euskarari ekarriak

1.252 idazle / 3.382 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1883-07-03 / 1924-06-03

Franz Kafka


Kafka, Franz. Alemanieraz idatzi zuen txekiar idazlea (Praga, 1883 - Praga, 1924). Aita judu merkataria zuen, eta oso harreman berezia izan zuen harekin: Brief an den Vater (1919, Aitari gutuna) izeneko liburua da harreman horien azalpenik larriena. Oreka sentimentalaren bila ibili zen beti eta maitale bat baino gehiago izan zuen: Felice Bauer, Milena Jesenska (1920-1922, Briefe an Milena, Milenari gutunak), eta Dora Dyamant, baina ez zuen sekula oreka hori iritsi. Zuzenbide ikasketak egiten hasi zen, gogoz kontra, eta 1906an bukatu zituen. Ondoren aseguru etxe batean lan egin zuen, enplegatu gisa. Tuberkulosiak jota, bolada luzeak pasa zituen sendatzeko asmoz Riva del Gardan 1910ean, Meranon 1920an, eta, azkenean, Kirling-go erietxean, Vienatik hurbil. Han hil zen. n Idazlanak. 1913an argitaratu zuen Betrachtung (Gogoeta). 1916an Die Verwandlung (Itxura-aldaketa, Xabier Kintanak euskaratua) argitaratu zuen, Kafkaren kontakizunik ezagunena. 1910-1920. urte bitartean idatzi zituen bere lanik garrantzitsuenak, baina argitaratu gabe utzi zituen, eta ez argitaratzeko agindua emana utzi zuen testamentuan. Max Brod haren adiskideak, ordea, ez zion kasurik egin eta argitara eman zituen. Ipuin andana bat dago horien artean; lehenengo: Das Urteil (1916, Kondena), In der Strafkolonie (1919, Espetxe kolonian), Der Landartz (1919, Herriko medikua), Beim Bau der chinesischen Mauer (1918, Txinako harresia); eta hurrengo, hiru eleberri bukatugabeak: Amerika (1927); Der Prozess (1924, Auzia); Das Schloss (1926, Gaztelua). Kafkaren lanetako gai nagusiak errua eta kondena dira. Pertsonaiak (sarri askotan Kafka bera: K.) errudunak izaten dira, ageriko arrazoirik gabe. Indar ilun garaiezin batzuek epaitzen dituzte, eta bizitza dohatsu librea kentzen diete. Bizitza hori munduaren beste dimentsio batean, beste errealitate batean kokatzen ote den irudipena izaten dute. Kafkaren lana gaur egungo giza existentziaren azalpen poetiko nagusitzat jotzen da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bizian argitaratuak

itzul.: Naroa Zubillaga

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 134

Metamorfosia

itzul.: Rufino Iraola

Hiria, 2000

Legearen aurrean

itzul.: Xabier Kintana

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Ipuinak

itzul.: Xabier Kintana

Erein, 1995

Milabidai

Prozesua

itzul.: Anton Garikano

Elkar, 1993

Eleberria 138

Gaztelua

itzul.: Joakin Balentzia

Korrok, 1988

10

Gauez

Txistu y Tamboli˝, 1985

Zubia

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa

Hamairu ate, 1985

Elkar

Putrea

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

5

Eguneroko nahas-mahaste bat

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

Abialdia

itzul.: Imanol Zurutuza

Susa, 1981

Itxura aldaketa

itzul.: Xabier Kintana

Kriselu, 1970

40

Legearen aintzinean

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1954

1-2

KRITIKAK

Bizian argitaratuak – Javier Rojo, El Correo (2008-04-12)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Karlos Del Olmo, Eizie.org (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2008-01-04)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2007-12-16)

Ipuinak – Javier Rojo, El Correo (1996-04-25)

Prozesua – Juan Luis Zabala, Euskaldunon Egunkaria (1994-06-05)

Hitzorduak

Irailak 15: Jakobian eraikina Donostian

Azken kritikak

Ordaina
Philip K. Dick

itzul.: Aritz Gorrotxategi
Javier Rojo

Maleta
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Javier Rojo

Zorion klandestinoa
Clarice Lispector

itzul.: I˝igo Roque
Javier Rojo

Hain gutun luzea
Mariama Ba

itzul.: Iokin Otaegi
Amaia Alvarez Uria

Maleta
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Iraitz Urkulo

Tristezia, zer berri
Franšoise Sagan

itzul.: Gerardo Markuleta
Danele Sarriugarte

Hain gutun luzea
Mariama Ba

itzul.: Iokin Otaegi
Alex Gurrutxaga

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

itzul.: Jon Alonso
Saioa Ruiz Gonzalez

Poesia kaiera
Sophia de Mello

itzul.: I˝igo Roque
Igor Estankona

Kronika txikia
Pablo Anto˝ana

itzul.: Luis Mari Larra˝aga
Jose Luis Padron

Azken sarrerak

2015 Abuztua

Sergei Dovlatov
Konpromisoa

Verdins, Gripenberg, Rudcenkova

Langston Hughes
Poesia azpititulatua

Thomas Mann
Burdinbideko istripua

Robert Frost
Poesia azpititulatua

Charles Bukowski
Poesia azpititulatua

2015 Uztaila

Junichiro Tanizaki
Tatuaia

Alan Seeger
Poesia azpititulatua

Aleixandre, Perta eta Pang

Gwendolyn Brooks
Poesia azpititulatua

Heinrich B÷ll
Gertatu behar du zer edo zer

Amiri Baraka
Poesia azpititulatua

James Salter
Ilunabarrean

June Jordan
Poesia azpititulatua

Benjamin Peret
Lau poema

MichŔle Lalonde
Poesia azpititulatua

2015 Ekaina

Elizabeth Barrett
Poema bat

Jean Joseph Rabearivelo
Bost poema

William Butler Yeats
Zazpi poema

Robert Desnos
Hiru poema-sorta

Nepalgo poetak
Hamahiru poema

2015 Maiatza

Boris Pasternak
Salbokonduktoa

Paul Nizan
Aden Arabie

Alphonse Daudet
Azken eskola eguna

2015 Apirila

Roberto Bola˝o
2666: Krimenen atala

Valle-Inclan
Jainkoaren Hitzak

2015 Martxoa

Anne Sexton, Sophia De Mello eta Gabriel Ferrater

2015 Otsaila

G.K. Chesterton
Oinkada misteriotsuak

Huy Can
Zenbait poema

Boris Pasternak
Bi poema

Assia Djebar
Bost poema

Sechu Sende
Sorgin ehiztaria

2014 Abendua

Joan Vinyoli
Hamar poema

Mark Strand
Aitaren eresia

Michel Houellebecq
Mapa eta lurraldea

Alaide Foppa
Hamabi poema

2014 Azaroa

Rodolfo Walsh
Emakume hori

Tomas Meabe
14 alegia

Georg Trakl
Poesia Kaiera

[Sarrera guztiak ikusi]