euskarari ekarriak

1.381 idazle / 3.600 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1854-10-16 / 1900-11-30

Oscar Wilde

jaio zen duela 164 urte

Wilde, Oscar. Poeta eta dramagilea, irlandarra jatorriz (Dublin, 1854 - Paris, 1900). Familia aberatsekoa zen; ikasketak Oxforden amaitu zituen, eta laster, edertasun, dotorezia eta arte hutsaz egiten zuen defentsagatik, Ingalaterrako idazle ospetsuena bihurtu zen. Aurrena Poemak argitaratu zuen (1881), ipuinak (The Happy Price and Other Tales; 1888, Printze alaia eta beste ipuin batzuk), kontakizunak (1891, Lord Arthur Saviles's Crime), saiakerak (Intentions) eta eleberri bakar bat, The Picture of Dorian Gray (1891, Dorian Grayren erretratua), gordina zela eta, eskandalu handia sortu zuena. Nolanahi ere, ez zuen galdu Londresko goi mailako jendearen artean zuen izena, eta hurrengo urteetan, ingeles komedia zaharkitua erabat berritu zuten hiru obra kaleratu zituen, umore eta ironia handikoak: Lady Windermere's Fan (1892, Lady Windermereren abanikoa), A Woman of No Importance (1893, Garrantzirik gabeko emakumea), eta ezagunena, The Importance of Being Earnest (1895, Serio izatearen garrantzia), ingeles aristokraziaren agerpen gupidagabea. Urte haietan idatzi zuen halaber drama bat frantsesez, Salomé, Sarah Bernhardek Parisen aurkeztu zuena (1893). Wilde homosexuala zen, eta Lord Alfred Douglas gaztearekin zituen harremanen salaketapean, kartzelan sartu zuten bi urterako. Han hasi zen Wilderen gainbehera. Beste obra bat ere idatzi zuen, Ballad of the Reading Gaol (1989, Reading-eko kartzelako balada), kartzelako bizitzaren gogorkeria salatzen duen deskripziko zirraragarria, bestalde, Lord Alfred Douglasi bidali zion gutun luze mingotsa, 1905. urtean De profundis izenaz argitaratua zen. Kartzelarik atera eta Frantziara aldegin zuen, izena aldatuta. Adiskide batzuek lagundu bazioten ere, bakardadean hil zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ipuin laburrak

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2008

De Profundis

itzul.: Aitor Arana

Txalaparta, 2007

W.H. jaunaren erretratua

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2007

Apaiza eta elizmutila

itzul.: Arana Aitor

Hiria, 2007

Reading Bahitegiko Leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Itsaso aurrean, 2006

Susa

Cantervilleko mamua

itzul.: Iñaki Mendiguren

Elkar, 2002

Fidel izan beharraz

itzul.: Antton Olano Irurtia

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 85

Teleny, Dominaren iruntzia

itzul.: Gabriel Piedra Anakabe

Roger editor, 2000

Fidel izan beharraz

itzul.: PatxoTelleria

Maskarada, 1994

Lord Arthur Savilleren krimena

itzul.: Felipe Juaristi

Erein, 1992

Bartleby 6

Erresinula eta arrosa

itzul.: I. Azkona

Korrok, 1988

11

Printze zoriontzua eta beste ipuin batzuk

itzul.: José Ignacio Treku

Elkar, 1987

Itzul Saila 60

Salome

itzul.: Inazio Mujika Iraola

Baroja, 1987

Urretxindorra eta larrosea

itzul.: Adolfo Arejita

Idatz eta Mintz, 1986

Dorian Grayren erretratua

itzul.: Bittor Hidalgo

Elkar, 1986

Erdal literatura 34

Erraldoi berekoia

Lur, 1981

Adiskide zintzoa

itzul.: Migel Juaristi Izarraizpe

Euzko-Gogoa, 1959

1-2

Erraldoi berekoia

itzul.: Elizalde

Egan, 1954

2-4

Reading baitegiko leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1954

11-12

Ipuñak

itzul.: Joseba Altuna

Verdes Atxirika, 1927

1927-10-16 / 2015-04-13

Gunter Grass

jaio zen duela 91 urte

Grass, Günter. Idazle alemaniarra (Danzig, 1927 - Lübeck, 2015). "47-ko taldea" delakoaren kide zen. Die Blechtrommel (1959, Latorrizko danborra), Katz und Maus (1961, Katua eta Arratoia) eta Hundejahre (1963, Zakur urteak) eleberriekin hasi zen ezaguna egiten. Bertan, bere gazte sasoiko Danzig (gaur egungo Gdansk) hiriko gizarte burges txikiaren deskripzio karikaturazkoa egiten du. Nazismoaren erru-kezkak azaltzen dituzte bere idazlanek. 1972an Tagebuch einer Schnecke (Barakuilu baten egunerokoa) idatzi zuen, bere jarrera politikoak arrazoitzeko asmoz. Arnas luzeko eleberria da Der Butt (1977, Erreboiloa), eta gizateriaren historia fantastikoa kontatzen da bertan erreboilo baten ikuspuntutik. Mundu ezkor, krudel eta bortxazko bat agertzen zuen Grassek, hizkera trinko eta sarri barroko baten bidetik. Osaba, osaba eta Sukaldari onak antzerki lanetan nabarmenak dira absurduaren ezaugarriak. Azken urteetan jarrera kritikoa agertu zuen Alemaniaren batasunari buruz.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

1937

itzul.: Gorka Arrese

armiarma.eus, 2015

Hamar poema

itzul.: Ane Garcia / Paul Beitia

Lekore, 0. zkia, 2015

Batzarra Telgten

itzul.: Andolin Eguzkitza

Alberdania, 2002

Narrazioak 34

Katua eta sagua

itzul.: Xabier Mendiguren

Ibaizabal, 1994

Literatura Unibertsala 39

1906-10-16 / 1972-01-28

Dino Buzzati

jaio zen duela 112 urte

Buzzati, Dino. Italiar idazlea (Belluno, 1906 - Milan, 1972). «Errealismo magikoa»-ren aldekoa izan zen Bontempelli eta Gandolfirekin batera. Fantasiazko bi kontakizun harrigarrirekin plazaratu zen: Barnabò delle montagne (Barnabò mendikoa, 1933) eta Il segreto del bosco vecchio (Baso zaharreko sekretua, 1935). Il deserto dei tartari (Tartaroen basamortua, 1940) da Buzzatiren eleberririk ezagunena. Lan honetan, Kafkaren moldeetatik ez oso urrun, estilo trinkoa eta soila erabiliz, eta metaforaz eta alegoriaz baliatuz, mundua gizonaren inguruan dardaratzen den sentsazioa ematen du aditzera. Beste lan batzuk: Paura nella Scala (Izua eskaleretan, Sessanta racconti (Hirurogei ipuin, 1958), Il grande ritratto (Erretratu handia, 1960), Un amore (Amodio bat, 1963).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Tartariarren basamortua

itzul.: Josu Zabaleta

Alberdania-Elkar, 2010

Literatura Unibertsala

Zazpi mezulariak

itzul.: Mikel Alvarez

Xaguxarra-2, 1981

1857-11-16 / 1944-10-16

Jon Stefan Sveinsson

hil zen duela 74 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Noni eta Mani

itzul.: P. Muxika

Itxaropena, 1952

Kuliska 1

1854-03-10 / 1922-10-16

Miquel Costa i Llobera

hil zen duela 96 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Itsastarra

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

Formentor-ko lerrondoa

itzul.: Jokin Zaitegi

Euzko-Gogoa, 1950

Formentor'ko lerrandoa

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6577, 1934

1886-10-16 / 1978-05-17

Armin T. Wegner

jaio zen duela 132 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Etxeak

itzul.: Eduardo Gil Bera

Ezabatuak, 1995

Pamiela

Hitzorduak

Urriak 16: Gloria Fuertesen Antologia Iurretan

Urriak 17: Udaberri kantoi-hautsia eta Proleterka Donostian

Urriak 18: Xala Zarautzen

Urriak 19: Istorio bakarra Ean

Urriak 26: Arratseko ahotsak Katakraken

Azaroak 06: Mari-mutil handi baten bluesa Donostian

Azken kritikak

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Al Berto

itzul.: Joxemari Sestorain
Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

itzul.: Asier Sarasola
Peru Iparragirre

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Amaia Alvarez Uria

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Ibon Egaña

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Garazi Arrula Ruiz

Ez adiorik
Raymond Chandler

itzul.: Xabier Olarra
Irati Jimenez

Azken sarrerak

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

2018 Ekaina

Franz Kafka
Metamorfosia

Jean Arbousset
Zortzi poema

2018 Maiatza

Pita Amor
Zazpi poema

Claude McKay
Lau poema

Mark Twain
R arrazarena

Izet Sarajlic
Zazpi poema

Hannah Arendt
Poemak

2018 Apirila

Henri Michaux
Bost poema

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariño
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

[Sarrera guztiak ikusi]