euskarari ekarriak

1.633 idazle / 4.147 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1854-10-16 / 1900-11-30

Oscar Wilde

jaio zen duela 172 urte

Wilde, Oscar. Poeta eta dramagilea, irlandarra jatorriz (Dublin, 1854 - Paris, 1900). Familia aberatsekoa zen; ikasketak Oxforden amaitu zituen, eta laster, edertasun, dotorezia eta arte hutsaz egiten zuen defentsagatik, Ingalaterrako idazle ospetsuena bihurtu zen. Aurrena Poemak argitaratu zuen (1881), ipuinak (The Happy Price and Other Tales; 1888, Printze alaia eta beste ipuin batzuk), kontakizunak (1891, Lord Arthur Saviles's Crime), saiakerak (Intentions) eta eleberri bakar bat, The Picture of Dorian Gray (1891, Dorian Grayren erretratua), gordina zela eta, eskandalu handia sortu zuena. Nolanahi ere, ez zuen galdu Londresko goi mailako jendearen artean zuen izena, eta hurrengo urteetan, ingeles komedia zaharkitua erabat berritu zuten hiru obra kaleratu zituen, umore eta ironia handikoak: Lady Windermere's Fan (1892, Lady Windermereren abanikoa), A Woman of No Importance (1893, Garrantzirik gabeko emakumea), eta ezagunena, The Importance of Being Earnest (1895, Serio izatearen garrantzia), ingeles aristokraziaren agerpen gupidagabea. Urte haietan idatzi zuen halaber drama bat frantsesez, Salomé, Sarah Bernhardek Parisen aurkeztu zuena (1893). Wilde homosexuala zen, eta Lord Alfred Douglas gaztearekin zituen harremanen salaketapean, kartzelan sartu zuten bi urterako. Han hasi zen Wilderen gainbehera. Beste obra bat ere idatzi zuen, Ballad of the Reading Gaol (1989, Reading-eko kartzelako balada), kartzelako bizitzaren gogorkeria salatzen duen deskripziko zirraragarria, bestalde, Lord Alfred Douglasi bidali zion gutun luze mingotsa, 1905. urtean De profundis izenaz argitaratua zen. Kartzelarik atera eta Frantziara aldegin zuen, izena aldatuta. Adiskide batzuek lagundu bazioten ere, bakardadean hil zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ipuin laburrak

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2008

De Profundis

itzul.: Aitor Arana

Txalaparta, 2007

W.H. jaunaren erretratua

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2007

Apaiza eta elizmutila

itzul.: Arana Aitor

Hiria, 2007

Reading Bahitegiko Leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Itsaso aurrean, 2006

Susa

Cantervilleko mamua

itzul.: Iñaki Mendiguren

Elkar, 2002

Fidel izan beharraz

itzul.: Antton Olano Irurtia

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 85

Teleny, Dominaren iruntzia

itzul.: Gabriel Piedra Anakabe

Roger editor, 2000

Fidel izan beharraz

itzul.: PatxoTelleria

Maskarada, 1994

Lord Arthur Savilleren krimena

itzul.: Felipe Juaristi

Erein, 1992

Bartleby 6

Erresinula eta arrosa

itzul.: I. Azkona

Korrok, 1988

11

Printze zoriontzua eta beste ipuin batzuk

itzul.: José Ignacio Treku

Elkar, 1987

Itzul Saila 60

Salome

itzul.: Inazio Mujika Iraola

Baroja, 1987

Urretxindorra eta larrosea

itzul.: Adolfo Arejita

Idatz eta Mintz, 1986

Dorian Grayren erretratua

itzul.: Bittor Hidalgo

Elkar, 1986

Erdal literatura 34

Erraldoi berekoia

Lur, 1981

Adiskide zintzoa

itzul.: Migel Juaristi Izarraizpe

Euzko-Gogoa, 1959

1-2

Erraldoi berekoia

itzul.: Elizalde

Egan, 1954

2-4

Reading baitegiko leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1954

11-12

Ipuñak

itzul.: Joseba Altuna

Verdes Atxirika, 1927

1927-10-16 / 2015-04-13

Gunter Grass

jaio zen duela 99 urte

Grass, Günter. Idazle alemaniarra (Danzig, 1927 - Lübeck, 2015). "47-ko taldea" delakoaren kide zen. Die Blechtrommel (1959, Latorrizko danborra), Katz und Maus (1961, Katua eta Arratoia) eta Hundejahre (1963, Zakur urteak) eleberriekin hasi zen ezaguna egiten. Bertan, bere gazte sasoiko Danzig (gaur egungo Gdansk) hiriko gizarte burges txikiaren deskripzio karikaturazkoa egiten du. Nazismoaren erru-kezkak azaltzen dituzte bere idazlanek. 1972an Tagebuch einer Schnecke (Barakuilu baten egunerokoa) idatzi zuen, bere jarrera politikoak arrazoitzeko asmoz. Arnas luzeko eleberria da Der Butt (1977, Erreboiloa), eta gizateriaren historia fantastikoa kontatzen da bertan erreboilo baten ikuspuntutik. Mundu ezkor, krudel eta bortxazko bat agertzen zuen Grassek, hizkera trinko eta sarri barroko baten bidetik. Osaba, osaba eta Sukaldari onak antzerki lanetan nabarmenak dira absurduaren ezaugarriak. Azken urteetan jarrera kritikoa agertu zuen Alemaniaren batasunari buruz.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

1937

itzul.: Gorka Arrese

armiarma.eus, 2015

Hamar poema

itzul.: Ane Garcia / Paul Beitia

Lekore, 0. zkia, 2015

Batzarra Telgten

itzul.: Andolin Eguzkitza

Alberdania, 2002

Narrazioak 34

Katua eta sagua

itzul.: Xabier Mendiguren

Ibaizabal, 1994

Literatura Unibertsala 39

1906-10-16 / 1972-01-28

Dino Buzzati

jaio zen duela 120 urte

Buzzati, Dino. Italiar idazlea (Belluno, 1906 - Milan, 1972). «Errealismo magikoa»-ren aldekoa izan zen Bontempelli eta Gandolfirekin batera. Fantasiazko bi kontakizun harrigarrirekin plazaratu zen: Barnabò delle montagne (Barnabò mendikoa, 1933) eta Il segreto del bosco vecchio (Baso zaharreko sekretua, 1935). Il deserto dei tartari (Tartaroen basamortua, 1940) da Buzzatiren eleberririk ezagunena. Lan honetan, Kafkaren moldeetatik ez oso urrun, estilo trinkoa eta soila erabiliz, eta metaforaz eta alegoriaz baliatuz, mundua gizonaren inguruan dardaratzen den sentsazioa ematen du aditzera. Beste lan batzuk: Paura nella Scala (Izua eskaleretan, Sessanta racconti (Hirurogei ipuin, 1958), Il grande ritratto (Erretratu handia, 1960), Un amore (Amodio bat, 1963).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Tartariarren basamortua

itzul.: Josu Zabaleta

Alberdania-Elkar, 2010

Literatura Unibertsala

Zazpi mezulariak

itzul.: Mikel Alvarez

Xaguxarra-2, 1981

1857-11-16 / 1944-10-16

Jon Stefan Sveinsson

hil zen duela 82 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Noni eta Mani

itzul.: P. Muxika

Itxaropena, 1952

Kuliska 1

1854-03-10 / 1922-10-16

Miquel Costa i Llobera

hil zen duela 104 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Itsastarra

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

Formentor-ko lerrondoa

itzul.: Jokin Zaitegi

Euzko-Gogoa, 1950

Formentor'ko lerrandoa

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6577, 1934

1886-10-16 / 1978-05-17

Armin T. Wegner

jaio zen duela 140 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Etxeak

itzul.: Eduardo Gil Bera

Ezabatuak, 1995

Pamiela

Hitzorduak

Azken kritikak

Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly

itzul.: Unai Elorriaga
Nagore Fernandez

Termita
Garazi Albizua

itzul.: Bego Montorio
Maialen Sobrino Lopez

Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly

itzul.: Unai Elorriaga
Ibon Ega?a

Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga

itzul.: Miren Agur Meabe
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Odisea
Homero

itzul.: Matias Mugika
Aritz Galarraga

Barazkijalea
Han Kang

itzul.: Gema Lopez Las Heras
Jon Martin-Etxebeste

Zure bazterrekoak
Cesare Pavese

itzul.: Jon Alonso
Asier Urkiza

Termita
Garazi Albizua

itzul.: Bego Montorio
Nagore Fernandez

Argazkiaren erabilera
Annie Ernaux

itzul.: Leire Lakasta
Maialen Sobrino Lopez

Basatiak
Maria Reimondez

itzul.: Nerea Loiola
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Azken sarrerak

2026 Urria

Tomas Meabe
Alegiak

Anne Carson
Poemak

Mongo Beti
Negrotasunaren hiztegia

Flaubert / Stevenson
Eleberriak atalka

2026 Iraila

Joaquim Machado de Assis
Brasilgo narratiba

Alejandra Pizarnik
Poemak euskaraz

Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra

Claude McKay
Lau poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Alexandre Kuxner
Bi poema

Agostinho Neto
Agostinho Netoren poemak

Stephane Mallarme
Mallarme euskaraz

2026 Abuztua

Marina Tsvetaieva
Ahots etsia

Rene Depestre
Depestrek 100 urte

Andrei Platonov
Eguzkia sartalderantz

Luzearen idazle lanak

Guillaume Apollinaire
Poemak

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Federico Garcia Lorca
Poeta isilarazia

Czeslaw Milosz
Milosz euskaraz

Mazisi Kunene
Ahotsaren indarra

May Ayim
Poesia kaiera

Maria Aur?lia Capmany
Gutun lotsagabea

Ernst Jandl
Poesia

2026 Uztaila

Nathalie Handal
Nathalie Handalen ahotsa

Mikhail Lermontov
Lermontov euskaraz

Henri Calet
Danbor hotsik gabeko abertzaletasuna


Monique Wittigen pentsamendua

June Jordan
Poesia kaiera

Jan Neruda
Idazlanak

Bingen Ametzagaren poesia

2026 Ekaina

Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak

Berlin Alexanderplatz

Ingeborg Bachmann
Mendeurrena

Jose Rizal
Nire azken adioa

John Cheever
Igerilaria

Carson McCullers
Zortzi poema

Allen Ginsberg idazlearen jaiotzaren mendeurrenean Harkaitz Canok euskarari ekarritako Ulua

2026 Maiatza

Roque Dalton
Poemak

2026 Apirila

Maria Reimondezen Basatiak

Robert Desnos
Antologia

Maria Fernanda Ampuero
Enkantea

Samuel Beckett
Beckett euskaraz

Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

Laura Casielles
16 poema

2026 Martxoa

Antzerkiaren nazioarteko eguna

Elizabeth Bishopen ahotsa

Juan Gelmanen poema antologia

Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz

Cesar Vallejo
Poemak

Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala

Boris Vian
Aldarri antimilitarista

Mikhail Bulgakov
Liburu bi

Anna Akhmatova
Poesia

Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak

2026 Otsaila

Alexander Neriumen sei poema

Edorta Matauko itzultzaileak agur

Heinrich Heine
Olerkiak

Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua

Marcel Schwob
Lau liburu

Bernard Dadie
Zortzi poema

Violeta Parra
Kantuak

Poeta palestinarrak
Hitz ahots

[Sarrera guztiak ikusi]