euskarari ekarriak

1.429 idazle / 3.712 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1899-07-21 / 1961-07-02

Ernest Hemingway


Hemingway, Ernest Miller. Estatu Batuetako idazlea (Oak Park, Illinois, 1899 - Ketchum, Idaho, 1961). Ikasketak amaitu ondoren kazetari lanetan hasi zen Kansas Cityn (1917) eta ondoko urtean Gurutze Gorriko borondatezko gisa esku hartu zuen Lehen Mundu Gerran. Italian zauriturik (1919), kazetaritzan ihardun zuen EEBBetan. Parisen Gertrude Stein eta Ezra Pound ezagutu eta haien babespean hasi zen literatura lanetan. Aipaturiko idazle horien eraginaz gain, Hemingwayren estiloan EEBBko bizimoldeaz arduraturiko idazleen aztarna (Mark Twain, Sherwood Anderson), baita Europako XIX. mendekoen ukitua, (Stendhal, Flaubert, Conrad, Turgenev, Tolstoi) nabari da. 1925ean argitaraturiko In Our Time (Gure garaian) liburuan ipuin laburrak bildu zituen. Zezenketaren mitoak erakarrita, amerikar batzuen Paristik Iruñerako bidaia kontatzen duen The Sun Also Rises (1926, Eguzkia ere ateratzen da) eleberriarekin irakurlegoaren behin-betiko onespena jaso zuen. 1929an argitaraturiko A Farewell to Arms (Agur armak, agur) obra gerrako oroitzapenez betea ageri da. Heriotza arratsaldean (1932, Death in the Afternoon) izenburuko saioan tauromakia gaia erabili zuen berriro. Hemingwayren beste zenbait obra nagusi: Green Hills of Africa (1935, Afrikako muino berdeak) erreportaia; The Snows of Kilimanjaro (1936, Kilimanjaroko elurra, Javi Cillerok euskaratua) ipuin laburrak; The Short Happy Life of Francis Macomber (1936, Francis Macomberen bizitza labur zoriontsua) eleberria, To Have and Have Not (1937, Ukan eta ez ukan) eleberria, The First Fortynine Stories (1938, Lehen berrogeita bederatzi ipuinak), The Fifth Column (1938, Bosgarren zutabea), antzerki lana eta For Whom the Bell Tolls (1940, Noren hil-ezkilak?) eleberri ezaguna, Across the River and into the Trees (1950, Ibaiaren beste aldean eta zuhaitzen artean), The Old Man and the Sea (Agurea eta itsasoa, A. Goenagak eta J.M Iturraldek euskaratua). Depresioak jota, bere buruaz beste egin zuen 1961n. Hil ondoren haren beste zenbait obra argitaratu ziren: A Moveable feast (1964, Jai mugikorra); Islands in the stream (1970, Uharteak itsas lasterrean). n Kazetaritzak zerikusi handia du Hemingwayren idazmolde zuzen, lau eta adierazkorrean. Hitzaren bilaketa zorrotz horren bidez objektibitatea lortzen saiatzen da: portaerak deskribatzen ditu baina ez protagonisten burutazioak. Egungo eleberrigintzaren maisuen artean kokatu ohi dute kritikariek. Heriotzari "erabateko ziurtasun bakar" horri aurre egiten jarri ohi ditu Hemingwayk bere pertsonaiak, bortxa eta arrisku txarreko egoeretan (ehiza, boxeoa, arrantza, zezenketa, gerra). n 1954an Literaturako Nobel saria jaso zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Katua euripean

itzul.: Paul Beitia

Lekore, 2 zkia, 2016

Zubiko agurea

itzul.: Maddalen Subijana

berbaratza.wordpress.com, 2015

Francis Macomber eta beste zenbait ipuin

itzul.: Javi Cillero, Xabier Olarra

Igela, 1998

Agurea eta itxasoa

itzul.: Joxe Mari Iturralde

Elkar, 1986

Erdal literatura 35

Agurea eta itxasoa

itzul.: Gotzon Goenaga

Itxaropena, 1963

Kulixka 52

Hitzorduak

Azken kritikak

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Igor Estankona

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Javier Rojo

Miserikordia etxea
Joan Margarit

itzul.: Juan Ramon Makuso
Jose Luis Padron

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque
Irati Majuelo

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

itzul.: Miren Agur Meabe
Javier Rojo

Collini auzia
Ferdinand von Schirach

itzul.: Anton Garikano
Alberto Ladron Arana

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

itzul.: Miren Agur Meabe
Ibai Atutxa Ordeņana

Poesia kaiera
June Jordan

itzul.: Ane Garcia Lopez
Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

itzul.: Patxi Apalategi
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2020 Uztaila

Freedom Nyamubaya
Zortzi poema

2020 Ekaina

Laetitia Colombani
Txirikorda

Richard Rive
Eserlekua

David Samoilov
Bi poema

2020 Maiatza

Moustakiren bi kantu

June Jordanen poema antologia

Forugh Farrokhzaden poemen antologia

Abu Salma
Bi poema

Mazisi Kunene
Zazpi poema

Lucian Blaga
Lucian Blaga

Sacco&Vanzetti
Bi poema eta kantu bat

Cristina Peri Rossi
Erbesteko poemak

2020 Apirila

Edwin Morgan
Hiru poema

Roberto Bolaņo
Sei poema

Paul Eluarden poeman oinarritutako Guernica filma euskaraz azpititulatuta

Luis Sepulveda
Bi eleberri

Rubem Fonseca
Kobratzailea

Maria Sanchez
Landa eremuko kaiera

Liam O'Flaherty
Jende behartsua

2020 Martxoa

Vladimir Holan
Lau poema

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

2020 Otsaila

Ursula K. Le Guin
Lau poema

Julio Cortazar
Pertsegitzailea

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

[Sarrera guztiak ikusi]