euskarari ekarriak

1.474 idazle / 3.843 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1914-03-31 / 1998-04-19

Octavio Paz


Paz, Octavio. Mexikoko idazlea (Mexiko, 1914 - Mexiko, 1998). Hemeretzi urte zituela argitaratu zuen bere lehen poema liburua: Luna silvestre (1933, Basa Ilargia). 1937an Espainiara joan zen, eta Francoren kontrako idazleen elkarteari lotu zitzaion. Mexikora itzuli aurretik Parisen izan zen, eta surrealismoak zirarra handia eragin zion. Hurrengo urteetan, Mexikon, Taller (1939) eta El Hijo Pródigo (1943) literatura aldizkariak sortu zituen. Ikasketak Estatu Batuetan osatu ondoren, 1945tik aurrera Mexikoko diplomaziako kide aukeratu zuten. Hala, Parisen eta Japonian lan egin zuen eta, bide batez, herri haietako poesia eta pentsamendua aztertu zituen. 1962-68 bitartean Mexikoko enbaxadore izan zen Indian, baina Mexikoko gobernuak ikasleen aurka zeraman politika zela eta, jokabide hura salatu nahian, uko egin zion karguari. Literaturako Nobel saria irabazi zuen 1990ean. Octavio Paz-en idatzietan marxismoa, surrealismoa, existentzialismoa, budismoa eta hinduismoaren eragina antzematen da. Adinaren heldutasunean egin zuen poesian, erruz erabili zituen surrealismoaren eragin agerikoa dituzten irudiak, gai metafisikoak lantzeko. Paz-ek liburu askotan, amodio erotikoaren eta sormenaren bidez, gizonak bakardadea gainditzeko duen gaitasuna azpimarratzen du. Idatzi dituen poesia lan askoren artean, aipatzekoak dira Piedra de sol (1957, Eguzki-harria), Libertad bajo palabra (1960, Hitzpeko askatasuna), Salamandra (1962), Blanco (1967), Topoemas (1968), Ladera este (1971, Ekialdeko aldatsa), Hijos del aire (1981, Haizearen semeak), El fuego de cada día (1989)... Prosaz berriz saiakerak eta literatura kritikak egin ditu gehien bat; prosazko idatzietan nabarmen ageri da Paz-en zorroztasuna, dotorezia eta jakituria. Horien artean, aipagarriak dira: El laberinto de la soledad (1950, Bakardadearen labirintua), Mexikoko izaera, historia eta kultura aztertzen dituena, El arco y la lira (1956, Arkua eta lira) eta Las peras del olmo (1957, Zumarrondoaren madariak), Ameriketako espainierazko poesaia aztertzen dutenak, Conjunciones y disyunciones (1970, Konjuntzioak eta disjuntzioak) eta El mono gramático (1974, Tximino gramatikaria).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Eguzki harria

itzul.: Josu Landa

Instituto Vasco-Mexicano de De, 1997

Herria

Egan-1, 1993

Hemen

Egan-1, 1993

Ene bizia uhainarekin

Pott tropikala, 1980

Hitzorduak

Urtarrilak 28: Antonio Gramsci Kartzelako gutunak

Urtarrilak 28: Najat el Hachmi Azken patriarka Iruņean

Urtarrilak 29: Zahartzaroa irakurgai Azpeitiko Dinamoan

Azken kritikak

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Agur, maitea, ikusi arte
Massimo Carlotto

itzul.: Koldo Biguri
Asier Urkiza

Walden
Henry David Thoreau

itzul.: Danele Sarriugarte
Asier Urkiza

Poesia kaiera
Alda Merini

itzul.: Aiora Enparantza Armentia
Paloma Rodriguez-Miņambres

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Anjel Lertxundi

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Irati Majuelo

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Irati Majuelo

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Asier Urkiza

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Ibai Atutxa Ordeņana

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Irati Majuelo

Azken sarrerak

2022 Urtarrila

Moliere
Petan Mihiku

2021 Abendua

Feminismoa denon kontua da, bell hooks

Baudelairek idatzi eta Lauaxetak euskaratutako Odol iturrija IbonRG-ren ahotsean

Peter Handke, errezitalean

2021 Azaroa

Neil Young
Bederatzi kantu

Nancy Fraser
Kapitalaren lantegi ezkutuak

2021 Urria

Saint-John Perse
Poesia kaiera

Alda Merini
Poesia kaiera

Virginie Despentes
Gorputz iraultzaile baten sorkuntza

2021 Iraila

Jaroslav Seifert
14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

2021 Abuztua

Mariama Ba
Hain gutun luzea

Mahmud Darwish
Bederatzi poema

Saki eta John Berger
Nemesisen jaia - Harriak

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

[Sarrera guztiak ikusi]