euskarari ekarriak

1.435 idazle / 3.734 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1639-12-22 / 1699-04-21

Jean Racine


Racine, Jean-Baptiste. Poeta eta dramagile frantsesa (La Ferté-Milton, 1639 - Paris, 1699). Frantziako tragediagile klasiko nagusia izan zen. Umezurtz geratu zen hiru urte zituela, eta Port-Royalgo fraideen komentuan hezi zuten, greko hizkuntza arreta bereziz ikasirik. 1658an Parisera joan zen eta filosofia eta lege ikasketak egin zituen urte batez. Arian-arian utzi zituen albo batera jansenismoaren araberako molde estuak. Languedoc-eko Uzès hirira bidali zuten ondoren, apaiz ikasketak buka zitzan, baina 1663an Parisera joan eta lehen antzerki obra aurkeztu zuen Molièreren antzerki taldearen eskutik, La Thébaïde (1664). 1665ean Alexandre izeneko obra eman zuen, Molièreren eskutik orduan ere. Bigarren obra horrek arrakasta handia izan zuen eta Racineren eta Molière-ren arteko haserrea ekarri zuen, Racinek beste talde bati eman baitzion obra, lehen emanaldiaren ondoren. 1667an hasi ziren Racineren urte oparoenak: Andromaque (1667) Euripideren tragedian oinarrituriko obraz, orduko zaharturik zegoen Pierre Corneilleren pare jarri zen; hurrengo urtean eman zuen Les Plaideurs (1668, Auzilariak), idatzi zuen komedia bakarra, eta antzinako Erroman giroturiko bi tragedia aurkeztu zituen 1670ean, Britannicus eta Bérénice. Bertso argi indartsu batez eta antzerki baliabide egokiez baliaturik, unibertso tragiko indartsua eratu zuen Racinek bere obretan; haren tesiaren arabera, gizakiak ezin du bere grinen halabeharra saihestu eta biziaren etorriak baino izadiak berak zehazten du norberaren patua. Molde bereko obrak eskaini zituen ondoko urteetan, argumentuz konplexuagoak ziren arren: Bajazet (1672), Mithidrate (1673) eta Iphigénie (1675), Euripideren obran oinarrituta hau ere. 1677an aurkeztu zuen azken tragedia profanoa, Phèdre, agian poesia maila handiena zuena, baina harrera onik izan ez zuena; goitik behera aldatu zen Racine haren ondorioz; antzerkia zuen molde jansenistetara itzultzeko. Hogei urte eman zituen Racinek bizimodu burgesari atxikia, seme-alaben heziketaz arduratua eta kristau eginbideei hertsiki lotua. Beste bi antzerki obra idatzi zituen, hala ere, isilune luze haren ondoren, Maintenon-go andereak, Luis XIV.aren emazte morganatikoak eskaturik: Esther (1689) eta Athalie (1691), Bibliako pertsonaietan oinarrituak biak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Athalie

itzul.: Bingen Ametzaga

, 1939

Itsaso aurrean, 2006 / Susa

Hitzorduak

Azken kritikak

Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak
Irene Sola

itzul.: Joxan Elosegi
Ibon Egaņa

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque
Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

itzul.: Pello Agirre Sarasola
Ibai Atutxa Ordeņana

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Igor Estankona

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Javier Rojo

Miserikordia etxea
Joan Margarit

itzul.: Juan Ramon Makuso
Jose Luis Padron

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque
Irati Majuelo

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

itzul.: Miren Agur Meabe
Javier Rojo

Collini auzia
Ferdinand von Schirach

itzul.: Anton Garikano
Alberto Ladron Arana

Azken sarrerak

2020 Iraila

William Carlos Williams
Indarraren erabilera

Eduardo Galeano
Ispiluak

2020 Abuztua

Charles Bukowski
Poema antologia

Shirley Jackson
Loteria

2020 Uztaila

Paco Urondo
14 poema

Lev Tolstoi
Bulkarenak

Freedom Nyamubaya
Zortzi poema

2020 Ekaina

Laetitia Colombani
Txirikorda

Richard Rive
Eserlekua

David Samoilov
Bi poema

2020 Maiatza

Moustakiren bi kantu

June Jordanen poema antologia

Forugh Farrokhzaden poemen antologia

Abu Salma
Bi poema

Mazisi Kunene
Zazpi poema

Lucian Blaga
Lucian Blaga

Sacco&Vanzetti
Bi poema eta kantu bat

Cristina Peri Rossi
Erbesteko poemak

2020 Apirila

Edwin Morgan
Hiru poema

Roberto Bolaņo
Sei poema

Paul Eluarden poeman oinarritutako Guernica filma euskaraz azpititulatuta

Luis Sepulveda
Bi eleberri

Rubem Fonseca
Kobratzailea

Maria Sanchez
Landa eremuko kaiera

Liam O'Flaherty
Jende behartsua

2020 Martxoa

Vladimir Holan
Lau poema

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

2020 Otsaila

Ursula K. Le Guin
Lau poema

Julio Cortazar
Pertsegitzailea

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

[Sarrera guztiak ikusi]