Sand, George. (Jaiotza izenez, Amandine-Aurore-Lucile Dupin). Idazle frantsesa (Paris, 1804 - Nohant, 1876). Casimir Dudevant baroiarekin ezkondu zen (1822) eta bi seme izan ondoren, senarrarengandik bereizi zen (1830). Gaztetan zeresan handiak eman zituen, gizonezkoen antzera janzten zelako eta indarrean zegoen moralaren kontra agerian jokatzen zuelako. 1835ean, Michel Bourges bere maitaleak hartara eraginda, politikan hasi zen; Liszt-ekin eta Lamennais-ekin harremanak izan zituen; geroago Pierre Leroux sozialistaren jarraitzaile sutsu bilakatu zen. 1841ean La revue indépendante aldizkaria sortu zuen Pierre Leroux-ekin. 1848ko iraultzan Parisera joan zen eta Errepublikako buletinean idatzi zuen. Iraultza zapaldu zutenean, Nohant-era bildu zen eta han bizi izan zen hil arte. 1871ean Parisko komunaren aurka egin zuen eta matxinada hartan parte hartu zutenak kondenatu zituen. Liburu asko idatzi zituen; aipagarri dira, besteren artean: Rose et Blanche (1831); Indiana eta Valentine (1832); Lelia (1833); Jacques (1834); Mauprat (1837); Un hiver à Majorque (1842, Chopinekin izan zituen harremanei buruzkoa); Horace (1842); La mare au diable (1846), Elle et lui (1859, Musset olerkariarekin izandako harremanei buruzkoa). Hil ondoren haren eskutitzak eta egunkaria argitaratu ziren.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Kadare, Ismail. Idazle albaniarra (Gjirokastra, 1936 - Tirana, 2004). Haurtzaroan faxismoaren gogortasuna nozitu zuen, eta ondoren gerrak eraitsitako Albaniaren antolakuntza berriaren garaian izan zuen hezkuntza. Tiranan hasitako literatura ikasketak Moskun jarraitu zituen, Gorki Institutuan. 1954an argitaratu zuen lehen poema liburua (Gaztaroko inspirazioak) eta handik hiru urtetara Amets gaiak. Moskun zelarik Albaniaren eta SSBBaren arteko harremanak eten ziren (1960); garai hartakoa da Negu luzea eleberriaren lehen idazketa. Etenaren ondorioz Albaniara itzuli eta Drita (Argia) izeneko aldizkarian zuzendari lanetan aritu zen, eta kazetari lanari ekin zion. Lehen eleberri argitaratua Armada hileko jenerala (1967) izan zuen. Handik hara, eleberrigintzan nabarmendu da, batez ere. Kadareren eleberririk ezagunenak dira: Lotsaren hilobia, Eztei bidaia, Apiril urratua, Kontzertua, Hiru begiko zubia, Harrizko herriaren kronika, Ametsen jauregia. Obra horietan Albaniaren historia kontatzen du era berezi batean, historiari atxikirik batzuetan, errealismo sozialistaren ikuspegitik bestetan. Diputatu izan da anitzetan Albaniako legebiltzarrean eta Albaniako Fronte Demokratikoko lehendakariordea izana da. Gaur egun Parisen bizi da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Céline, Louis-Ferdinand. (Louis-Ferdinand Destouches, Céline deitua). Idazle frantsesa (Courbevoie, 1894 - Meudon, 1961). Lehen Mundu Gerran larri zauritu eta, gerra ondoren, Medikuntza ikasketak egin zituen (1924). Afrikan eta Ameriketan egon ondoren, mediku jarri zen Frantzian. Komunisten kontrako idazki politikoak (Mea Culpa, 1936, Sobiet Batasunera eginiko bidaiaren ondoren) eta juduen kontrakoak —L'École des cadavres, (Hilotzen eskola, 1938)— eman zituen argitara. Nazien aldera jarri eta Berlina jo zuen 1944ean. Preso hartu zuten Danimarkan. 1951n berriz ere Frantziara itzuli zen. n Estilista handia, satirikoa eta gizadiaren aurrean ezkorra izan zen Céline. 1932an eman zuen argitara Voyage au bout de la nuit (Gauaren muturrerainoko bidaia, Matias Mujikak itzulia) lehen eleberria. Lan nagusiak: Guignol's band (1943); D'un château à l'autre (Gaztelu batetik bestera, 1957) eta Nord (Iparraldea, 1960).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Li Po edo Li T'ai Po. Txinatar poeta (Szechwan-go herrialdea, 701 - Tang-t'u, Anhwei-ko herrialdea, 762). Turkestangoa zen jatorriz. Gai bukolikoak eta adiskidetasunari buruzkoak erabili zituen bereziki. Tradizioaren arabera, itorik hil zen mozkor gau batez, aintzira batean ilargiaren isla harrapatzeko ahaleginean. Erdi Aroko Txinako poeta handienetakoa izan zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Beecher-Stowe, Harriet. Estatu Batuetako eleberrigilea (Litchfield, Connecticut, 1811 - Hartford, 1896). Hainbat obra idatzi zituen New England, bere jaiotzako lurraldeaz. Arrakasta handia izan zuen bere garaian eta baita geroago ere. Bere obrarik garrantzizkoen eta ezagunena, Osaba Tom-en txabola (euskaraz bi itzulpen ditu: Osaba Tom-en txabola eta Osaba Tom-en etxola). Estatu Batuetako hegoaldeko esklabotasunaren berri ematen du bertan; bere garaian eragin handia izan zuen eleberri horrek, kontzientzia askotan piztu baitzuen kezka esklabotasunari buruz.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Cain, James Wallahan. Amerikako Estatu Batuetako idazlea (Annapolis, 1892 - 1977). 1918. urtera bitartean kazetaritzan aritu zen lanean. Lehenengo eleberriak The Postman Always Rings Twice (1934, Postariak bi aldiz deitzen du beti) ospea handia eman zion. Lan horretan eta hurrengoetan, Estatu Batuetako gizartean gertatzen diren hainbat jokaera agertzen ditu Cain-ek modu satirikoan. Cain-en eleberriekin film ugari egin dira. Beste liburu batzuk: Double Indemmity (1958, Galbidea), Mildred Pierce (1941), The Butterfly (Tximeleta, 1947), Sinful Woman (Emakume bekataria, 1947), The Month (Hilabetea, 1948), etab.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]