Tzara, Tristan. (Samy Rosenstock jaiotza izenez). Errumaniar jatorriko idazle frantsesa (Moinesti, 1896 - Paris, 1963). 1916an Zurich-en dada higikundea sortu zuen beste zenbait lagunekin. Tzararen ustetan, mendebalak Lehen Mundu Gerra hain erraz onartzerakoan traizio egin zion bere buruari; egoera horren aurrean, poesia mendebaleko kulturaren aurkako arma gisa aurkezten zuen, haren bidez kultura horren balio estetiko, moral, filosofiko eta erlijioso guztiak deuseztu nahi zituela. Hala, poesia logikatik kanpo jarri zuen, hizkuntza hautsiz: sintaxiaz arduratu gabe, hitzak bat-bateko pentsamenduaren harira lerrokatzen baitzituen. 1918an Parisen hartu zuen egoitza. Europako hiriburu gehienetan, eta Parisen bereziki, eskandalagarriak gertatzen ziren bilkura artistiko literarioak antolatzen zituen bere lagunekin batera -Breton, Éluard, Soupault, Péret...-. Nihilismo aldi horrez geroztik, poesia orekatuago eta soilagoa egin zuen, aldi berean marxismora hurbiltzen zela. Bigarren Mundu Gerran erresistentzian parte hartu zuen. Tzararen obraren burubideak surrealismoaren oinarrietan aurkitzen dira, bera higikunde hartako kide izan ez bazen ere. Zenbait obra: La première aventure céleste de M. Antipyrine (1916, Antipirina jaunaren lehen abentura zerutarra); Vingt-cinq poèmes (1919, Hogeitabost poema); De nos oiseaux (1929, Gure txoriez); Midis gagnés (1939, Eguerdi irabaziak); Entre-temps (1946, Bitartean); La face intérieure (1954, Barneko aurpegia). Bere obra teoriko batzuk dira: Sept manifestes dada (1924, Zazpi manifestu dada); Le surréalisme et l'après-guerre (1947, Surrealismoa eta gerraondoa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ellison, Ralph. Estatu Batuetako idazlea (Oklahoma City, 1914 - New York, 1994). Bigarren Mundu Gerraren ondoren The invisible man (Gizon ikusezina, 1952) arrakasta handia izan zuen eleberria argitaratu zuen. Nobelan, iragan mendeko 30eko hamarkadako New York hirian, gizakia bere identitatearen eta gizartean duen lekuaren bila jarri zuen, izenik ez duen arraza beltzeko gizon baten bitartez; arrazakeriaren modu ezberdinak eta haren ondorio alienagarriak jorratu zituen. Ellison Unibertsitateko irakaslea zen, eta saio ugari idatzi zuen Estatu Batuetako kultura berriari buruz. Autobiografia saio bilduma bat eman zuen argitara 1964. urtean: Shadow and Art (Itzala eta Artea).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Kawabata, Yasunari. Japoniar idazlea (Osaka, 1899 - Zushi, 1927). Bi urte zituela umezurtz geratu zen eta aiton-amonekin hazi zen. Tokioko unibertsitatean Shinshiko (Pentsamendu berria) aldizkaria sortu zuen. Tokuda eta Tanizakiren eskola poetikoaren ildotik, estiloa hobekien landu duen idazletzat hartua da Kawabata. Liburu nagusiak: Izu no odoriko (1926, Izuko dantzaria); Yukiguni (1948, Elurraren herria), Yama no onto (1952, Mendiaren orroa). 1968ko Literatura Nobel saria jaso zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Mariátegui, José Carlos. Peruko idazlea eta politikaria (Lima, 1894 - New York, 1930). Amauta aldizkaria (1926-1930) sortu zuen. 1928an Peruko alderdi komunistaren sortzaile nagusietakoa izan zen. Siete ensayos sobre la realidad peruana (1928, Zazpi saiakera Peruko egoerari buruz), bere lanik aipagarrienak, eragin handia izan du Hego Amerika osoan. Indiarrei lurrak itzultzearen aldeko agertu zen, indiarren arazoa konpontzeko, eta hirietako langileek gizartearen aldaketan bete behar zuten toki garrantzizkoa azpimarratu zuen. Marxismoa Hego Ameriketako egoerarekin loturik aztertu zuen lehen pentsalarietako bat izan zen. Aipatutako saiakeraz gainera La escena contemporánea (1925) ere idatzi zuen. Hil ondoren argitaratuak: Defensa del marxismo (1934, Marxismoaren alde), El alma matinal (1950, Goizeko arima), La novela y la vida (1955, Eleberria eta bizitza).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]