euskarari ekarriak

1.445 idazle / 3.762 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1880-08-26 / 1918-11-09

Guillaume Apollinaire


Apollinaire, Guillaume. (Wilhelm Apollinaris de Kostrowitsky) Idazle frantsesa (Erroma, 1880 - Paris, 1918). Irakasle postu bat lortu zuen Renanian (1901-1902), eta hari esker Alemania eta Austria-Hungarian zehar bidaia ugari egin zuen. Parisera joanda, bere lehen obrak argitaratu zituen literatur aldizkarietan, eta Alfred Jarry eta beste zenbait literaturgile gazte ezagutu. Arte-kritika egin zuen, bere lagunen joera berrien alde eginez: Picasso, Braque, Dufy, Matisse, Rousseau... 1909an lehen liburua plazaratu zuen, L'Enchanteur pourrissant (Liluratzailea usteltzen). Gero L'Heresiarque et compagnie (1910) ipuin bilduma ondu zuen. Le Bestiaire ou Cortège d'Orphée (1911) fantasia poetikoaren ondoan, bere poema hoberenen bilduma argitaratu zuen: Alcools (1913). Poesia modernoaren obra nagusi honek 1908 eta 1913 artean moldaturiko lanak biltzen ditu. Urte berekoa da Les peintres cubistes. Mundu Gerra hastean frantses armadan sarturik (1914), zauritua gertatu zen 1916an. Berriro Parisera itzulirik, abangoardiako aldizkari nagusietan parte hartu zuen. 1917an poema liburu berri bat argitaratu zuen, Vitam impendere amori, bai eta autoreak berak «drama surrealista» deitu zuen obra orijinala: Les Mamelles de Tirésias (Tiresiasen Titiak). 1918an Calligrammes agertu zen, ospetsuak egin ziren poema grafikoak. Gripe «espainiarrak» jota hil aurretik 1918an berean kronika poetikoen bilduma bat argitaratu zuen: Le Flâneur des deux rives (Bi ertzetako pasealaria). Hil ondoren agerturiko zenbait obra: La femme assise (Emakume eseria, 1920); Ombre de mon amour (Ene amodioaren itzala, 1947); Lettres à Lou (Louri gutunak, 1955). Margolari lagunekin batean laster igarri zuen nondik abiatuko ziren surrealismoaren aitzindariak. Horrenbestez, arte modernoaren lehen aldarrikatzaileetakoa da. Apollinaireren poesia, forma ausardiak gorabehera (puntuazio zeinuen ezabapena, berritasun tipografikoak, etab.), lirismo bikainekoa da, tonu xumean adierazia eta zirrara biguinaren sortzailea.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Inguru

itzul.: Koldo Izagirre

armiarma.eus, 2013

Ardantzila

itzul.: Koldo Izagirre

armiarma.eus, 2013

Aldaketa

itzul.: Hedoi Etxarte

Ihes ederra, 2009

Alberdania

A la sante

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Mirabeau zuria

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Hamaika mila idizil

itzul.: Gabriel Piedra Anakabe

Gara, 2001

Neskazale gazte baten balentriak

itzul.: Karlos Gorrindo

Elkar, 1989

Literatura 74

Sagarrondoaren alboko trintxeran

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Zenbat espero izan zaitudan

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Kasernako kamarera

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Infanteriako soldaduaren eskaera

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

KRITIKAK

Neskazale gazte baten balentriak – Edorta Jimenez, Susa (1989-06-01)

Neskazale gazte baten balentriak – Dabid Zuazalde, Argia (1988-11-27)

Hitzorduak

Abenduak 10: Kristo irakiarra Erandion

Abenduak 15: Nojud naiz 10 urte eta dibortziatua Iurretan

Abenduak 16: Sofia Pretovna Baraņainen

Abenduak 17: Beduino bat Karibe aldean Arrasaten

Azken kritikak

Kontu pribatu bat
Beppe Fenoglio

itzul.: Josu Zabaleta
Irati Majuelo

Poesia kaiera
Raymond Carver

itzul.: Harkaitz Cano
Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Raymond Carver

itzul.: Harkaitz Cano
Javier Rojo

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

itzul.: Asun Garikano
Aiora Sampedro

Emakumeagandik jaioak
Adrienne Rich

itzul.: Maialen Berasategi
Amaia Alvarez Uria

Txakurrari gauean gertatutako istripu bitxia
Mark Haddon

itzul.: Xabier Olarra
Arrate Beristain Uriarte

Xala
Cynthia Ozick

itzul.: Koro Navarro Etxeberria
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Patxi Larrion

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Zihara Enbeita

Herioa Venezian
Thomas Mann

itzul.: Xabier Mendiguren
Eneko Barberena

Azken sarrerak

2020 Azaroa

Sarah Cane
Zartatua / 4.48 Psikosia

Raymond Carver
Poema antologia

May Ayim
Poema antologia

Yusef Komunyakaa
Hamabi poema

2020 Urria

Fayad Jamis
Hamar poema

Czeslaw Milosz
11 poema

Harold Pinter
Alaska moduko bat

2020 Iraila

William Carlos Williams
Indarraren erabilera

Eduardo Galeano
Ispiluak

2020 Abuztua

Charles Bukowski
Poema antologia

Shirley Jackson
Loteria

2020 Uztaila

Paco Urondo
14 poema

Lev Tolstoi
Bulkarenak

Freedom Nyamubaya
Zortzi poema

2020 Ekaina

Laetitia Colombani
Txirikorda

Richard Rive
Eserlekua

David Samoilov
Bi poema

2020 Maiatza

Moustakiren bi kantu

June Jordanen poema antologia

Forugh Farrokhzaden poemen antologia

Abu Salma
Bi poema

Mazisi Kunene
Zazpi poema

Lucian Blaga
Lucian Blaga

Sacco&Vanzetti
Bi poema eta kantu bat

Cristina Peri Rossi
Erbesteko poemak

2020 Apirila

Edwin Morgan
Hiru poema

Roberto Bolaņo
Sei poema

Paul Eluarden poeman oinarritutako Guernica filma euskaraz azpititulatuta

Luis Sepulveda
Bi eleberri

Rubem Fonseca
Kobratzailea

Maria Sanchez
Landa eremuko kaiera

Liam O'Flaherty
Jende behartsua

2020 Martxoa

Vladimir Holan
Lau poema

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

[Sarrera guztiak ikusi]