euskarari ekarriak

1.620 idazle / 4.122 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1818-08-08 / 1891-05-24

Josep Romanilha

hil zen duela 135 urte

Josep Romanilha (Sant Romieg, 1818 - Avignon, 1891), Okzitaniako idazlerik garrantzitsuenetakoa da. Eskolako errienta, Federi Mistral izan zuen ikasle eta, urteetara, elkarrekin jardungo zuten Felibreen mugimendu linguistiko-literarioa sortzen eta zabaltzen. Idazle ez ezik editorea ere izan genuen Romanilha, eta okzitanierazko literaturaren harroaldiko epizentroa izan zen bere liburu-denda. Poesian hasi bazen ere narrazioan atera zituen zakukoak, ahozko tradizioa jaso, edertu eta piperrez ondua emanik bere herriari. Robert Lafon irakasle eta saiakeragile handiak frogatua duen bezala, Alphonse Daudet ezagunaren zenbait obra Romanilhari eginiko plagioak dira, manipulatuak, noski, protagonista okzitaniar jator eta politikoki ez arrunt zuzenak paristarren eta oro har turisten gustuko etnotipoak bihurtuta. Romanilhak, ondarea aberasteaz gain, idazkera  molde berri bat proposatu zuen, proventzala oinarri, latinisten eta populisten artekoa, publiko zabalaren mesederako. Urtez urte Mon Dimanche astekarian eman zituen ipuinak bilduman argitaratu zituen Li conte Provençau (1883) tituluarekin, eta data hori ezarri ohi da okzitanierazko prosa modernoaren sorreratzat.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Cucugnango medikua

itzul.: Jean Hiriart-Urruti

armiarma.eus, 2016

1870-08-27 / 1919-05-24

Amado Nervo

hil zen duela 107 urte

Nervo, Amado. Mexikoko idazle modernista (Tepic, 1870 - Montevideo, 1919). Kazetaritza, saiakera, kronika, eleberria eta, batez ere, olerkiak idatzi zituen. 1900ean Europara iritsi zen kazetari gisa eta Crónicas de viaje (Bidazti-kronikak) idatzi zuen; Parisen bizi zela Rubén Darío ezagutu zuen, haren eta garai hartako frantses idazleen eragina izan zuen eta Poemas (1901) olerki liburua argitaratu zuen han. Mexikora itzuli zenean Lira heroica (1902, Lira heroikoa), Las voces (1904, Ahotsak), Los jardines interiores (1905, Barruko lorategiak) olerki liburuak idatzi zituen. Mexikoko enbaxadore izan zen, eta Espainian bizi izan zen 1914 arte. 1918tik 1919ra gobernuak Argentinara eta Uruguaira bidali zuen enbaxadore gisa. Beste idazlan batzuk: Místicas (1897, Mistikak), Perlas negras (1899, Perla beltzak), Elevación (1917, Goratzea), Plenitud (1918, Betetasuna), El estanque de los lotos (1919, Lotoen aintzira), El arquero divino (1922, Arkulari jainkozkoa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bakean

Zintzhilik, 1986

Udazkena iritxi da

itzul.: Luis Mari Mujika

Olerti, 1961

Oldozketan (2)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Ezkutua

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

Oldozketan (1)

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Emaitza

itzul.: Dirauket

Olerti, 1960

1905-05-24 / 1984-02-21

Mikhail Xolokhov

jaio zen duela 121 urte

Xolokhov, Mikhail Alexandrovitx. Errusiar idazlea (Kruzhilin, Rostov, 1905 - Vechenskaïa, 1984). Don ibaiaren arroan bizi izan zen, kosakoen artean, eta horrek izan zuen eraginik bere obran. Gazte-gaztetan alderdi komunistako kide egin zen eta kosako zurien aurkako borrokan parte hartu zuen. 1925ean argitaratu zuen lehen liburua, Don ibaiko ipuiak, Tolstoiren errealismoaren eta kosakoen folklorearen eragina zuen epopeia. Bere liburuetan Sobiet Batasuneko historiako gertakizun nagusi batzuk kontatu zituen modu epikoan. Sobiet Goreneko kide izan zen, eta estalinismoaren kultura irizpideak aldeztu zituen. Stalin eta Lenin sariak jaso zituen eta 1965ean Literaturako Nobel saria. Idazlanak: Don lasaia (1928-1940), lau liburukitan argitaratutako eleberria; Lur landuak (1932-1956), Aberriaren alde borrokatu ziren (1943-1970), Gizon baten patua (1956-1957).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Don ibaiko ipuinak

itzul.: Olga Mtz. de Marigorta / Roberto Serrano

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 133

1899-05-24 / 1984-10-19

Henri Michaux

jaio zen duela 127 urte

Michaux, Henri. Belgikan jaiotako olerkari eta margolari frantsesa (Namur, 1899 - Paris, 1984). Bidaiari handia izan zen. Lehen idazkiak 1921ekoak ditu; surrealismoaren bidetik jo zuen hasieran, Lautréamont-en eragin handiarekin, eta 1945az gero existentzialismora inguratu zen. Michaux-ren lana «barne autobiografia» modukoa da; ametsak, mamuak eta obsesioak ageri dira bertan, guztiak irudi soil distiratsuen bidez, umore anker batez, azalduak. Idatzi zituen lanen artean hauek ditu aipagarrienak: Qui je fus (1927, Izan nintzena), Un certain Plume (1930, Plume delako bat) Plume (1937), Un barbare en Asie (1933, Barbaro bat Asian), Michaux-ren obra nagusia; Entre centre et abssence (1936), Voyage en Grande-Garabagne (1936), Exorcismes (1943), Poésie pour pouvoir (1949), Misérable miracle (1956), L'infini turbulent (1957), Connaissance par les gouffres (1961, Ezagutza amildegien bidez), Moments (1973), Bras cassé (1973, Beso apurtua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bost poema

itzul.: Itxaro Borda

armiarma.eus, 2018

Budapest-eko neska

Maiatz-5, 1984

Laberintoa

Maiatz-5, 1984

1913-11-15 / 2005-05-24

Arthur Haulot

hil zen duela 21 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Koadroa

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1958-02-16 / 1996-05-24

Lois Pereiro

hil zen duela 30 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Akaberako poesia amodioaz eta gaitzaz (1992-1995)

itzul.: Joxemari Sestorain

Denonartean, 2013

21 poema

itzul.: Iņigo Aranbarri

armiarma.eus, 2012

1941-05-24 / ...

Bob Dylan

jaio zen duela 85 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

100 kantu

itzul.: Xabier Paya

Elkar, 2021

7 kantu

itzul.: Juan Gartzia

Senez-21, 2001

1940-05-24 / 1996-01-28

Joseph Brodsky

jaio zen duela 86 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Ur-marka

itzul.: Rikardo Arregi

Katakrak, 2022

Iparburuko esploratzailea

itzul.: Koldo Izagirre

KM kulturunea, 2004

Ahalegina

1932-05-24 / ...

Arnold Wesker

jaio zen duela 94 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Sukaldea

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Sugea kantari

itzul.: Xabier Monasterio

Aresti B.G., 1989

Hitzorduak

Azken kritikak

Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark

itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo

Terraza debekatua
Fatima Mernissi

itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Elizabeth Bishop

itzul.: Leire Vargas Nieto
Irati Majuelo

Godoten esperoan
Samuel Beckett

itzul.: Juan Garzia
Aritz Galarraga

Utopiaren belaunaldia
Pepetela

itzul.: I?igo Roque Eguzkitza
Paloma Rodriguez-Mi?ambres

Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette

itzul.: Mikel Hoyos Sein
Aritz Galarraga

Barazkijalea
Han Kang

itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez

Beste urte batez
Samira Azzam

itzul.: Xabier Monasterio
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Esker onak
Delphine De Vigan

itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez

Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss

itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga

Azken sarrerak

2026 Maiatza

Roque Dalton
Poemak

2026 Apirila

Maria Reimondezen Basatiak

Robert Desnos
Antologia

Maria Fernanda Ampuero
Enkantea

Samuel Beckett
Beckett euskaraz

Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

Laura Casielles
16 poema

2026 Martxoa

Antzerkiaren nazioarteko eguna

Elizabeth Bishopen ahotsa

Juan Gelmanen poema antologia

Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz

Cesar Vallejo
Poemak

Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala

Boris Vian
Aldarri antimilitarista

Mikhail Bulgakov
Liburu bi

Anna Akhmatova
Poesia

Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak

2026 Otsaila

Alexander Neriumen sei poema

Edorta Matauko itzultzaileak agur

Heinrich Heine
Olerkiak

Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua

Marcel Schwob
Lau liburu

Bernard Dadie
Zortzi poema

Violeta Parra
Kantuak

Poeta palestinarrak
Hitz ahots

2026 Urtarrila

Adelbert von Chamisso
Lanak

Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik

Wallace Stevens
13 poema

Castelao
Castelao euskaraz

Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan

Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak

Petofi/Adonis
Hiru poema

2025 Abendua

Vassilis Alexakis
Aita

Paul Eluard
Poemak

Grace Paley
Agur eta zorte on

Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan

16 poeta
16 poeta Palestinako

2025 Azaroa

Nazim Hikmet
Poesia kaiera

Antonia Pozzi
Poesia kaiera

Saki
Sakiren ipuinak

Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura

Cecilia Meireles
Hamar poema

2025 Urria

Paul Valery
Itsas hilerria

Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea

Daniel Salgado
Lau pieza

Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema

2025 Iraila

Assata Shakur
Oroimenez

Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra

Benjamin Peret
Lau poema

Claude McKay
Lau poema

David Foster Wallace
Wallace euskaraz

Angel Gonzalez/Andrea Camilleri
Mendeurrenak

Nicanor Parra
Poemak

[Sarrera guztiak ikusi]