1889-07-05 / 1963-10-11

Jean Cocteau

hil zen duela 63 urte

Cocteau, Jean. Idazle frantsesa (Maisons-Lafitte, 1889 - Milly-la-Forêt, 1963). Eleberrigilea, antzerki eta zinema lanen idazlea, pintore eta marrazkilaria izan zen Cocteau. Berrikuntza zalea zen eta parte hartu zuen abangoardia saio ugaritan, artista askorekin elkarlanean (Picasso pintorea; Satie eta Milhaud musikariak). Haren olerkiek, Poésies 1913-1923, 1924 liburuan jasoak gehienak, margolari kubisten fantasia eta XVI. mendeko olerkarien metrikaren imitazioa lotzen dituzte. Antzerkirako lanetan mitoak berritzen ahalegindu zen (Orphée, 1927; Antigone, 1928; La machine infernale, 1934; Bacchus, 1952), egunoroko bizimoduan trajedia txertatu asmoz. Eleberrien artean Les enfants terribles da ezagunena (1929), gaurko etsipenaren lekukotza bitxia eta gogorra dena.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Euskal bukolikoak

itzul.: Felipe Juaristi

Labayru, 2010

Idatz & Mintz, 50 (separata)

Ume terribleak

itzul.: J.A. Sarasola

Ibaizabal, 1992

Literatura Unibertsala 15

1885-10-11 / 1970-09-01

François Mauriac

jaio zen duela 141 urte

Mauriac, François. Frantses idazlea (Bordele, 1885 - Paris, 1970). Bordeleko unibertsitatean eta Parisko École des Chartes-en egin zituen ikasketak. Lehendabizi olerkiak idatzi zituen (Les mains jointes; 1909, Esku elkartuak), eta geroago eleberriak, saiakerak, eta biografiak. Grinen eta ahulezien kontrako borrokan oinarritu zituen bere kontakizunak, eleberri psikologikoaren egiturari jarraituz: Génitrix (1923), Le noeud de vipères (1932, Sugegorri korapilloa, E. Urruzolak, "Uxola" euskarara itzulia), Thérèse Desqueyroux (1927, Xipri Arbelbidek euskaratua), La fin de la nuit (1935, Gauaren bukaera). Bigarren Mundu Gerran Forez ezizena erabili zuen bere gerra egunerokoa argitaratzeko: Le cahier noir (Koaderno beltza). Gerra ostean kazetaritzan aritu zen, batez ere. Bere artikuluak, 1952-1972 urte bitartekoak, Blocknotes izeneko lau liburukitan jaso zituen. Bestalde, saiakera ugari argitaratu zituen; sail horretan, Mauriac-en lan aipagarriena Vie de Jésus (1936, Jesusen bizitza) da. Katoliko suharra zen, eta bere lanetan grinen eta fedearen arteko gatazka ageri da. 1933an, Frantziako Hizkuntza Akademiako kide izendatu zuten. 1952an, Literaturako Nobel saria eman zioten.