euskarari ekarriak

1.411 idazle / 3.682 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1795-10-31 / 1821-02-23

John Keats

hil zen duela 199 urte

Keats, John. Poeta ingeles erromantikoa (Londres, 1795 - Erroma, 1821). Familian arazoak izan zituen, aita gazterik hil baitzen, eta ama berriz ezkondu eta ezkontza hautsi zuen; azkenik, zaindari baten eskuetan geratu zen, eta hark bultzatuta kirurgilari laguntzaile gisa hasi zen lanean. 1817an, ordea, beste guztia utzita, literatura lantzen hasi zen. Keats-en lehen garrantzizko lana Endymion poema luzea izan zen, 1818an argitaratua. Poemak Diana Ilargiaren jainkosa eta Endymion artzainaren arteko maitasuna kontatzen du; munduko edertasunaren maitalearen alegoria da. Urte horretan bertan Fanny Brawne ezagutu zuen, bere bizitza osoko maitasun tragikoa. Maitasun horren eta heriotzara eramango zuen gaixotasunaren eraginpean idatzi zituen Keats-ek poema ederrenak (Lamia eta The Eve of St Agnes), oda handiak (On Indolence, On a Grecian Urn, To Psyche, To a Nightingale, On Melancholy eta To Autumn), eta Hyperion poema epikoaren bi bertsioak. Hyperion 1818-1819 urteetan idatzia da: zoritxarreko maitasunaren eta eritasunaren aurrean, berriz ere Greziako mitologian oinarrituz, balio absolutuak eta hilezkortasuna uztartzeko ahalegina da, eta era berean poeta-sortzailearen alegoria. Poemak, odak eta Hyperion 1820an argitaratu ziren liburu batean. Hurrengo urtean, gero eta eriago zegoela, hegoaldera jo zuen Keats-ek medikuen gomendioz, eta Erroman hil zen 26 urte zituela. Keats-en poesiaren ezaugarriak irudien bizitasuna, sentikortasuna, eta filosofia mitologiaren bidez agertzeko ahalegina dira. XIX. mendeko poetengan eragin handia izan zuen, baina bereziki obraren alderdi formalari dagokionez; XX. mendean Keats-en obraren balio teknikoa eta intelektuala aintzat hartu da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Oda greziar anfora bati

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Oi, zer duzu miņa, zaldun

itzul.: Jon Mirande

Saioak - 2, 1978

Udazkenari

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1968

1-2

Gerkar atabaka bati begira

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1968

1-2

Guperatzaz leloa

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1968

1-2

Psike'ri leloa

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1968

1-2

Urretxindor bati

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1965

1-2

To Mr. Leigh Hunt

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1964

1-2

La belle Dame sans merci

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1952

3-4

1881-11-28 / 1942-02-23

Stefan Zweig

hil zen duela 78 urte

Zweig, Stefan. Austriako idazlea (Viena, 1881 - Petropolis, Rio de Janeiro, 1942). Industriagizon baten semea zen, eta goren mailako heziketa izan zuen. Literaturan itzultzaile gisa hasi zen, Baudelaire eta Verhaeren obrak itzuliz. Lehen Mundu Gerran jarrera bakezalea izan zuen. 1918az geroztik Salzburgon bizi izan zen. Nazismoa indartzen ari zela-eta, Londresera jo zuen, eta handik Rio de Janeirora. Han, inauteri garaian, bere buruaz beste egin zuen, bigarren emaztearekin batera. Zweigen olerkiek Rilkeren, Verhaerenen eta Hofmannsthalen eragina dute. Nolanahi ere, Zweigen obra garrantzitsuenak prosaz idatziak dira. Kontakizun laburrak eta eleberriak, eta biografiak eta historia lanak idatzi zituen. Kontakizunetan, eta batez ere pertsonaien psikologia taxutzerakoan, aise antzematen zaio Freuden eragina. Zweigenak dira: Erstes Erlebnis (1911, Nerabezaroa), Amok (1922), Schacknovelle (1941, Xake nobela), kontakizun laburren bildumak, Drei Meister: Balzac, Dickens, Dostoievski (1920, Hiru maisu); Der Kampf mit dem Dämon: Hölderlin, Kleist, Nietzsche (1925, Deabruaren kontrako gudua), saiakera bildumak. Hil eta gero haren oroitzapen liburua argitaratu zen, Die Welt von Gestern (1943, Atzoko mundua) izenburupean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Hogeita lau ordu emakume baten bizitzan

itzul.: Edorta Matauko

Igela, 2007

Emakume ezezagun baten gutuna

itzul.: Edorta Matauko

Igela, 2005

Xake nobela

itzul.: Xabier Mendiguren Bereziartu

Alberdania, 1999

Narrazioak 20

1920-06-01 / 1990-02-23

David Samoilov

hil zen duela 30 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Lasto usaina zegoen

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-12, 1986

Baltikako goizalde zapuztu hori bera

itzul.: Itxaro Borda

Maiatz-12, 1986

1903-02-23 / 1943-09-08

Julius Fucík

jaio zen duela 117 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Urkamendira bideko erreportaia

itzul.: Elena Ituarte

Txalaparta, 1988

Literatura 3

Hitzorduak

Azken kritikak

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Javier Rojo

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Joannes Jauregi

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

itzul.: Idoia Santamaria Urkaregi
Joannes Jauregi

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Jose Luis Padron

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

itzul.: J.M. Olaizola "Txiliku" / Joxe Mari Berasategi
Javier Rojo

Feminismoa % 99ren alde
Askoren artean

itzul.: Danele Sarriugarte
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Joannes Jauregi

Arimaren etorkizuna. Estandar emozionalaren sorrera
Eva Illouz

itzul.: Danele Sarriugarte
Ibai Atutxa Ordeņana

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

itzul.: Maria Colera Intxausti
Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

itzul.: Irati Bereau
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2020 Otsaila

Pertsegitzailea, Julio Cortazar euskarari ekarria

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

[Sarrera guztiak ikusi]