1896-09-24 / 1940-12-21
Francis Scott Fitzgerald
jaio zen duela 130 urte

Fitzgerald, Francis Scott Key. (Scott Fitzgerald deitua) Amerikako Estatu Batuetako idazlea (Saint Paul, Minnesota, 1896 - Hollywood, 1940). Jatorriz irlandar familia batekoa zen, eta oso gazte zela zaletu zen literaturaz. Gainerako jakintza alorrak alde batera utziz, Princetongo unibertsitatea titulurik atera gabe utzi zuen eta Ryan jeneralaren laguntzaile egin zen, lan horrek idazteko beta ematen ziola eta. This Side of Paradise (1920, Paradisuaren alde hau) eleberria, gerra bitartean idatzia, manifestu moduko bat izan zen, gerra ondoko gazteek bereganatuko zutena ("jainko guztiak hil dira; gerra guztiak eginak daude; gizakiarengan jarritako itxaropen oro huts atera da"). Hurrengo nobelak dira: This Side of Paradise (1920, Paradisuaz bestaldean), The Beautiful and Damned (1922 Ederrak eta kaltetuak), The Great Gatsby (1925, Gatsby handia), T.S. Elliotek honi buruz esan zuen, "Henry Jamesen ondoren nobela amerikarrak eman duen lehen aurrera pausoa dela uste dut", eta Tender Is the Night (1934, Gozoa da gaua). Bere liburuetan deskribatu zituen protagonisten amaiera berbera izan zuen, alkohol gehiegizkoak hil baitzuen. Haren idatzi autobiografikoak 1945ean argitaratu ziren The Crack Up titulupean. Hollywoodi buruzko azken eleberri bat utzi zuen argitara gabe: The Last Tycoon (1941, Azken boteretsua), zine ekoizle bati buruzkoa.
Plazeraren gau ilunekoak
itzul.: Garazi Arrula / Iñigo Roque
Elkar, 2014
1935-06-21 / 2004-09-24
Françoise Sagan
hil zen duela 22 urte

Sagan, Françoise. Idazle eta zinegile frantsesa (1935-2004). Bere lehen eleberriak, Bonjour, tristesse (1954, Tristezia, zer berri), ospe handia eman zion: gazteen mundua eta sentipenak ditu gaitzat, eta gaztarotik heldutasunerako igarotze mingarria agertzen du orobat hurrengo obrak, Un certain sourire (1956, Halako irribarrea). Hurrengo obrak helduagoak dira: Dans un mois, dans un an (1957, Hilabete barru, urtebete barru), Aimez-vous Brahms? (1959, Atsegin zaizu Brahms?). Antzerkirako obra ugari idatzi zituen, bestalde: Les Violons parfois (1961, Biolinak zenbaitetan), Le cheval évanoui (1966, Zaldi unatua), Un piano dans l'herbe (1970, Pianoa belardian), Il fait beau jour et nuit (1978), L'Excès contraire (1987). Eleberrien artean aipagarri dira La chamade (1965, Kapitulazioa), Des bleus à l'âme (1972), Le lit défait (1977, Ohe desegina), Les faux-fuyants (1991, Aitzakiak), Un chagrin de passage (1993), Le Miroir égaré (1996).
Tristezia, zer berri
itzul.: Gerardo Markuleta
Erein - Igela, 2014
Literatura Unibertsala 162
1817-09-24 / 1901-02-11
Ramón Campoamor
jaio zen duela 209 urte

Campoamor, Ramón de. Espainiar politikaria eta olerkaria (Navia, 1817 - Madril, 1901). Argitaratu zituen poemak maila handikoak ez baziren ere, ospe handia eman zioten bere garaian eta euskarazko hainbat olerkarirengan halako eragina izan zuen. Umore eta ironia handiz azaldu zuen bere garaiko giroa. XIX. mendeko Espainiako burgesiari buruzkoak ditu bere lanak: Ternezas y flores (Xamurkeriak eta loreak, 1840), Aves del alma (Arimaren hegaztiak, 1842).
Amoriyo makurra
itzul.: Emeterio Arrese
Euskal-Erria - 68, 1913
Egiazko amorioa
itzul.: Klaudio Otaegi
Revista Euskara - 6, 1883
1973-03-05 / 2009-09-24
Nelly Arcan
hil zen duela 17 urte

Puta
itzul.: Miel A. Elustondo
Alberdania, 2022
1956-09-24 / 1993-10-08
Gu Cheng
jaio zen duela 70 urte

1943-09-24 / 2012-03-25
Antonio Tabucchi
jaio zen duela 83 urte

Porto Pimeko dama
itzul.: Fernando Rey
Alberdania-Elkar, 2007
Literatura Unibertsala 126
Oker ttiki garrantzigabeak
itzul.: Fernando Rey
Alberdania-Elkar, 2007
Literatura Unibertsala 127
Odisea
Homero
itzul.: Matias Mugika
Aritz Galarraga
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Jon Martin-Etxebeste
Zure bazterrekoak
Cesare Pavese
itzul.: Jon Alonso
Asier Urkiza
Termita
Garazi Albizua
itzul.: Bego Montorio
Nagore Fernandez
Argazkiaren erabilera
Annie Ernaux
itzul.: Leire Lakasta
Maialen Sobrino Lopez
Basatiak
Maria Reimondez
itzul.: Nerea Loiola
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Kantu leuna
Leila Slimani
itzul.: Nahia Zubeldia
Maialen Sobrino Lopez
Bihotzean napalma
Pol Guasch
itzul.: Ibai Sarasua Garcia
Irati Majuelo
Izatearen arintasun jasanezina
Milan Kundera
itzul.: Karlos Cid Abasolo
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Maialen Sobrino Lopez
2026 Iraila
Agostinho Neto
Agostinho Netoren poemak
Stephane Mallarme
Mallarme euskaraz
2026 Abuztua
Rene Depestre
Depestrek 100 urte
Andrei Platonov
Eguzkia sartalderantz
Federico Garcia Lorca
Poeta isilarazia
Mazisi Kunene
Ahotsaren indarra
Maria Aur?lia Capmany
Gutun lotsagabea
2026 Uztaila
Nathalie Handal
Nathalie Handalen ahotsa
Mikhail Lermontov
Lermontov euskaraz
Henri Calet
Danbor hotsik gabeko abertzaletasuna
2026 Ekaina
Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak
Allen Ginsberg idazlearen jaiotzaren mendeurrenean Harkaitz Canok euskarari ekarritako Ulua
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan