euskarari ekarriak

1.456 idazle / 3.796 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1896-04-16 / 1963-12-25

Tristan Tzara

jaio zen duela 125 urte

Tzara, Tristan. (Samy Rosenstock jaiotza izenez). Errumaniar jatorriko idazle frantsesa (Moinesti, 1896 - Paris, 1963). 1916an Zurich-en dada higikundea sortu zuen beste zenbait lagunekin. Tzararen ustetan, mendebalak Lehen Mundu Gerra hain erraz onartzerakoan traizio egin zion bere buruari; egoera horren aurrean, poesia mendebaleko kulturaren aurkako arma gisa aurkezten zuen, haren bidez kultura horren balio estetiko, moral, filosofiko eta erlijioso guztiak deuseztu nahi zituela. Hala, poesia logikatik kanpo jarri zuen, hizkuntza hautsiz: sintaxiaz arduratu gabe, hitzak bat-bateko pentsamenduaren harira lerrokatzen baitzituen. 1918an Parisen hartu zuen egoitza. Europako hiriburu gehienetan, eta Parisen bereziki, eskandalagarriak gertatzen ziren bilkura artistiko literarioak antolatzen zituen bere lagunekin batera -Breton, Éluard, Soupault, Péret...-. Nihilismo aldi horrez geroztik, poesia orekatuago eta soilagoa egin zuen, aldi berean marxismora hurbiltzen zela. Bigarren Mundu Gerran erresistentzian parte hartu zuen. Tzararen obraren burubideak surrealismoaren oinarrietan aurkitzen dira, bera higikunde hartako kide izan ez bazen ere. Zenbait obra: La première aventure céleste de M. Antipyrine (1916, Antipirina jaunaren lehen abentura zerutarra); Vingt-cinq poèmes (1919, Hogeitabost poema); De nos oiseaux (1929, Gure txoriez); Midis gagnés (1939, Eguerdi irabaziak); Entre-temps (1946, Bitartean); La face intérieure (1954, Barneko aurpegia). Bere obra teoriko batzuk dira: Sept manifestes dada (1924, Zazpi manifestu dada); Le surréalisme et l'après-guerre (1947, Surrealismoa eta gerraondoa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Dada manifestua

itzul.: Koldo Izagirre

armiarma.eus, 2013

Dada manifestua

itzul.: Danele Sarriugarte

Elearazi, 2013

Kapitaina!

itzul.: Harkaitz Cano

Literatura Unibertsala – Batxilergoa, 2000

EIZIE-Erein

1914-03-01 / 1994-04-16

Ralph Ellison

hil zen duela 27 urte

Ellison, Ralph. Estatu Batuetako idazlea (Oklahoma City, 1914 - New York, 1994). Bigarren Mundu Gerraren ondoren The invisible man (Gizon ikusezina, 1952) arrakasta handia izan zuen eleberria argitaratu zuen. Nobelan, iragan mendeko 30eko hamarkadako New York hirian, gizakia bere identitatearen eta gizartean duen lekuaren bila jarri zuen, izenik ez duen arraza beltzeko gizon baten bitartez; arrazakeriaren modu ezberdinak eta haren ondorio alienagarriak jorratu zituen. Ellison Unibertsitateko irakaslea zen, eta saio ugari idatzi zuen Estatu Batuetako kultura berriari buruz. Autobiografia saio bilduma bat eman zuen argitara 1964. urtean: Shadow and Art (Itzala eta Artea).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Gizon ikusezina (hitzaurrea)

itzul.: Miel A. Elustondo

armiarma.eus, 2013

1899-06-14 / 1972-04-16

Yasunari Kawabata

hil zen duela 49 urte

Kawabata, Yasunari. Japoniar idazlea (Osaka, 1899 - Zushi, 1927). Bi urte zituela umezurtz geratu zen eta aiton-amonekin hazi zen. Tokioko unibertsitatean Shinshiko (Pentsamendu berria) aldizkaria sortu zuen. Tokuda eta Tanizakiren eskola poetikoaren ildotik, estiloa hobekien landu duen idazletzat hartua da Kawabata. Liburu nagusiak: Izu no odoriko (1926, Izuko dantzaria); Yukiguni (1948, Elurraren herria), Yama no onto (1952, Mendiaren orroa). 1968ko Literatura Nobel saria jaso zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Loti ederra

itzul.: Ibon Uribarri

Alberdania-Elkar, 2006

Literatura Unibertsala 124

1894-06-14 / 1930-04-16

Jose Carlos Mariategui

hil zen duela 91 urte

Mariátegui, José Carlos. Peruko idazlea eta politikaria (Lima, 1894 - New York, 1930). Amauta aldizkaria (1926-1930) sortu zuen. 1928an Peruko alderdi komunistaren sortzaile nagusietakoa izan zen. Siete ensayos sobre la realidad peruana (1928, Zazpi saiakera Peruko egoerari buruz), bere lanik aipagarrienak, eragin handia izan du Hego Amerika osoan. Indiarrei lurrak itzultzearen aldeko agertu zen, indiarren arazoa konpontzeko, eta hirietako langileek gizartearen aldaketan bete behar zuten toki garrantzizkoa azpimarratu zuen. Marxismoa Hego Ameriketako egoerarekin loturik aztertu zuen lehen pentsalarietako bat izan zen. Aipatutako saiakeraz gainera La escena contemporánea (1925) ere idatzi zuen. Hil ondoren argitaratuak: Defensa del marxismo (1934, Marxismoaren alde), El alma matinal (1950, Goizeko arima), La novela y la vida (1955, Eleberria eta bizitza).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Indigenismoaz

itzul.: Joxe Ramon Matxinea

Susa-27, 1991

1949-10-04 / 2020-04-16

Luis Sepulveda

hil zen duela 1 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

El Tano

itzul.: Elixabet San Sebastian

berbaratza.wordpress.com, 2015

Kaio baten historia eta hegan egiten irakatsi zion katuarena

itzul.: Jesus Mari Mendizabal

Alberdania, 2007

Patagonia Express

itzul.: Ima Garbizu

Txalaparta, 1998

Maitasun elaberriak irakurtzen zituen agurea

itzul.: Ana Santos Elortza

Txalaparta, 1997

1938-01-07 / 1997-04-16

Roland Topor

hil zen duela 24 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Berehalakoan neure buruaz beste egiteko ehun arrazoi on

itzul.: Danele Sarriugarte

Elearazi, 2012

1920-02-27 / 1984-04-16

Helcias Martan Gongora

hil zen duela 37 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Marian Anderson

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 86, 1975

Koktela

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 86, 1975

Damutasuna

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 86, 1975

Itsasoaren atsegiña

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 71, 1974

Ibaitar egunerokoa

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 72, 1974

Delia Zapata'rentzako zarrapata

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 79, 1974

Aztarnak

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 71, 1974

Artoaren ipuina

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 80, 1974

Siniskuntza

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 67, 1973

Ia zugatz bat

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 63, 1973

Emakume logille ederra

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 63, 1973

Eguneroko abotsa

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 70, 1973

Bakarrik urak

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 67, 1973

Barruko ikuspegia

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 57, 1972

Itzari lotua (Encadenado a las palabras)

itzul.: Sabin Muniategi

Agur - 55, 1972

Gizonaren ugartea

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 60, 1972

"Mayo Interior"

itzul.: Sabin Muniategi

Agur - 19, 1971

Barrengo loreil

itzul.: Sabin Muniategi

Esparavel - 44, 1971

1982-04-16 / ...

Dareen Tatour

jaio zen duela 39 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Lau poema

itzul.: Mikel Elorza

armiarma.eus, 2018

1974-04-16 / ...

Mathias Malzieu

jaio zen duela 47 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Bihotzaren mekanika

itzul.: Alberto Barandiaran

Denonartean, 2012

1945-04-16 / ...

Maciej Wojtiszko

jaio zen duela 76 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Bederatzi ipuin

itzul.: Sonia Kolaczek / Alicja Jankowiak / Joanna Anders

EIZIE, 2013

Senez, 44

Hitzorduak

Apirilak 20: Christopher Okigbo eta Edna St. Vincent Millay Munduko Poesia Kaierak

Apirilak 30: Susan Buck-Morss Izuaren osteko gogoeta Iruñean

Azken kritikak

Jende normala
Sally Rooney

itzul.: Irene Aldasoro
Nagore Fernandez

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Ibon Egaña

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Ibai Atutxa Ordeñana

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

itzul.: Aroa Uharte
Irati Majuelo

Jende normala
Sally Rooney

itzul.: Irene Aldasoro
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

itzul.: Amaia Lasa
Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

itzul.: Fernando Rey
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

itzul.: Jose Mari Berasategi Zurutuza
Hasier Rekondo

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

itzul.: Aroa Uharte
Ibai Atutxa Ordeñana

Odolik gabe
Alessandro Baricco

itzul.: Fernando Rey
Nagore Fernandez

Azken sarrerak

2021 Apirila

Aime Cesaireren ahotsa

Vladimir Maiakovski
Ozeano Atlantikoa

Charles Baudelaire
Poemak

Quim Monzo
Burdinbidea

2021 Martxoa

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Odisseas Elytis
Lau poema

Pariseko Komunak 150 urte

Marguerite Duras
Bi narrazio

2021 Otsaila

Joan Margarit
10 poema

Virginia Woolf
Dalloway andrea

Per Denez
Hiru lan

2021 Urtarrila

Jaume Subirana
Hamar poema

Dashiell Hammett
Behin bakarrik urka zaitzakete

Paul Verlaine
Poemak

Friedrich Dürrenmatt
Hainbat lan

2020 Abendua

Ken Saro-Wiwa
Afrikak bere eguzkia hiltzen du

Paul Eluard
Zortzi poema

Alda Merini
Poemak

Clarice Lispector
Bederatzi poema

Margaret Atwood
Biziki

Susa argitaletxea Durangoko liburu azokan

Burgosko auzia eta Jean Paul Sartre gogora ekarriak

2020 Azaroa

Sarah Kane
Zartatua / 4.48 Psikosia

Raymond Carver
Poema antologia

May Ayim
Poema antologia

Yusef Komunyakaa
Hamabi poema

2020 Urria

Fayad Jamis
Hamar poema

Czeslaw Milosz
11 poema

Harold Pinter
Alaska moduko bat

2020 Iraila

William Carlos Williams
Indarraren erabilera

Eduardo Galeano
Ispiluak

2020 Abuztua

Charles Bukowski
Poema antologia

Shirley Jackson
Loteria

[Sarrera guztiak ikusi]