Proust, Marcel. Frantses idazlea (Anteuil, 1871 - Paris, 1922). Zuzenbide eta Literatura ikasketak egin zituen Parisen. Ondoren, gizarte bizitzari emana bizi izan zen, aristokrazia giroan. 1896an, kontakizun liburu bat argitaratu zuen Les plaisirs et les jours (Plazerrak eta egunak). Baina, 1906. urtea arte ez zen hasi idazle gisa sona eta ospea ekarri zion eleberri saila idazten. Horretarako, aurreko gizarte bizitzari uko egin eta Parisko aldirietan zuen etxera bildu zen. Eleberri sailaren izena, À la recherche du temps perdu (Denbora galduaren bila) zen, eta lehen liburukiarena, berriz, Du côté de chez Swann (1913, Swann-i dagokionez). Hasieran harrera hotza izan bazuen ere, pixkanaka oniritzia jasotzen hasi zen eta horrek bideratu zuen sailaren bigarren alearen argitaratzea: À l'ombre des jeunes filles en fleur (1919, Loretan diren neskatxen gerizpean). Proust bera bizi zela, beste bi eleberri argitaratu ziren: Le côté de Guermantes (1920-1921, Guermantes-i doakiona), eta Sodome et Gomorrhe (1921-1922); Denbora galduaren bila osatzen duten gainerako hiru eleberriak Proust hil ondoren argitaratu ziren: La prisonnière (1923), La fugitive (1925) eta Le temps retrouvé (1927, Denbora aurkitua). n Konplexutasun handiko eleberri saila da Denbora galduaren bila, baina eragin handia izan du geroko literaturan. Obra osoaren egitura batasunaren gakoa kontalariaren ikuspuntuan dago; kontalari hori Proust beraren alter ego-a litzateke, oroimenaren bidez, haren bizitza kontatzen duena. Bertan, ageri dira haurtzaroko alaitasunak eta geroko gizarte bizitzarekiko urruntzea, sarri, bere garaiko gizartearekiko kritika gogorra bihurtzen dena. Maitasuna eta sexua dira gai nagusi Prousten lanetan, eta eszeptizismz begiratzen ditu. Azkeneko liburukian dago, ordea, sail osoa laburbiltzen duen tesia; alegia, norberaren iragana berreskuratzea dagoela, eta miseriaz haruntzago joaterik dagoela, literatura sorkuntzaren bidez; izan ere, hartara, izan zena kontatzeaz gainera, bai baitago izan zitekeena ere, era alegoriko batez, berriz eraikitzerik.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]