Prévert, Jacques. Poeta eta zinema idazle frantsesa (Neuilly-sur-Seine, 1900 - Omonville-la-Petite, 1977). 1925ean talde surrealistako kide egin zen, baina 1928an taldetik bota zuten diziplinarik ez omen zuelako. 1932tik 1936ra Octobre antzerki taldean aritu zen idazle eta aktore gisa. Aldi berean zinemarako idazten hasi zen. Garai hartan idatzi zituen bere anaia Pierre Préverten L'affaire est dans le sac (1932, Afera zakuan dago) eta Jean Renoir-en Le crime de M. Lange (1935, M. Langeren hilketa) filmen gidoiak eta elkarrizketak. Handik aurrera hogeita hamabost bat filmetan parte hartu zuen, besteak beste: Jenny (1936), Drôle de drame (1937), Quai des brumes (1938), Le jour se lève (1939), Les visiteurs du soir (1942), Les enfants du paradis (1945), Les portes de la nuit (1946). Lehen poema liburua 1946an argitaratu zuen, Paroles (Hitzak), arrakasta handia izan zuena; liburu horretako olerki asko kantu bihurtu ziren eta oso ezagunak egin ziren. Beste liburuak: Histoires (1946, Historiak), André Verdetekin batera idatzia; Spectacle (1951, Ikuskaria), La Pluie et le Beau Temps (1955, Euria eta eguraldi ona), Fatras (1965), Choses et autres (1972, Gauzak eta beste), Hebdomadaires (1975, Asterokoak), Arbres (1976, Zuhaitzak).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Highsmith, Patricia (Mary Patricia Plangman). Amerikako Estatu Batuetako eleberrigilea (Fort Worth, Texas, 1921 - Locarno, Suitza, 1995). Europan giroturiko eleberri beltzengatik eman zen ezagutzera gehienbat. Highsmithen pertsonaiak eguneroko bizitza arruntaren girotik, bitxiaren eta arrazoi gabeziaren mundura iragaten dira ezari-ezarian. Mr. Ripley arte bildumari eta hiltzailea da eleberri anitzetako pertsonaia nagusia. Zinema zuzendari ezagunek eraman dituzte zinemara Highsmithen obrak: Hitchcock, René Clément, Claude Autant-Lara eta Wim Wendersek. Harenak dira, besteren artean: Ezezagunak tren batean (1950); Ripley jaun zuhurra (1955); Hontzaren garrasia (1962); Ripleyren jokoa (1974); Edithen egunkaria (1977), Poliki, poliki, haizetan (1979), Kalean aurkitua (1986). Kontakizun laburretan ere aritu da: Hamaika (1970); Misoginiaren ipuintxoak (1977); Berezko eta bestelako ezbeharren kontakizunak (1987).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Betti, Ugo. Antzerkigile italiarra (Camerino, Marcas, 1892 - Erroma, 1953). Epailea izan zen lanbidez, Parman lehenbizi eta Erroman gero. Bettiren antzerkiak badu Pirandelloren kutsua eta bertan existentzialismoaren eta kristautasunaren elementu batzuk agertzen dira. Salaketa antzerkia ere bada Bettirena; gaiak bakardadea eta zuzentasuna dira, iruzurrari gorroto baitzion. Mundu osoan ezagutarazi ziren Bettiren dramak. Horietariko zenbait: La padrona (1926), Frana allo scalo nord (1936), Corruzione al Palazzo di Giustizia (1944), Delitto all'isola delle capre (1946), Il giocatore (1950), La fuggitiva (1953).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Shaftesbury-ko kondea (Anthony Ashley Cooper). Politikari eta filosofo ingelesa (Londres, 1671 - Napoli, 1713). Izen bereko kondearen eta Ingalaterrako deista nagusiaren biloba. Locke-ren ikaslea izan zen, eta geroago haren babeslea. 1695-1702. urteetan Parlamentuko kidea izan zen. Shaftesburyren ustez, gizakiak onaren eta gaizkiaren sena du, eta horrek ontasunera gidatzen du, norberekoikeriatik aldenduz. Pentsaera eta politika askatasunaren aldekoa izan zen. Idatzi nagusiak Characteristics of Men, Manners, Opinions, Times (1711) lanean bildu zituen. Berehalako eragina izan zuen Europan; Shaftesburyren lanen itzulpenen bitartez ingeles deismoaren erakutsiak Alemanian zabaldu ziren.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]