[Idazleari buruzko informazioa]

Queneau, Raymond. Idazle frantsesa (Le Havre, 1903 - Paris, 1976). Filosofia ikasketak egin zituen. 1924tik 1929ra higikunde surrealistan parte hartu zuen. 1945ean L'Encyclopédie de la Pléiade sortu zuen, eta hogeita hamar urtez izan zen entziklopedia horren zuzendari. 1951n Goncourt Akademiako kide izendatu zuten. 1960an lagun batzuekin batera Ouvroir de Littérature Potentielle (OuLiPo) sortu zuen, olerkirako eta eleberrirako egitura berriak sortzeko asmoz. Kontalari bikaina izan zen, irudimen handikoa. Queneau-ren estiloak umorea, ironia eta hizkuntzaren sena ditu ezaugarri; matematikaren bidetik sarritan, literatura hizkuntza etengabe jarri zuen kolokan parodiaren bidez, hitz-jokoak, ahozko hizkera eta argota erabiliz eta asmakizun fonetikoak eginez. Zinemazalea zen eta 1952tik 1960 arte film askotarako testuak idatzi zituen, René Clémenten Monsieur Ripois, Luis Buñuelen La Mort en ce jardin eta Jean Hermanen Le Dimanche de la vie filmenak besteak beste. Idazlanak. Eleberria: Le Chiendent (1933); Chêne et chien (1937), neurtitzetan idatzitako eleberria; Odile (1937); Les enfants du limon (1938); Pierrot mon ami (1942); Loin de Rueil (1944); Zazie dans le métro (1959), arrakasta handia izan zuen liburua, Louis Mallek 1960an zinemarako egokitu zuena; Les fleurs bleues (1965); Le Vol d'Icare (1968). Olerkia: Petite cosmogonie portative (1950); Le chien à la mandoline (1958); Cent mille milliards de poèmes (1960); Morale élémentaire (1975). Bestelakoak: Exercices de style (1947), gertakizun bat 99 era desberdinez kontatzen duen liburua; Le Voyage en Grèce (1973) aldizkarietan argitaratutako artikuluak biltzen dituena.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Chaucer, Geoffrey. Ingeles poeta (Londres, 1340 inguruan - Londres, 1400). Soldadu ibili ondoren, hainbat diplomazia bidaia egin zituen Frantzia, Flandria eta Italian barrena. Frantzian eta Italian boladan zegoen hamar silabako metroa hartu eta egokitu zuen; hala, bertso heroikoa, aurrerantzeko ingeles poesiako banako nagusia, egituratu zuen. Antzinako olerkaritza anglo-saxoitik urrunduz, Frantziako gorte poesia sartu zuen Ingalaterran; bestalde, Italian ezagutu zuen Boccaccio gaztearen obren zordun gertatu zen. Ovidio-ren Heroidae poemetan inspiraturiko The Legende of Good Women (Emakume zintzoen elezaharra, 1386) obra bukatu gabeak ere umore eta freskotasun handia eskaintzen ditu zenbaitetan. The House of Fame (Ospearen etxea, 1380) Dante-ren Divina Commedia poemaren parodia edo alegoria da: bertan adierazten ditu Chaucer-ek gloriaren gorabeherak eta zurrumurruak zabaldu ohi diren era guztiz bitxiak. Alegoriazkoa da, halaber, The Parlement of Foules (Txoriaren Parlamentua, 1382), txori arrek laguna aukeratzerakoan bizi dituzten gorabeherak azaltzen dituen poema. n Chaucer-en obra nagusia The Tales of Canterbury da (Canterburyko Ipuinak, 1386-1400 urteetan idatzia, 1526an lehenengoz argitara emana). Bertsoz onduriko ipuin bilduma da, Boccaccio-ren Il Decamerone-ren antzera. Balizkoaren eta errealaren arteko antitesia azaltzen da lan honetan; XIV. mendeko Ingalaterrako gizartearen kronikatzat ere har daiteke zenbaitetan. Poeta hogeita hamar bat erromesekin agertzen da Canterbury-n, Thomas Becket-en santutegirako bidean. Bidaiaren nekea nolabait arintzeko, bina ipuin kontarazten die erromesei; ipuinik hoberenak afari eder bat jasoko du sari gisa. Ipuin eta pasadizo hauek guztiak lotzerakoan ageri da bete-betean Chaucer-en artea. Gizakiak bere horretan azaldu nahiak lehen idazle errealista bihurtu zuten Chaucer.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Boezio. Erromako filosofoa (Erroma, 480 - Ticinum, 524). Boezioren lanik garrantzitsuena filosofia liburu bat izan zen, Filosofiaren pozaldia izenburua daramana. Aristoteleren lanak eta beste zenbait zientzia lan itzuli zituen. Erdi Aroko europarrentzat iturri bakarra izan ziren itzulpen horiek Greziako zientzia ezagutzeko.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]