euskarari ekarriak

1.388 idazle / 2.820 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1854-10-16 / 1900-11-30

Oscar Wilde


Wilde, Oscar. Poeta eta dramagilea, irlandarra jatorriz (Dublin, 1854 - Paris, 1900). Familia aberatsekoa zen; ikasketak Oxforden amaitu zituen, eta laster, edertasun, dotorezia eta arte hutsaz egiten zuen defentsagatik, Ingalaterrako idazle ospetsuena bihurtu zen. Aurrena Poemak argitaratu zuen (1881), ipuinak (The Happy Price and Other Tales; 1888, Printze alaia eta beste ipuin batzuk), kontakizunak (1891, Lord Arthur Saviles's Crime), saiakerak (Intentions) eta eleberri bakar bat, The Picture of Dorian Gray (1891, Dorian Grayren erretratua), gordina zela eta, eskandalu handia sortu zuena. Nolanahi ere, ez zuen galdu Londresko goi mailako jendearen artean zuen izena, eta hurrengo urteetan, ingeles komedia zaharkitua erabat berritu zuten hiru obra kaleratu zituen, umore eta ironia handikoak: Lady Windermere's Fan (1892, Lady Windermereren abanikoa), A Woman of No Importance (1893, Garrantzirik gabeko emakumea), eta ezagunena, The Importance of Being Earnest (1895, Serio izatearen garrantzia), ingeles aristokraziaren agerpen gupidagabea. Urte haietan idatzi zuen halaber drama bat frantsesez, Salomé, Sarah Bernhardek Parisen aurkeztu zuena (1893). Wilde homosexuala zen, eta Lord Alfred Douglas gaztearekin zituen harremanen salaketapean, kartzelan sartu zuten bi urterako. Han hasi zen Wilderen gainbehera. Beste obra bat ere idatzi zuen, Ballad of the Reading Gaol (1989, Reading-eko kartzelako balada), kartzelako bizitzaren gogorkeria salatzen duen deskripziko zirraragarria, bestalde, Lord Alfred Douglasi bidali zion gutun luze mingotsa, 1905. urtean De profundis izenaz argitaratua zen. Kartzelarik atera eta Frantziara aldegin zuen, izena aldatuta. Adiskide batzuek lagundu bazioten ere, bakardadean hil zen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ipuin laburrak

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2008

W.H. jaunaren erretratua

itzul.: Aitor Arana

Hiria, 2007

Reading Bahitegiko Leloa

itzul.: Bingen Ametzaga

Itsaso aurrean, 2006

Susa

Cantervilleko mamua

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 2002

Teleny, Dominaren iruntzia

itzul.: Gabriel Piedra Anakabe

Roger editor, 2000

Fidel izan beharraz

itzul.: PatxoTelleria

Maskarada, 1994

Lord Arthur Savilleren krimena

itzul.: Felipe Juaristi

Erein, 1992

Bartleby 6

Erresinula eta arrosa

itzul.: I. Azkona

Korrok, 1988

11

Printze zoriontzua eta beste ipuin batzuk

itzul.: José Ignacio Treku

Elkar, 1987

Itzul Saila 60

Urretxindorra eta larrosea

itzul.: Adolfo Arejita

Idatz eta Mintz, 1986

Erraldoi berekoia

Lur, 1981

Adiskide zintzoa

itzul.: Migel Juaristi Izarraizpe

Euzko-Gogoa, 1959

1-2

Erraldoi berekoia

itzul.: Elizalde

Egan, 1954

2-4

Ipuņak

itzul.: Joseba Altuna

Verdes Atxirika, 1927

KRITIKAK

De Profundis – Karlos Del Olmo, Eizie.org (2007-11-15)

De Profundis – Goizalde Landabaso, Radio Euskadi (2007-11-12)

De Profundis – Ion Olano, Gara (2007-11-03)

Fidel izan beharraz – Igor Estankona, Deia (2001-02-23)

Fidel izan beharraz – Javier Rojo, El Correo (2001-01-24)

Salome – Xabier Mendiguren, Argia (1988-02-07)

Dorian Grayren erretratua – Mikel Antza, Susa (1987-04-01)

Hitzorduak

Azken kritikak

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

itzul.: Ion Olano Carlos
Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

itzul.: Isabel Etxeberria Ramirez
Amaia Alvarez Uria

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Jose Luis Padron

Errepidean
Jack Kerouac

itzul.: Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amia Lasa
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Igor Elordui Etxebarria

Michael Kohlhaas
Heinrich von Kleist

itzul.: Xabier Mendiguren Bereziartu
Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Aiora Sampedro

Azken sarrerak

2019 Martxoa

Idea Vilariņoren poemak euskaraz

Cesare Paveseren poemak

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

2019 Urtarrila

Antologia
Joan Brossa

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

[Sarrera guztiak ikusi]