euskarari ekarriak

1.414 idazle / 3.686 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1466-10-28 / 1536-07-12

Rotterdamgoa Erasmo


Erasmo, Rotterdamgoa. (Lat. Deisiderius Erasmus). Holandar humanista (Rotterdam, 1466 - Basilea, 1536). Ezkontzaz kanpoko semea zen. Steyneko agustindarren komentuan sartu zen, eta bertan egin zituen botoak (Julio II.a Aita Santuak botoetatik libratu zuen ondoren), eta apaiz egin zen. Parisko Montaigu ikastetxean segitu zituen ikasketak. 1498-1500 bitartean Oxfordeko Unibertsitatean izan zen. John Coletekin teologia ikasi zuen, eta Thomas Moreren adiskide egin zen. 1503. urtean plazaratu zuen lehen teologia lana: Enchiridiion militis christiani (Gudari kristauaren gidaliburua) eta 1508an Adagia, autore klasikoen hiru milatik gora esaera dakarren bilduma aurkeztu zuen Parisen. Italian egon zen bitartean Aldo Manuziorekin grekera ikasketak sakondu zituen, eta ondoren Cambridgen egon zen irakasle. 1509an Ingalaterara jo zuen berriro eta Encomium Moriae (Eromenaren goraipamena) Thomas Moreri opariz eskaini zion liburu ospetsua idatzi zuen. Formalismoa eta superstiziozko sineskeriak salatu zituen obra honetan. Herri Behereetan, Institutio principis christiani (Printze kristauaren heziketa) obra idatzi zuen ikasle zuen Karlos V.arentzat, eta Novum Testamentum, Itun Berriaren grekerazko itzulpena argitaratu zuen. 1521ean Basileara joan zen bizitzera, eta katolikoen eta protestanteen arteko iskanbilak bizi-bizian zeudela, Diatriba de Libero arbitrio (Aukeramen askeari buruz, 1524) saiakera, predestinazioaren kontrako jarrera azaltzen zuena (gerora, Luterok De servo arbitrio liburuaz erantzun zion), eta De sarcienda Ecclesiae concordia liburua idatzi zituen. n Bere garaiko gizon gorenekin harremanak izan zituen. Gogorkeria ororen aurkako, eta neurriaren eta orekaren aldeko izan zen beti. Eliza katolikoarekiko loturak inoiz hautsi ez zituen arren, Erasmo erreforma protestantearen bultzatzailetzat hartu izan da. Bere idazki batzuetan (Colloquia familiaria, 1518) garai hartako apaizen ohiturak eta eginak biziki kondenatu zituen, baina Luteroren aurka agertu zen bere De libero arbitrio liburuan. Antzinako klasikoen eta ebanjelioaren arteko sintesia egiten saiatu zen pentsalaria izan zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Otorduak

itzul.: Patxi Ezkiaga

EHU, 2006

Limes, 5

Eromenaren laudorioa

itzul.: Julen Kalzada

Klasikoak, 1994

Pentsamenduaren Klasikoak

Hitzorduak

Azken kritikak

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

itzul.: Mitxel Murua
Joannes Jauregi

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Igor Estankona

Izurria
Albert Camus

itzul.: Imanol Tapia
Txema Arinas

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

itzul.: Jon Alonso
Joannes Jauregi

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

itzul.: J.M. Olaizola "Txiliku" / Joxe Mari Berasategi
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Javier Rojo

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Joannes Jauregi

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

itzul.: Idoia Santamaria Urkaregi
Joannes Jauregi

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Jose Luis Padron

Azken sarrerak

2020 Martxoa

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

2020 Otsaila

Ursula K. Le Guin
Lau poema

Pertsegitzailea, Julio Cortazar euskarari ekarria

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

[Sarrera guztiak ikusi]