euskarari ekarriak

1.465 idazle / 3.820 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1809-01-19 / 1849-10-07

Edgar Allan Poe


Poe, Edgar Allan. Estatu Batuetako idazlea (Boston, 1809 - Baltimore, 1849). Gurasoak antzezleak zituen. Bi urterekin umezurtz geratu zen eta John Allanek, Richmondeko tabako merkatari aberats batek semetzat hartu zuen. 1815etik 1820ra Ingalaterran bizi izan zen. Estatu Batuetara itzulirik Virginiako unibertsitatean egin zituen ikasketak, baina 1826an aitaordearekin izandako liskarren ondoren ikasketak utzi eta West Pointeko ikastetxe militarrean sartu zen; 1830ean bota zuten handik diziplinarik ez omen zuelako. 1835ean hamalau urte zituen bere lehengusina Virginiarekin ezkondu zen. 1835tik 1837ra literatura kritika egin zuen Southern Literary Messenger aldizkarian. 1847an emaztearen heriotzak krisialdi latza sortu zion. Miseriak, egonezinak, maite zuen emakumearen heriotzak, jokoak, alkoholak eta laudanoak eragin handia izan zuten haren bizitzan. Baltimorreko kale batean aurkitu zuten delirium tremens-ak jota eta handik egun batzuetara hil zen. Fantasiazko, beldurrezko eta umorezko ipuinaren maisu izan zen, eta polizia eta zientzia fikzio generoen aitzindari. Literatura kritika zorrotzak idatzi zituen. Estatu Batuetako kritikak gaitzetsi zuen, baina Europan berehala arrakasta handia izan zuen, Baudelairek eta Mallarmék haren lanak frantsera itzuli eta goraipatu zituztelako batipat. Haren idazlan nagusiak. Ipuinak: Ligeia (1838), The Fall of the House of Usher (1839, Usher etxearen eroraldia), William Wilson (1840), Murders in the Rue Morgue (1841, Morgue kaleko hilketak), The Masque of the Red Death (1842, Herio gorriaren mozorroa), The Black Cat (1843, Katu beltza), The Gold Bug (1843, Urrezko kakalardoa), The Cask of Amontillado (1846).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

"Amontillado" ardo-kupela

itzul.: Gillermo Etxeberria

Egan, 1-2, 2017

Katu beltza eta izumenezko beste ipuin batzuk

itzul.: Koro Navarro

Vicens Vives, 2015

Literatura-Eskola 8

Urrezko kakalardoa. Morgue kaleko hilketak

itzul.: Koro Navarro

Vicens Vives, 2014

Literatura-Eskola 2

Bihotz Zelataria eta Katu Beltza

itzul.: Ana Arakistain

Desclee de Brouwer, 2001

Kontakizunak

itzul.: Koro Navarro

Ibaizabal, 2000

Literatura Unibertsala 88

Belea

itzul.: Harkaitz Cano

Literatura Unibertsala – Batxilergoa, 2000

EIZIE-Erein

Rue Morgueko hilketak

itzul.: Iñaki Mendiguren

Elkar, 1996

Branka 55

Gutun ebatsia

itzul.: Juan Mari Mendizabal

Erein, 1996

Milabidai 8

Misteriozko ipuinak 1/2

itzul.: Iñaki Mendiguren

Elkar, 1991

Irakurmendi 19-20

Urre-zomorroa

itzul.: Txiliku

Elkar, 1990

Branka 2

Botila batean aurkitutako eskuizkribua eta beste ipuin batzuk

itzul.: Koro Navarro

Txertoa, 1989

Larrun 23

Ulalume

itzul.: Migel Anjel Unanua

Hegats-1, 1989

Ligeia-izu ipuinak

itzul.: Migel Anjel Unanua

Elkar, 1987

Erdal Literatura 58

Ixiltasun

itzul.: Santi Urrutia

Ttu-Ttuá, 1984

1-2

Zainteri sonetoa

itzul.: Mikel Antza

Susa, 1982

4

Ioaleak

itzul.: Ion Beiztegi

Olerti, 1969

1-2

Karta ostua

itzul.: R. Bozas Urrutia

Egan, 1968

Upel bethe amontillado

itzul.: Oskillaso

Egan, 1963

Amontillado upela

itzul.: Jon Mirande

Egan, 1952

2

Ixiltze

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1951

3-4

Bela

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1950

9-10

KRITIKAK

Kontakizunak – Ander Irizar, eizie.org (2012-05-29)

Kontakizunak – Kirmen Uribe, The Balde (2002-02-01)

Kontakizunak – Javier Rojo, El Correo (2001-07-11)

Kontakizunak – Karlos del Olmo, Euskaldunon Egunkaria (2001-07-07)

Kontakizunak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2001-05-05)

Gutun ebatsia – Javier Rojo, El Correo (1997-09-18)

Rue Morgueko hilketak – Jon Eugi, Euskaldunon Egunkaria (1997-02-22)

Ligeia. Izu ipuinak – Xabier Mendiguren, Argia (1987-12-27)

Hitzorduak

Azken kritikak

Indarkeriaz
Hannah Arendt

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagalà
Ibai Atutxa Ordeñana

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Jon Martin-Etxebeste

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

itzul.: Asun Garikano
Amaia Alvarez Uria

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

itzul.: Fernando Rey
Paloma Rodriguez-Miñambres

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Mikel Asurmendi

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

itzul.: Eskarne Mujika Gallastegi
Nuria Cano

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

itzul.: Fernando Rey
Irati Majuelo

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

itzul.: Patxi Apalategi
Jose Luis Padron

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

itzul.: Aiora Jaka
Jon Martin-Etxebeste

Azken sarrerak

2021 Abuztua

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

2021 Apirila

Raymond Carver
Bizikletak, giharrak, zigarretak

Edna St. Vincent Millay
Poema antologia

Christopher Okigbo
Poema antologia

Aime Cesaire
Sorterriratze baten kaiera

Vladimir Maiakovski
Ozeano Atlantikoa

Charles Baudelaire
Poemak

Quim Monzo
Burdinbidea

2021 Martxoa

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Odisseas Elytis
Lau poema

Pariseko Komunak 150 urte

Marguerite Duras
Bi narrazio

2021 Otsaila

Joan Margarit
10 poema

Virginia Woolf
Dalloway andrea

Per Denez
Hiru lan

2021 Urtarrila

Jaume Subirana
Hamar poema

Dashiell Hammett
Behin bakarrik urka zaitzakete

Paul Verlaine
Poemak

Friedrich Dürrenmatt
Hainbat lan

2020 Abendua

Ken Saro-Wiwa
Afrikak bere eguzkia hiltzen du

Paul Eluard
Zortzi poema

Alda Merini
Poemak

Clarice Lispector
Bederatzi poema

Margaret Atwood
Biziki

Susa argitaletxea Durangoko liburu azokan

Burgosko auzia eta Jean Paul Sartre gogora ekarriak

[Sarrera guztiak ikusi]