euskarari ekarriak

1.415 idazle / 3.688 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1639-12-22 / 1699-04-21

Jean Racine


Racine, Jean-Baptiste. Poeta eta dramagile frantsesa (La Ferté-Milton, 1639 - Paris, 1699). Frantziako tragediagile klasiko nagusia izan zen. Umezurtz geratu zen hiru urte zituela, eta Port-Royalgo fraideen komentuan hezi zuten, greko hizkuntza arreta bereziz ikasirik. 1658an Parisera joan zen eta filosofia eta lege ikasketak egin zituen urte batez. Arian-arian utzi zituen albo batera jansenismoaren araberako molde estuak. Languedoc-eko Uzès hirira bidali zuten ondoren, apaiz ikasketak buka zitzan, baina 1663an Parisera joan eta lehen antzerki obra aurkeztu zuen Molièreren antzerki taldearen eskutik, La Thébaïde (1664). 1665ean Alexandre izeneko obra eman zuen, Molièreren eskutik orduan ere. Bigarren obra horrek arrakasta handia izan zuen eta Racineren eta Molière-ren arteko haserrea ekarri zuen, Racinek beste talde bati eman baitzion obra, lehen emanaldiaren ondoren. 1667an hasi ziren Racineren urte oparoenak: Andromaque (1667) Euripideren tragedian oinarrituriko obraz, orduko zaharturik zegoen Pierre Corneilleren pare jarri zen; hurrengo urtean eman zuen Les Plaideurs (1668, Auzilariak), idatzi zuen komedia bakarra, eta antzinako Erroman giroturiko bi tragedia aurkeztu zituen 1670ean, Britannicus eta Bérénice. Bertso argi indartsu batez eta antzerki baliabide egokiez baliaturik, unibertso tragiko indartsua eratu zuen Racinek bere obretan; haren tesiaren arabera, gizakiak ezin du bere grinen halabeharra saihestu eta biziaren etorriak baino izadiak berak zehazten du norberaren patua. Molde bereko obrak eskaini zituen ondoko urteetan, argumentuz konplexuagoak ziren arren: Bajazet (1672), Mithidrate (1673) eta Iphigénie (1675), Euripideren obran oinarrituta hau ere. 1677an aurkeztu zuen azken tragedia profanoa, Phèdre, agian poesia maila handiena zuena, baina harrera onik izan ez zuena; goitik behera aldatu zen Racine haren ondorioz; antzerkia zuen molde jansenistetara itzultzeko. Hogei urte eman zituen Racinek bizimodu burgesari atxikia, seme-alaben heziketaz arduratua eta kristau eginbideei hertsiki lotua. Beste bi antzerki obra idatzi zituen, hala ere, isilune luze haren ondoren, Maintenon-go andereak, Luis XIV.aren emazte morganatikoak eskaturik: Esther (1689) eta Athalie (1691), Bibliako pertsonaietan oinarrituak biak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Athalie

itzul.: Bingen Ametzaga

, 1939

Itsaso aurrean, 2006 / Susa

Hitzorduak

Azken kritikak

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

itzul.: Amaia Astobiza Uriarte
Irati Majuelo

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

itzul.: Mitxel Murua
Joannes Jauregi

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Igor Estankona

Izurria
Albert Camus

itzul.: Imanol Tapia
Txema Arinas

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

itzul.: Jon Alonso
Joannes Jauregi

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

itzul.: J.M. Olaizola "Txiliku" / Joxe Mari Berasategi
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Javier Rojo

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Joannes Jauregi

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

itzul.: Idoia Santamaria Urkaregi
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2020 Apirila

Liam O'Flaherty
Jende behartsua

2020 Martxoa

Vladimir Holan
Lau poema

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

2020 Otsaila

Ursula K. Le Guin
Lau poema

Pertsegitzailea, Julio Cortazar euskarari ekarria

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

[Sarrera guztiak ikusi]