euskarari ekarriak

1.407 idazle / 3.665 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1809-01-19 / 1849-10-07

Edgar Allan Poe


Poe, Edgar Allan. Estatu Batuetako idazlea (Boston, 1809 - Baltimore, 1849). Gurasoak antzezleak zituen. Bi urterekin umezurtz geratu zen eta John Allanek, Richmondeko tabako merkatari aberats batek semetzat hartu zuen. 1815etik 1820ra Ingalaterran bizi izan zen. Estatu Batuetara itzulirik Virginiako unibertsitatean egin zituen ikasketak, baina 1826an aitaordearekin izandako liskarren ondoren ikasketak utzi eta West Pointeko ikastetxe militarrean sartu zen; 1830ean bota zuten handik diziplinarik ez omen zuelako. 1835ean hamalau urte zituen bere lehengusina Virginiarekin ezkondu zen. 1835tik 1837ra literatura kritika egin zuen Southern Literary Messenger aldizkarian. 1847an emaztearen heriotzak krisialdi latza sortu zion. Miseriak, egonezinak, maite zuen emakumearen heriotzak, jokoak, alkoholak eta laudanoak eragin handia izan zuten haren bizitzan. Baltimorreko kale batean aurkitu zuten delirium tremens-ak jota eta handik egun batzuetara hil zen. Fantasiazko, beldurrezko eta umorezko ipuinaren maisu izan zen, eta polizia eta zientzia fikzio generoen aitzindari. Literatura kritika zorrotzak idatzi zituen. Estatu Batuetako kritikak gaitzetsi zuen, baina Europan berehala arrakasta handia izan zuen, Baudelairek eta Mallarmék haren lanak frantsera itzuli eta goraipatu zituztelako batipat. Haren idazlan nagusiak. Ipuinak: Ligeia (1838), The Fall of the House of Usher (1839, Usher etxearen eroraldia), William Wilson (1840), Murders in the Rue Morgue (1841, Morgue kaleko hilketak), The Masque of the Red Death (1842, Herio gorriaren mozorroa), The Black Cat (1843, Katu beltza), The Gold Bug (1843, Urrezko kakalardoa), The Cask of Amontillado (1846).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

"Amontillado" ardo-kupela

itzul.: Gillermo Etxeberria

Egan, 1-2, 2017

Katu beltza eta izumenezko beste ipuin batzuk

itzul.: Koro Navarro

Vicens Vives, 2015

Literatura-Eskola 8

Urrezko kakalardoa. Morgue kaleko hilketak

itzul.: Koro Navarro

Vicens Vives, 2014

Literatura-Eskola 2

Bihotz Zelataria eta Katu Beltza

itzul.: Ana Arakistain

Desclee de Brouwer, 2001

Kontakizunak

itzul.: Koro Navarro

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 88

Belea

itzul.: Harkaitz Cano

Literatura Unibertsala – Batxilergoa, 2000

EIZIE-Erein

Rue Morgueko hilketak

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 1996

Branka 55

Gutun ebatsia

itzul.: Juan Mari Mendizabal

Erein, 1996

Milabidai 8

Misteriozko ipuinak 1/2

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 1991

Irakurmendi 19-20

Urre-zomorroa

itzul.: Txiliku

Elkar, 1990

Branka 2

Botila batean aurkitutako eskuizkribua eta beste ipuin batzuk

itzul.: Koro Navarro

Txertoa, 1989

Larrun 23

Ulalume

itzul.: Migel Anjel Unanua

Hegats-1, 1989

Ligeia-izu ipuinak

itzul.: Migel Anjel Unanua

Elkar, 1987

Erdal Literatura 58

Ixiltasun

itzul.: Santi Urrutia

Ttu-Ttuá, 1984

1-2

Zainteri sonetoa

itzul.: Mikel Antza

Susa, 1982

4

Ioaleak

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1969

1-2

Karta ostua

itzul.: R. Bozas Urrutia

Egan, 1968

Upel bethe amontillado

itzul.: Oskillaso

Egan, 1963

Amontillado upela

itzul.: Jon Mirande

Egan, 1952

2

Ixiltze

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1951

3-4

Bela

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1950

9-10

KRITIKAK

Kontakizunak – Ander Irizar, eizie.org (2012-05-29)

Kontakizunak – Kirmen Uribe, The Balde (2002-02-01)

Kontakizunak – Javier Rojo, El Correo (2001-07-11)

Kontakizunak – Karlos del Olmo, Euskaldunon Egunkaria (2001-07-07)

Kontakizunak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2001-05-05)

Gutun ebatsia – Javier Rojo, El Correo (1997-09-18)

Rue Morgueko hilketak – Jon Eugi, Euskaldunon Egunkaria (1997-02-22)

Ligeia. Izu ipuinak – Xabier Mendiguren, Argia (1987-12-27)

Hitzorduak

Azaroak 12: Proleterka Zumaian

Azaroak 14: Sorgin belarra Toti Martinez de Lezea

Azaroak 14: Amaia Lasa eta Luxenburgen Kartzelako gutunak Basaurin

Azaroak 20: Proleterka Tolosan

Azaroak 26: Proleterka Getarian

Azaroak 28: Han ez banengo bezala Gasteizko irakurle klubean

Azaroak 29: K jaunaren kondariak Katakraken

Abenduak 17: Aurpegirik gabeko hiltzaileak Oiartzunen

Azken kritikak

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Javier Rojo

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Igor Estankona

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Joannes Jauregi

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

itzul.: Aiora Jaka Irizar
Javier Rojo

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Igor Estankona

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Ekaitz Zabala Iturbe

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

itzul.: Miel Anjel Elustondo
Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

itzul.: Unai Begiristain
Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

itzul.: Fernando Rey
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

2019 Apirila

Gernika eta Lauaxeta gure literaturan

Victor Hugo
Parisko Andre Maria 1482

Boubacar Boris Diop
Murambi

2019 Martxoa

Idea Vilariņo
Poesia kaiera

Cesare Pavese
Poesia kaiera

[Sarrera guztiak ikusi]