euskarari ekarriak

1.388 idazle / 2.820 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1812-02-07 / 1870-06-09

Charles Dickens


Dickens, Charles. Eleberrigile ingelesa (Landport, Portsmouth, 1812 - Gadshill, Rochester, 1870). Haurtzaroko atsekabeek eta arreba Fannyren maitasunak eragin handia izan zuten bere obran. Haurtzaroko lotsak gogoan izan zituen beti. 1823an Londresera joan zen bizitzera bere familiarekin. Aita kartzelan sartu zuten eta betun lantegi batean lan egin behar izan zuen hamabi urte zituela. 1827an notario baten bulegoan hasi zen lanean eta ondoren Morning Herald egunkarian takigrafo gisa familia aurrera ateratzeko. Sketches for Boz (Boz-entzako zirriborroak) obra idatzi zuen. 1835ean liburuak harrera txarrik jaso ez zuela ikusita, Champman eta Hall argitaldariek umorezko liburu bat eskatu zioten eta Dickens-ek The Posthumous papers of Pickwick club (1837) obra idatzi zuen. Bi liburutan, garai hartako injustizia eta gehiegikeriak salatu zituen Dickensek, bere bizitzan zehar argitaratu zituen liburu guztietan bezala. Hunkigarriak dira, halaber The Adventures of Oliver Twist (1839) eta The Adventures of Nicholas Nickleby obretan (1839), The Old Curiosity Shop (1840). Estatu Batuetan barrena egin zuen bidaiaren ondoren, American notes (1842, Ameriketako oharrak) liburua idatzi zuen, eta bertan Ameriketako esklabo-tratalari eta materialisten aurka hitz mingotsak erabili zituen. Carlyle historigilearen kutsua dario Barnaby Rudge historia eleberriari (1841). Britainiarren zurikeria eta Estatu Batuetako aberats berrien diru-egarria azaldu zituen The life and adventures of Martin Chuzzlewit eleberrian (1843). 1843-1845 urte bitartean argitara eman ziren Christmas Stories (Eguberrietako ipuinak, horietarik luzeena, Gabon kanta bat), The Chime (Erloju-ezkila) eta The Cricket on the Hearth (Sutondoko kilkerra), Ingalaterrako gizartea biziki hunkitu zuten. Dickens Europan zegoen 1848ko altxamendu iraultzaileak gertatu zirenean; Dombey and son (Donbey eta semea) argitaratu zuen urte hartan; bertan harrokeriaren zigorra ematen du aditzera. Haurtzaroa agertu zuen berriz ere David Copperfield kutsu autobiografikoko elaberrian (1849-1850) eta balio hutsalak Bleak House liburuan (1852-1853). Kapitalismo zapaltzailea salatu zuen Hard Times eleberrian (1854, Garai latzak). Emazteak aktore batekin alde egiteko utzi zuenean (1858), Dickens-ek, etsita, Greats Expectations liburua (1861, Esperantza handiak) eta Our Mutual Friend (1864-1865, Elkarren laguna) eman zituen argitara. Great Exéctations eleberrian gaizkileen eta goi-mailako jendearen arteko lotura azaldu zuen. Errealitate bortitza, desira eta ametsak deskribatu zituen idazlea da Dickens eleberrigile ospetsua.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Eguberri kanta

itzul.: Nerea Mujika Aranda

Hiria, 2003

Opor eleberria

itzul.: Xabier Mendiguren

Elkar, 1998

Klasikoen kutxa 4

Seinalaezina

itzul.: Juan Garzia

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Garai latzak

itzul.: Javi Cillero

Ibaizabal, 1994

Literatura Unibertsala 42

Gabon kanta bat

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 1993

Irakurmendi 30

Gabon kanta bat

itzul.: Xabier Mendiguren

Erein, 1990

Literatura 65

David Copperfield

itzul.: Jose Basterretxea Oskillaso

Ibaizabal, 1986

Eguarri abestia

itzul.: Ander Arzelus Luzear

El Dia, 1931

KRITIKAK

Eguarri abestia – Karlos del Olmo, Gara (2003-10-18)

Eguarri abestia – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2003-10-17)

Hitzorduak

Azken kritikak

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

itzul.: Ion Olano Carlos
Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

itzul.: Isabel Etxeberria Ramirez
Amaia Alvarez Uria

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Jose Luis Padron

Errepidean
Jack Kerouac

itzul.: Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amia Lasa
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Igor Elordui Etxebarria

Michael Kohlhaas
Heinrich von Kleist

itzul.: Xabier Mendiguren Bereziartu
Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Aiora Sampedro

Azken sarrerak

2019 Martxoa

Idea Vilariņoren poemak euskaraz

Cesare Paveseren poemak

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

2019 Urtarrila

Antologia
Joan Brossa

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

[Sarrera guztiak ikusi]