinemagileen artean. Salò o le centoventi giornate di Sodoma (1975, Salo edo Sodomako ehun eta hogei egunak), Pasoliniren azken obra, Italiako faxismoaren hondar egunen ikuspegi garratza da. Kezkak eta ekimenak hartaraturik, kupidarik gabe eta zuhur kritikatu zuen bere herriko gizartea. Bortxaz hilik azaldu zen Ostiako hondartzan.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Poesia kaiera

itzul.: Irene Hurtado de Saratxo Mendieta

Susa, 2023

Munduko Poesia Kaierak 48

Sei poema

itzul.: Irene Hurtado de Saratxo Mendieta

armiarma.eus, 2023

Kale gorriko umeak

itzul.: Fernando Rey

Igela, 2022

Gramsciren errautsak

itzul.: Iñigo Aranbarri

armiarma.eus, 2017

Ile luzearen aurka

itzul.: Koldo Izagirre

armiarma.eus, 2015

Gauza baten ametsa

itzul.: Josu Zabaleta

Alberdania, 1998

Amen balada

itzul.: Joserra Utretx

Mazantini-3, 1992

Bost poema

itzul.: Bego Montorio

Susa-18, 1986

1942-09-01 / 2026-03-05

Antonio Lobo Antunes

hil zen duela 0 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Gauzen ordena naturala

itzul.: Iñigo Roque

Alberdania-Erein-Igela, 2013

1948-06-18 / 2014-03-05

Leopoldo Maria Panero

hil zen duela 12 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Mississipiko croupierraren kanta

itzul.: Asier Sarasola

uberan.org, 2014

Lau poema

armiarma.eus, 2014

1973-03-05 / 2009-09-24

Nelly Arcan

jaio zen duela 53 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Puta

itzul.: Miel A. Elustondo

Alberdania, 2022

1889-06-23 / 1966-03-05

Anna Akhmatova

hil zen duela 60 urte

Akhmatova, Anna (Anna Gorenko). Idazle errusiarra (Odesa, 1889 - Mosku, 1966). Kieven Zuzenbide ikasketak egin zituen eta Literatura ikasketak San Petersburgon. Italia eta Frantzian barrena bidaiak egin zituen 1910-1912 urteetan, eta Parisen ezagutu zuen Modigliani pintorea, Akhmatovarengan eragin berezia izan zuena. Nikolai Gumiliov poeta eta senarraren gogoz kontra, 1912an argitaratu zuen lehen poema liburua: Arratsaldea. Akhmatovaren semea urte luzez espetxeratua izan zelarik, Requiem poema handia eta ezaguna idatzi zuen 1940an; semearekin ez zen 1944ra arte berriz elkartu, naziek setiatu osteko Leningrado suntsituan. Akhmatovaren obra zenbait: Errosarioa (1914), Itsas ondoan (1914), Bandera zuria (1917), Heroirik gabeko poema (1960), Denboraren joana (1965).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Poesia kaiera

itzul.: Josu Landa

Susa, 2022

Munduko Poesia Kaierak 44

Requiem

itzul.: Josu Landa

armiarma.eus, 2016

Lehen abisua

Maiatz-45, 2007

Eskuak gogortzen nituen

itzul.: Itxaro Borda