euskarari ekarriak

1.230 idazle / 3.342 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1883-07-03 / 1924-06-03

Franz Kafka


Kafka, Franz. Alemanieraz idatzi zuen txekiar idazlea (Praga, 1883 - Praga, 1924). Aita judu merkataria zuen, eta oso harreman berezia izan zuen harekin: Brief an den Vater (1919, Aitari gutuna) izeneko liburua da harreman horien azalpenik larriena. Oreka sentimentalaren bila ibili zen beti eta maitale bat baino gehiago izan zuen: Felice Bauer, Milena Jesenska (1920-1922, Briefe an Milena, Milenari gutunak), eta Dora Dyamant, baina ez zuen sekula oreka hori iritsi. Zuzenbide ikasketak egiten hasi zen, gogoz kontra, eta 1906an bukatu zituen. Ondoren aseguru etxe batean lan egin zuen, enplegatu gisa. Tuberkulosiak jota, bolada luzeak pasa zituen sendatzeko asmoz Riva del Gardan 1910ean, Meranon 1920an, eta, azkenean, Kirling-go erietxean, Vienatik hurbil. Han hil zen. n Idazlanak. 1913an argitaratu zuen Betrachtung (Gogoeta). 1916an Die Verwandlung (Itxura-aldaketa, Xabier Kintanak euskaratua) argitaratu zuen, Kafkaren kontakizunik ezagunena. 1910-1920. urte bitartean idatzi zituen bere lanik garrantzitsuenak, baina argitaratu gabe utzi zituen, eta ez argitaratzeko agindua emana utzi zuen testamentuan. Max Brod haren adiskideak, ordea, ez zion kasurik egin eta argitara eman zituen. Ipuin andana bat dago horien artean; lehenengo: Das Urteil (1916, Kondena), In der Strafkolonie (1919, Espetxe kolonian), Der Landartz (1919, Herriko medikua), Beim Bau der chinesischen Mauer (1918, Txinako harresia); eta hurrengo, hiru eleberri bukatugabeak: Amerika (1927); Der Prozess (1924, Auzia); Das Schloss (1926, Gaztelua). Kafkaren lanetako gai nagusiak errua eta kondena dira. Pertsonaiak (sarri askotan Kafka bera: K.) errudunak izaten dira, ageriko arrazoirik gabe. Indar ilun garaiezin batzuek epaitzen dituzte, eta bizitza dohatsu librea kentzen diete. Bizitza hori munduaren beste dimentsio batean, beste errealitate batean kokatzen ote den irudipena izaten dute. Kafkaren lana gaur egungo giza existentziaren azalpen poetiko nagusitzat jotzen da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bizian argitaratuak

itzul.: Naroa Zubillaga

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 134

Metamorfosia

itzul.: Rufino Iraola

Hiria, 2000

Legearen aurrean

itzul.: Xabier Kintana

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Ipuinak

itzul.: Xabier Kintana

Erein, 1995

Milabidai

Prozesua

itzul.: Anton Garikano

Elkar, 1993

Eleberria 138

Gaztelua

itzul.: Joakin Balentzia

Korrok, 1988

10

Gauez

Txistu y Tamboli˝, 1985

Zubia

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa

Hamairu ate, 1985

Elkar

Putrea

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

5

Eguneroko nahas-mahaste bat

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

Abialdia

itzul.: Imanol Zurutuza

Susa, 1981

Itxura aldaketa

itzul.: Xabier Kintana

Kriselu, 1970

40

Legearen aintzinean

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1954

1-2

KRITIKAK

Bizian argitaratuak – Javier Rojo, El Correo (2008-04-12)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Karlos Del Olmo, Eizie.org (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2008-01-04)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2007-12-16)

Ipuinak – Javier Rojo, El Correo (1996-04-25)

Prozesua – Juan Luis Zabala, Euskaldunon Egunkaria (1994-06-05)

Besterenetik

Testuaren ifrentzua
Sayak Valencia

itzul.: Danele Sarriugarte
uberan.org

Karitatearen ahizpak
Leonard Cohen

itzul.: Juan Luis Zabala
31eskutik.com

Erupzioak
Jonas Porbjarnarson

itzul.: Antonio Casado da Rocha
argia.eus

Hitzorduak

Apirilak 30: Mihia aske Lizarran

Maiatzak 06: Miguel Hernandez Gasteizen

Maiatzak 13: Alphonse Daudeten eskola

Maiatzak 13: Post-it bizitzak Iurretan

Maiatzak 14: Frankenstein Bilbon

Azken kritikak

Errusiar diskoteka
Wladimir Kaminer

itzul.: Mari Jose Kerejeta
Iraitz Urkulo

Tristezia, zer berri
Franšoise Sagan

itzul.: Gerardo Markuleta
Aritz Galarraga

Ilunpeen bihotzean
Joseph Conrad

itzul.: I˝aki Iba˝ez
Iker Zaldua

Adiskide paregabea
Elena Ferrante

itzul.: Fernando Rey
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Anne Sexton

itzul.: Harkaitz Cano
Igor Estankona

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

itzul.: Jon Alonso
Iraitz Urkulo

Poesia kaiera
Carlos Drummond de Andrade

itzul.: Koldo Izagirre
Hasier Rekondo

Gotz eta Meyer
David Albahari

itzul.: Koro Navarro
Iban Zaldua

Mikel Strogoff
Jules Verne

itzul.: Karlos Zabala
Javier Rojo

Soldaduaren itzulera
Rebecca West

itzul.: Maialen Berasategi
Iraitz Urkulo

Azken sarrerak

2015 Apirila

Valle-Inclan
Jainkoaren Hitzak

2015 Martxoa

Anne Sexton, Sophia De Mello eta Gabriel Ferrater

2015 Otsaila

G.K. Chesterton
Oinkada misteriotsuak

Huy Can
Zenbait poema

Boris Pasternak
Bi poema

Assia Djebar
Bost poema

Sechu Sende
Sorgin ehiztaria

2014 Abendua

Joan Vinyoli
Hamar poema

Mark Strand
Aitaren eresia

Michel Houellebecq
Mapa eta lurraldea

Alaide Foppa
Hamabi poema

2014 Azaroa

Rodolfo Walsh
Emakume hori

Tomas Meabe
14 alegia

Georg Trakl
Poesia Kaiera

2014 Urria

Dickinson, Drummond de Andrade eta Hernandez

2014 Iraila

Nicanor Parra
Hamar poema

Wilfred Owen
Gerlako poemak

2014 Abuztua

Julio Cortazar
Kronopioen eta famen istorioak

J. Sheridan Le Fanu
Maizter misteriotsua

2014 Uztaila

Jean Jaures
Odol hotza behar

Mervyn Wall
Haiek ere
zerbitzua ematen dute

[Sarrera guztiak ikusi]