euskarari ekarriak

1.457 idazle / 3.800 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1494 / 1553-04-09

Franšois Rabelais


Rabelais, François. Idazle frantsesa (La Devinière, Chinon-etik hurbil, 1483 - Paris, 1533). Frantziskotarren ordenan sartu zen lehenik eta beneditarren ordenara aldatu zen 1525ean. Medikuntzako ikasketak egin zituen Montpellier-en, eta ospe handia lortu zuen han mediku gisa. Ekonomia arazoengatik Lyon-era joan zen eta han argitaratu zituen 1532an Hipokrateren Aforismoak, eta Pantagruel bere lehen eleberria. Erroman izan ondoren Lyon-era itzuli zen eta Gargantua eleberria kaleratu zuen (1534). Italian izan zen bigarrenez eta Frantziara itzulita medikuntzako ikasketak amaitu zituen Montpellier-en. 1546. urtean Margarita Nafarroakoari opatu zion Pantagruel bildumako hirugarren liburua. Sorbonne-k heretikotzat jo zuen liburua eta Metz-eko hirira erbesteratu zen lehenik eta Lyon-era itzuli zen ondoren Pantagruel bildumako laugarren liburuko lehen kapituluak argitaratzera. Parisen eman zituen azken urteak eta 1562. urtean argitaratu ziren bosgarren liburuko lehen hamabost kapituluak. 1654. urtea arte ez zen bilduma osatua kaleratu. Idazle humanista izan zen, parodiaren bidez bere garaiko arazorik larrienak plazaratzen zituena. Fede handia erakutsi zuen gizakiaren izaerarekiko eta zientziarekiko, eta kritika zorrotzak egin zizkion Elizari eta honek bultzatzen zuen hezkuntza sistema atzerakoiari. Errukirik gabe satirizatzen zituen dogma guztiak eta kristautasun humanista defenditu zuen muturreraino eramandako kristautasun edo protestantismoaren aurrean. Literatura satirikoaren maila gorena lortu zuen Pantagruel eta Gargantua obra ospetsuekin. Euskarazko hitzak sartu zituen bere Gargantua liburuko 5. kapituluan, eta ahapaldi osoak Pantagruel obran (2. liburua, 9. kapitulua).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Gargantua eta Pantagruel

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Hitzorduak

Maiatzak 13: Tolstoi Zenbat lur behar ditu gizon batek? Algortan

Maiatzak 21: Beppe Fenoglio Kontu pribatu bat Iru˝ean

Maiatzak 27: Najat el Hachmi Azken patriarka Azpeitin

Maiatzak 31: Slavenka Drakulic Han ez banengo bezala Bilbon

Azken kritikak

Aingeruaren pribilegioak
Dolores Redondo

itzul.: Danele Sarriugarte
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

itzul.: Karmen Irizar Segurola
Igor Estankona

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

itzul.: Ana Morales
Igor Estankona

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

itzul.: Arantzazu Fernandez
Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

itzul.: Amaia Apalauza Ollo / Sonia Kolaczek
Irati Majuelo

Jende normala
Sally Rooney

itzul.: Irene Aldasoro
Nagore Fernandez

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Ibon Ega˝a

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Ibai Atutxa Orde˝ana

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

itzul.: Aroa Uharte
Irati Majuelo

Jende normala
Sally Rooney

itzul.: Irene Aldasoro
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Azken sarrerak

2021 Maiatza

Erich Fried
Bi poema

2021 Apirila

Raymond Carver
Bizikletak, giharrak, zigarretak

Edna St. Vincent Millay
Poema antologia

Christopher Okigbo
Poema antologia

Aime Cesaire
Sorterriratze baten kaiera

Vladimir Maiakovski
Ozeano Atlantikoa

Charles Baudelaire
Poemak

Quim Monzo
Burdinbidea

2021 Martxoa

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Odisseas Elytis
Lau poema

Pariseko Komunak 150 urte

Marguerite Duras
Bi narrazio

2021 Otsaila

Joan Margarit
10 poema

Virginia Woolf
Dalloway andrea

Per Denez
Hiru lan

2021 Urtarrila

Jaume Subirana
Hamar poema

Dashiell Hammett
Behin bakarrik urka zaitzakete

Paul Verlaine
Poemak

Friedrich DŘrrenmatt
Hainbat lan

2020 Abendua

Ken Saro-Wiwa
Afrikak bere eguzkia hiltzen du

Paul Eluard
Zortzi poema

Alda Merini
Poemak

Clarice Lispector
Bederatzi poema

Margaret Atwood
Biziki

Susa argitaletxea Durangoko liburu azokan

Burgosko auzia eta Jean Paul Sartre gogora ekarriak

2020 Azaroa

Sarah Kane
Zartatua / 4.48 Psikosia

Raymond Carver
Poema antologia

May Ayim
Poema antologia

Yusef Komunyakaa
Hamabi poema

2020 Urria

Fayad Jamis
Hamar poema

Czeslaw Milosz
11 poema

Harold Pinter
Alaska moduko bat

2020 Iraila

William Carlos Williams
Indarraren erabilera

Eduardo Galeano
Ispiluak

[Sarrera guztiak ikusi]