1922-12-11 / 2007-08-22
Grace Paley
hil zen duela 19 urte

Paley, Grace. New York hiriko Bronx auzoan jaio zen 1922an eta Vermont-eko bere etxean hil zen 2007an. Istorio laburrak, poema eta entseguak idatzi zituen; horrez gain, aktibista politikoa eta irakaslea izan zen. Grace Paleyren gurasoek Ukrainatik Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuten eta beren etxean errusieraz eta yiddishez egiten zuten, ingelesez gain. Hemeretzi urterekin W.H. Auden idazlearekin ikasi zuen Paleyk eta sarritan aipatzen da Audenen ardura soziala eta ironiaren erabilera eragin handia izan zirela Paleyren lanetan, batez ere poesian. Paley aktibista politikoa eta bakezalea izan zen. Bere esanetan "bakezale borrokalaria eta anarkista kooperatiboa" zen, bere kontraesanak agertuz. 1960ko hamarkadan, Vietnamgo gerraren garaian, zenbait aldiz atxilotu zuten gerraren aurkako protesta egiteagatik. 1978an espetxeratu egin zuten Etxe Zuriaren aurrean arma nuklearren aurkako pankarta bat zabaltzeagatik. Paleyk istorio laburren hiru bilduma (The Little Disturbances of Man, 1959; Enormous Changes at the Last Minute, 1974; Later the Same Day, 1985), poesia liburuak (Leaning Forward, 1985, Long Walks and Intimate Talks, 1991, New and Collected Poems, 1992) eta artikuluen eta entseguen bilduma bat (Just As I Thought, 1998) argitaratu zituen.
1920-08-22 / 2012-06-05
Ray Bradbury
jaio zen duela 106 urte

Bradbury, Ray. Estatu Batuetako idazlea (Waukegan, 1920 - Los Angeles, 2012). Zientzia fikziozko kontakizunak idazten zituen batez ere. Haren lanik ezagunenak: Dark Carnival (Ihauteri Iluna, 1947), The Martian chronicles (Martitzeko Kronikak, 1950), Fahrenheit 451 (1953), The ilustrated man (Gizon ilustratua 1951), The October Country (Urriko herria, 1955) eta I sing the Body Electric (Gorputz elektrikoa kantatzen dut, 1969).
1893-08-22 / 1967-06-07
Dorothy Parker
jaio zen duela 133 urte

Parker, Dorothy. Estatu Batuetako idazlea (West End, New Jersey, 1893 - New York, 1967). Vanity Fair eta The New Yorker agerkarietan argitaratu zituen lehen kontakizunak, A Month of Saturday lanean bildu zituenak (1971ean argitaratua). 1926. urtean plazaratu zuen lehen bertso bilduma, Enough Rope. Sunset Gut (1928) eta Death and Taxes (1931) bertso bildumak argitaratu zituen ondoren. Big Blonde kontakizun liburuari esker sari bat eskuratu zuen hurrengo urtean, eta Laments for the Living (1930) eta After Such Pleasures (1933) kontakizun liburuak, argitaratu zituen ondoren. 1933an, bigarren senarrarekin batera, idatzitako istorioetan oinarritutako filmeak egiten hasi zen; haietakoa da A Star Is Born (Izar bat jaio da) filmea.
Hona hemen gu biok
itzul.: Mirentxu Larrañaga
Alberdania-Elkar, 2005
Literatura Unibertsala 116
1834-07-09 / 1891-08-22
Jan Neruda
hil zen duela 135 urte

Neruda, Jan. Txekiar idazlea (Praga, 1834 - Praga, 1891). Olerkia, ipuina, saiakera eta kazetaritza landu zituen. Familia behartsu batean jaioa zen; unibertsitateko ikasketak egin zituen eta maisu gisa lan egin zuen. 1862an Narodni listy-n, Pragan garai hartan zegoen egunkaririk garrantzitsuenean, hasi zen lanean, antzerki eta literatura kritikak idazten. Bere olerki liburuetan barrukotasun lirikoa eta abertzaletasun sutsua adierazi zituen; ipuin liburuetan langileen bizimodua deskribatu zuen eta gogor kritikatu zuen burgesia. Idazlan nagusiak: olerkiak: Knihy versu (1868, Olerki liburuak), Pisne kosmicke (1878, Kantu kosmikoak), Balady i romance (1883, Baladak eta erromantzeak), Zpevy patecni (1896, Ostiral santuko kantuak). Ipuinak: Trhani (1868, Burdinbideetako langileak), Povidky Malostranske (1878, Mala Stranako ipuinak), txekiar literaturako maisulanetako bat (liburu hau irakurri ondoren hautatu zuen Pablo Neruda idazleak bere goitizena).
1964-08-22 / ...
Juan Antonio Gonzalez Iglesias
jaio zen duela 62 urte

1962-08-22 / ...
Manel Alonso i Català
jaio zen duela 64 urte

Zenbait poema
itzul.: Andolin Eguzkitza
Hegats-29, 2001
1874-07-28 / 1942-08-22
Alice Duer Miller
hil zen duela 84 urte

1850-02-08 / 1904-08-22
Kate Chopin
hil zen duela 122 urte

Ekaitza eta beste 34 ipuin
itzul.: Joxe Mari Berasategi
Erein - Igela, 2022
Literatura Unibertsala 181
Zure bazterrekoak
Cesare Pavese
itzul.: Jon Alonso
Asier Urkiza
Termita
Garazi Albizua
itzul.: Bego Montorio
Nagore Fernandez
Argazkiaren erabilera
Annie Ernaux
itzul.: Leire Lakasta
Maialen Sobrino Lopez
Basatiak
Maria Reimondez
itzul.: Nerea Loiola
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Kantu leuna
Leila Slimani
itzul.: Nahia Zubeldia
Maialen Sobrino Lopez
Bihotzean napalma
Pol Guasch
itzul.: Ibai Sarasua Garcia
Irati Majuelo
Izatearen arintasun jasanezina
Milan Kundera
itzul.: Karlos Cid Abasolo
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Maialen Sobrino Lopez
Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark
itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo
Terraza debekatua
Fatima Mernissi
itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria
2026 Abuztua
Federico Garcia Lorca
Poeta isilarazia
Mazisi Kunene
Ahotsaren indarra
Maria Aur?lia Capmany
Gutun lotsagabea
2026 Uztaila
Nathalie Handal
Nathalie Handalen ahotsa
Mikhail Lermontov
Lermontov euskaraz
Henri Calet
Danbor hotsik gabeko abertzaletasuna
2026 Ekaina
Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak
Allen Ginsberg idazlearen jaiotzaren mendeurrenean Harkaitz Canok euskarari ekarritako Ulua
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua