euskarari ekarriak

1.473 idazle / 3.842 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1854-10-16 / 1900-11-30

Oscar Wilde


Wilde, Oscar. Poeta eta dramagilea, irlandarra jatorriz (Dublin, 1854 - Paris, 1900). Familia aberatsekoa zen; ikasketak Oxforden amaitu zituen, eta laster, edertasun, dotorezia eta arte hutsaz egiten zuen defentsagatik, Ingalaterrako idazle ospetsuena bihurtu zen. Aurrena Poemak argitaratu zuen (1881), ipuinak (The Happy Price and Other Tales; 1888, Printze alaia eta beste ipuin batzuk), kontakizunak (1891, Lord Arthur Saviles's Crime), saiakerak (Intentions) eta eleberri bakar bat, The Picture of Dorian Gray (1891, Dorian Grayren erretratua), gordina zela eta, eskandalu handia sortu zuena. Nolanahi ere, ez zuen galdu Londresko goi mailako jendearen artean zuen izena, eta hurrengo urteetan, ingeles komedia zaharkitua erabat berritu zuten hiru obra kaleratu zituen, umore eta ironia handikoak: Lady Windermere's Fan (1892, Lady Windermereren abanikoa), A Woman of No Importance (1893, Garrantzirik gabeko emakumea), eta ezagunena, The Importance of Being Earnest (1895, Serio izatearen garrantzia), ingeles aristokraziaren agerpen gupidagabea. Urte haietan idatzi zuen halaber drama bat frantsesez, Salomé, Sarah Bernhardek Parisen aurkeztu zuena (1893). Wilde homosexuala zen, eta Lord Alfred Douglas gaztearekin zituen harremanen salaketapean, kartzelan sartu zuten bi urterako. Han hasi zen Wilderen gainbehera. Beste obra bat ere idatzi zuen, Ballad of the Reading Gaol (1989, Reading-eko kartzelako balada), kartzelako bizitzaren gogorkeria salatzen duen deskripziko zirraragarria, bestalde, Lord Alfred Douglasi bidali zion gutun luze mingotsa, 1905. urtean De profundis izenaz argitaratua zen. Kartzelarik atera eta Frantziara aldegin zuen, izena aldatuta. Adiskide batzuek lagundu bazioten ere, bakardadean hil zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ipuin laburrak

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2008

De Profundis

itzul.: Aitor Arana

Txalaparta, 2007

W.H. jaunaren erretratua

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2007

Apaiza eta elizmutila

itzul.: Arana Aitor

Hiria, 2007

Reading Bahitegiko Leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Itsaso aurrean, 2006

Susa

Cantervilleko mamua

itzul.: Iñaki Mendiguren

Elkar, 2002

Fidel izan beharraz

itzul.: Antton Olano Irurtia

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 85

Teleny, Dominaren iruntzia

itzul.: Gabriel Piedra Anakabe

Roger editor, 2000

Fidel izan beharraz

itzul.: PatxoTelleria

Maskarada, 1994

Lord Arthur Savilleren krimena

itzul.: Felipe Juaristi

Erein, 1992

Bartleby 6

Erresinula eta arrosa

itzul.: I. Azkona

Korrok, 1988

11

Printze zoriontzua eta beste ipuin batzuk

itzul.: José Ignacio Treku

Elkar, 1987

Itzul Saila 60

Salome

itzul.: Inazio Mujika Iraola

Baroja, 1987

Urretxindorra eta larrosea

itzul.: Adolfo Arejita

Idatz eta Mintz, 1986

Dorian Grayren erretratua

itzul.: Bittor Hidalgo

Elkar, 1986

Erdal literatura 34

Erraldoi berekoia

Lur, 1981

Adiskide zintzoa

itzul.: Migel Juaristi Izarraizpe

Euzko-Gogoa, 1959

1-2

Erraldoi berekoia

itzul.: Elizalde

Egan, 1954

2-4

Reading baitegiko leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1954

11-12

Ipuñak

itzul.: Joseba Altuna

Verdes Atxirika, 1927

KRITIKAK

De Profundis – Karlos Del Olmo, Eizie.org (2007-11-15)

De Profundis – Goizalde Landabaso, Radio Euskadi (2007-11-12)

De Profundis – Ion Olano, Gara (2007-11-03)

Fidel izan beharraz – Igor Estankona, Deia (2001-02-23)

Fidel izan beharraz – Javier Rojo, El Correo (2001-01-24)

Salome – Xabier Mendiguren, Argia (1988-02-07)

Dorian Grayren erretratua – Mikel Antza, Susa (1987-04-01)

Hitzorduak

Urtarrilak 28: Antonio Gramsci Kartzelako gutunak

Urtarrilak 28: Najat el Hachmi Azken patriarka Iruñean

Urtarrilak 29: Zahartzaroa irakurgai Azpeitiko Dinamoan

Azken kritikak

Walden
Henry David Thoreau

itzul.: Danele Sarriugarte
Asier Urkiza

Poesia kaiera
Alda Merini

itzul.: Aiora Enparantza Armentia
Paloma Rodriguez-Miñambres

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Anjel Lertxundi

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Irati Majuelo

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Irati Majuelo

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Asier Urkiza

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Ibai Atutxa Ordeñana

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Irati Majuelo

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Hasier Rekondo

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Nagore Fernandez

Azken sarrerak

2022 Urtarrila

Moliere
Petan Mihiku

2021 Abendua

Feminismoa denon kontua da, bell hooks

Baudelairek idatzi eta Lauaxetak euskaratutako Odol iturrija IbonRG-ren ahotsean

Peter Handke, errezitalean

2021 Azaroa

Neil Young
Bederatzi kantu

Nancy Fraser
Kapitalaren lantegi ezkutuak

2021 Urria

Saint-John Perse
Poesia kaiera

Alda Merini
Poesia kaiera

Virginie Despentes
Gorputz iraultzaile baten sorkuntza

2021 Iraila

Jaroslav Seifert
14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

2021 Abuztua

Mariama Ba
Hain gutun luzea

Mahmud Darwish
Bederatzi poema

Saki eta John Berger
Nemesisen jaia - Harriak

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

[Sarrera guztiak ikusi]