1917-05-16 / 1986-01-07

Juan Rulfo

jaio zen duela 109 urte

Rulfo, Juan. Idazle mexikarra (Sayula, Jalisco, 1917 - Mexiko, 1986). Hego Ameriketako literaturako "errealismo magikoaren" aitzindari nagusietako bat izan zen. Dirutza handia utzi zion familia lurjabe aberats batean sortu zen. Mexikoko Hirira joan zen 1933an eta han hasi zen idazten, kautxu-konpainia batean ziharduen bitartean. Guadalajarako Pan aldizkarian argitaratu zituen El llano en llamas (1953, Lautada sutan) ipuin bilduman aurkeztuko zituen ipuin gehienak (hamabost guztira). Nekazarien bizimodu gogorra agertzen du obra horretan, eta gerokoan Latinamerika osoan guztiz zabalduko ziren kontakizun teknikez baliatu zen (barne bakarrizketa, flashback, ikuspegi desberdinak). Pedro Páramo eleberria idatzi zuen 1955ean, jauntxo baten hondatze fisikoa eta morala kontatzen duena. Institutu Nacional Indigenista erakundeko argitaletxearen zuzendaria izan zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Urrezko oilarra

itzul.: P. Onaindia

Ediciones el Gallo de Oro, 2018

Pedro Páramo

itzul.: Juan Garzia Garmendia

Ibaizabal, 2002

Literatura Unibertsala 95

Lautada sutan

itzul.: Koldo Etxabe

Baroja, 1986

1894-05-16 / 1924-08-07

Joan Salvat-Papasseit

jaio zen duela 132 urte

Salvat-Papasseit, Joan. Poeta kataluniarra (Bartzelona, 1894 - Bartzelona, 1924). Gaztetandik anarko-sindikalismoaren teoriak defenditu zituen; kaietako zaindari eta dendari izan ondoren, Mar vella aldizkarian hasi zen idazten Millás Rauell, López Picó eta Manent idazleekin batera. Biriketako gaitzak jota hil zen 30 urte besterik ez zituenean. Poema bilduma nagusiak: Humo de fábrica (1918, Lantegiko kea), Poemes en ondes hertzianes (1919, Poemak uhin hertziarretan), L'irradiador del port i les gavines (1921, Portuko irrati-gizona eta kaioak), La gesta dels estels (1922, Izarren eginkaria), Poema de la rosa als llavis (1923, Arrosaren poema ezpainetan; Kataluniako amodiozko poema handitzat hartua) eta Osa Menor (1925ean argitaratua, Hartz Txikia).