[Idazleari buruzko informazioa]

Pedrolo, Manuel de. Katalan idazlea (L'Aranyó, Lerida, 1918 - Bartzelona, 1990). Esser en el mon (1948, Munduan izan) poema bildumari esker ezagun egin ondoren, antzerkia, eta bereziki, kontakizunak lantzeari ekin zion. Eleberri nagusiak: Mr. Chase, podeu sortir (1953, Mr. Chase, irten zaitezke), Avui es parla de mi (1966, Niri buruz hitz egiten da gaur), Un cami amb Eva (1968, Evarekin bide bat), Des d´uns ulls de dona (1972, Emakume begietatik), Detall d´una acció rutinària (1975, Eguneroko iharduera baten xehetasunak), Baixeu a recules i amb les mans alçades (1979, Bizkarrez jaitsi eta eskuak altxatuta), Tot o nul (1988, Dena ala ezer ez). Zentzugabetasunean oinarritutako antzerkia landu zuen: Homes i no (1975, Gizonak eta ez), L´ús de la matèria (1976, Materiaren erabilera), D´ara a demà (1982, Oraindik bihar arte). Sari asko irabazia da. Itzulpengintzan ere lan handia egin zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Orwell, George. (Jaiotza izenez, Eric Arthur Blair). Idazle ingelesa, Indian jaioa (Motihari, Bengala, 1903 - Londres, 1950). 1922-1927 urteetan indiar polizia inperialaren zerbitzari egon zen Burman eta egonaldi hartatik sortu zen Burmese Days (1934, Burmako egunak) eleberria. Ondoren Ingalaterrara itzuli zen eta Paris eta Londresko auzune behartsuenetan lanean aritu zen bertako bizimodua ezagutzeko. Bizimodu hura Down and Out in Paris and London (1933) eleberrian islatu zuen. Espainiako Gerra Zibilean parte hartu zuen errepublikarren alderdian, eta Homage to Catalonia (1938, Omenaldia Kataluniari) lanean, Espainiako Alderdi Komunistaren eta Sobiet Batasunaren aurkako jarrera agertu zuen, ezkerreko anarkismoa suntsitu zutela eta falangisten etorrera bultzatu zutela salatuz. Estalinismoak zituen bideen eta mota guztietako totalitarismoen aurkakoa zen, eta Animal Farm (1945, Abereen etxaldea) eleberrian komunismoaren satira zorrotza egin zuen. Idatzi zuen azken eleberrian, Nineteen Eighty-Four (1949, Mila bederatziehun eta laurogeita lau) etorkizuneko gizartearen kontakizun beldurgarria egin zuen. Literatura kritika eta soziologia saiakerak ere idatzi zituen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Hoffmann, Ernst Theodor Amadeus. Idazle eta musikari alemaniarra (Königsberg, 1776 - Berlin, 1822). Sorterrian zuzenbide ikasketak egin ondoren, epaile lanak Glogau-ra (1796), Berlina eta Vartsoviara (1804-1807) eraman zuen. Azken hiri horretan bere lanbideari zegokion jardueraz gainera, musika lanei ekin zien: orkesta bat osatu, kontzertuak antolatu eta musika idatzi zuen. Napoleonen osteek Varsovia hartutakoan (1808) kargua galdu eta Berlin eta Bamberg-era (1808-1813) joan zen. Bavariako hiri horretan Holbein lagunaren zuzendaritzapeko antzerkian lan egin zuen eszena eta orkesta zuzendari gisa. 1814an epaile lanetara itzuli zen Berlingo Justizia Auzitegian. Handik aurrera aisialdi guztiak literaturari eman zizkion. Ordurako Hoffmann-en zenbait obrak argia ikusia zuten, hala nola Johannes Kreisler orkesta zuzendariaren musikazko oinazeak (1808). 1815ean ipuin liburu bat argitaratu zuen: Fantasiak Callot-en gisara. 1816n Deabruaren elixirra eleberria, Hoffmann-ek behin eta berriz erabili zituen gaiak ageri direna: kontzientziaren bikoizketa, eromena, telepatia, eta abar. 1817an Gauezko aleak ipuin bilduma kaleratu zen. 1819-1921 urte bitartean Serapion anaien ipuinak bilduma argitaratu zuen. Kreisler musikagilea berriro aitzakiatzat harturik, bere autobiografia argitaratu zuen eleberri moduan eta era bitxi batean: Murr katuaren ikuspuntuak eta aburuak Johannes Kreisler kapera-maisuaren biografia zatikatuaren gainean (1820-1822). Hoffmann-en ipuinetan ametsa eta errealitatea nahasten dira; ez da ezer ametsa, sorginkeria edo eromena baino errealago, eta errealitate konkretoa, aldiz, zentzugabea gertatzen da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]