1903-06-08 / 1987-12-17
Marguerite Yourcenar
jaio zen duela 123 urte

Yourcenar, Marguerite. (Jaiotza izenaz, Marguerite de Crayencour). Idazle belgiarra (Brussel, 1903 - Northeast Harbor, Estatu Batuak, 1987). Eleberriak, saiakerak eta kontakizun laburrak idatzi zituen. Etxean egin zituen ikasketak, eta bidaia asko egin zituen gaztetan aitarekin. Hura hil ondoren bidaiatzen jarraitu zuen, harik eta Bigarren Mundu Gerraren hasieran Estatu Batuetan finkatu zen arte. Yourcenarren literatura lanetan aipagarri dira estilo zehatz klasikoa, erudizioa eta zorroztasun psikologikoa; aldi berean giza patuaren, moralaren eta aginpidearen gaineko meditazioak ere ugariak dira. Liburu nagusietan antzinako garaiak eta pertsonaiak landu ditu; hala, haren maisu-lana, Mémoires d'Hadrien (1951, Hadrianoren oroitzapenak, Jose Agustin Arrietak euskaratua), eleberri historikoa da, enperadore hura eta bere garaia agertzen dituena. Eleberri historikoa da orobat L'Oeuvre au noir (1968), XVI. mendeko alkimista baten irudimenezko biografia. Beste lanen artean aipagarri dira Alexis (1929, Maite Gonzalezek euskaratua) eta Nouvelles Orientales (1938) bildumako kontakizunak. Saiakera ugari idatzi zituen, eta itzulpena ere landu zuen. 1980. urtean Académie Françaiseko kide egin zuten; erakunde horretako lehen emakumea izan zen.
Alexis
itzul.: Maite Gonzalez Esnal
Elkar, 1988
Literatura 71
Hadrianoren oroitzapenak
itzul.: Joxe Agustin Arrieta
Elkar, 1985
Literatura 25
1900-07-04 / 1945-06-08
Robert Desnos
hil zen duela 81 urte

Desnos, Robert. Poeta frantsesa (Paris, 1900 - Terezin, Txekoslovakia, 1945). Surrealismoari lotu zitzaion hasieran eta Deuil pour deuil (1924) eta La liberté ou l'amour (Askatasuna edo maitasuna, 1927) poema liburuak eman zituen argitara. Bigarren obra honen ondorioz epaitu egin zuten, gizartearen eragozpenak gainditzeko matxinadaren alde agertzen zelako. Bigarren Mundu Gerran Frantziako erresistentziako kide izan zen eta garai hartan idatzi zuen bere eleberri bakarra (Fortunes, 1942). Gestapok atxilotu zuen 1944. urtean eta Txekoslovakiako kontzentrazio esparru batera eraman zuen. Obra nagusiak: Corps et Biens (1930) eta Choix de poèmes (1945).
1804-07-01 / 1876-06-08
George Sand
hil zen duela 150 urte

Sand, George. (Jaiotza izenez, Amandine-Aurore-Lucile Dupin). Idazle frantsesa (Paris, 1804 - Nohant, 1876). Casimir Dudevant baroiarekin ezkondu zen (1822) eta bi seme izan ondoren, senarrarengandik bereizi zen (1830). Gaztetan zeresan handiak eman zituen, gizonezkoen antzera janzten zelako eta indarrean zegoen moralaren kontra agerian jokatzen zuelako. 1835ean, Michel Bourges bere maitaleak hartara eraginda, politikan hasi zen; Liszt-ekin eta Lamennais-ekin harremanak izan zituen; geroago Pierre Leroux sozialistaren jarraitzaile sutsu bilakatu zen. 1841ean La revue indépendante aldizkaria sortu zuen Pierre Leroux-ekin. 1848ko iraultzan Parisera joan zen eta Errepublikako buletinean idatzi zuen. Iraultza zapaldu zutenean, Nohant-era bildu zen eta han bizi izan zen hil arte. 1871ean Parisko komunaren aurka egin zuen eta matxinada hartan parte hartu zutenak kondenatu zituen. Liburu asko idatzi zituen; aipagarri dira, besteren artean: Rose et Blanche (1831); Indiana eta Valentine (1832); Lelia (1833); Jacques (1834); Mauprat (1837); Un hiver à Majorque (1842, Chopinekin izan zituen harremanei buruzkoa); Horace (1842); La mare au diable (1846), Elle et lui (1859, Musset olerkariarekin izandako harremanei buruzkoa). Hil ondoren haren eskutitzak eta egunkaria argitaratu ziren.
itzul.: Miren Arratibel, Aintzane Atela
Ibaizabal, 1999
Literatura Unibertsala 81
1920-06-20 / 1997-06-08
Amos Tutuola
hil zen duela 29 urte

1861-04-15 / 1929-06-08
Bliss Carman
hil zen duela 97 urte

1823-04-13 / 1902-06-08
Eugene Mouton
hil zen duela 124 urte

Ekainak 11: Cesare Pavese Zure bazterrekoak
Ekainak 11: Annie Ernaux Idazketa labana bat da Iru?ean
Ekainak 11: Ernest Hemingway liburutegiaz Edorta Jimenez eta Gorka Arrese berbetan
Ekainak 15: Cesare Pavese Zure bazterrekoak Iru?ean
Bihotzean napalma
Pol Guasch
itzul.: Ibai Sarasua Garcia
Irati Majuelo
Izatearen arintasun jasanezina
Milan Kundera
itzul.: Karlos Cid Abasolo
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Maialen Sobrino Lopez
Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark
itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo
Terraza debekatua
Fatima Mernissi
itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria
Poesia kaiera
Elizabeth Bishop
itzul.: Leire Vargas Nieto
Irati Majuelo
Godoten esperoan
Samuel Beckett
itzul.: Juan Garzia
Aritz Galarraga
Utopiaren belaunaldia
Pepetela
itzul.: I?igo Roque Eguzkitza
Paloma Rodriguez-Mi?ambres
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
itzul.: Mikel Hoyos Sein
Aritz Galarraga
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez
2026 Ekaina
Allen Ginsberg idazlearen jaiotzaren mendeurrenean Harkaitz Canok euskarari ekarritako Ulua
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea