1881-12-23 / 1958-05-29
Juan Ramon Jimenez
hil zen duela 68 urte

Jiménez, Juan Ramón. Poeta espainiarra (Moguer, Huelva, 1881 - San Juan de Puerto Rico, 1958). 1900ean joan zen Madrilera eta Rubén Darío ezagutu zuen han. Orduan argitaratu zituen bere lehen lanak, erromantizismoz beteak. Helios aldizkaria, modernismoaren historian berebiziko garrantzia izan zuena, sortu zuen Valle-Inclán, Machado eta beste zenbaitekin batera. Jimenezen lehen obretan frantses sinbolisten eta Espainiako modernisten eragina nabarmena da (Rimas, Arias tristes, Jardines lejanos, Elejías, Pastorales...). 1916an beste poesia mota bati ekin zion, Estatu Batuetara joan eta Zenobia Camprubirekin ezkondu zenean, hain zuzen. Pasadizo sentimentalak eta modernisten erretorika baztertu zituen, metrika tradizionaletik aldendu eta barne ikuspegietan oinarritu zen, arimaren ikuspegietan (Diario de un poeta recien casado, Eternidades, Piedra y cielo). Ildo horretatik jarraitu zuen 1949an Animal de fondo lana idatzi zuen arte. Honetan eta Dios deseante y deseado izenekoan metafisikan eta existentzialismo modernoan murgildu zen. Hitz lauz ere idatzi zituen lanak, Platero y yo, eta bere garaikideen karikaturak diren Españoles de tres mundos lana, adibidez. Literaturako Nobel saria jaso zuen 1956an.
Platero eta biok
itzul.: Patxi Ezkiaga
Beta, 2008
Arboletan...
itzul.: Luis Mari Mujika
Arnas - 6, 1961
Lurrin-uts
itzul.: Bigen Ametzaga
Tierra Vasca - 8, 1957
1874-05-29 / 1936-06-14
G.K. Chesterton
jaio zen duela 152 urte

Chesterton, Gilbert Keith. Poeta, saio egile, kritiko eta eleberrigile ingelesa (Londres, 1874 - Beaconsfield, 1936). Arte eta literatura kritiko gisa nabarmendu zen gaztaroan. 1900. urtean bi poema liburu eman zuen argitara. Lau urte geroago bere lehen eleberria plazaratu zuen: The Napoleon of Notting Hill (Notting Hill-eko Napoleon, 1904,). Ondoren bi kritika liburu idatzi zuen, Dickens (1906) eta G. B. Shaw (1909). 1922. urtean katoliko egin zen. Obra nagusiak: Orthodoxy, (Ortodoxia, 1908, bere bilakera espiritualaren historia), What's wrong with the word (Nondik heldu munduari, 1910, bere filosofia sozialari buruzko saiakera), The father Brown stories (Aita Brownen istorioak, 1911) The ballad of the White Horse (Zaldi Zuriaren balada, 1911, poesi liburua), The ball and the cross (Esfera eta gurutzea, 1910, fantasiazko eleberria), Man alive (Bizirik iraun zuena, 1912, fantasiazko eleberria), The Club of Queer Trades (1905, Misteriozko ofizioen Kluba, bertako kontakizun labur bat, Hiltzaile moderatua Hirune Uriak eta Josu Zabaletak itzulia) Heretics (Heretikoak, 1905, erlijio eztabaida aztergai dituen saiakera), A short history of England (Ingalaterrako historia laburra, 1917) eta The everlasting man (Betiereko gizona, 1925, erlijio obra). 1936. urtean autobiografia bat argitaratu zuen.
Hiltzaile moderatua
itzul.: Hirune Uria
Lur, 1984
Hordago narratzaileak 5
1967-05-29 / ...
Mariana Travacio
jaio zen duela 59 urte

Barkamena existituko balitz bezala
itzul.: Fernando Rey
Erein, 2024
1947-05-29 / 2016-07-12
Agustin Fernandez Paz
jaio zen duela 79 urte

Elurte amaiezina
itzul.: Xabier Aranburu
Elkar, 2016
Maitasuna da geratzen den bakarra
itzul.: Uxue Alberdi
Elkar, 2009
1935-05-29 / ...
Andre Brink
jaio zen duela 91 urte

1922-05-29 / ...
Sylvain Saulnier
jaio zen duela 104 urte

Marie ttikia
itzul.: Inazio Mujika Iraola
Elkar, 1990
Literatura 106
1892-05-29 / 1938-10-25
Alfonsina Storni
jaio zen duela 134 urte

1830-05-29 / 1905-01-09
Louise Michel
jaio zen duela 196 urte

Erbesteko gutunak Victor Hugori
itzul.: Amaia Lasa
Katakrak, 2020
Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark
itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo
Terraza debekatua
Fatima Mernissi
itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria
Poesia kaiera
Elizabeth Bishop
itzul.: Leire Vargas Nieto
Irati Majuelo
Godoten esperoan
Samuel Beckett
itzul.: Juan Garzia
Aritz Galarraga
Utopiaren belaunaldia
Pepetela
itzul.: I?igo Roque Eguzkitza
Paloma Rodriguez-Mi?ambres
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
itzul.: Mikel Hoyos Sein
Aritz Galarraga
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea
Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema
2025 Iraila
Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra
David Foster Wallace
Wallace euskaraz