euskarari ekarriak

1.381 idazle / 3.600 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1265-05-15 / 1321-09-14

Dante Alighieri


Dante Alighieri. (Durante-ren laburdura) Italiar poeta (Florentzia, 1265 - Ravena, 1321). Florentziako administrazio lanetan hartu zuen parte guelfo zurien aldean, eta hainbat zeregin diplomatiko egin zuen Bonifazio VIII.a Aita Santuaren aurrean. Azkenean, guelfo beltzek batere kargurik gabe utzi eta erbestera egotzi zuten bizitza guztiko. Azken urteak Veronan, Luccan eta Ravenan eman zituen. Dantek De Monarchia-n (1310-1314), latinez idatzi zuen obran, argitaratu zituen bere kezka politikoak: munduko aginpidea eta izpirituarena bereizi behar zirela aldarrikatu zuen, giza ekintza guztiek ondasun morala izan behar dutela argudiatuz. Kultura eskolastikoan hezitako gizona izaki, zuhurtziari, ezaguera eta arrazoiari buruzko ikusmoldea azaldu zuen Il Convivio (1307, Oturuntza) italieraz idatzi zuen filosofia lanean. Hizkuntzaz kezkatuta, Italiako herrialde guztietarako literatura hizkuntza batua aldarrikatu zuen, latinez idatzi zuen De vulgari eloquentia obran azalduriko teoriei jarraiki (1303-1304). Latinaren eta latin hizkuntzen arteko harreman historikoez arduratu zen lehenetarikoa izan zen. Filosofia eta moralismo ukituz beteak ageri dira, bestalde, Danteren poesia ugariak. Bederatzi urte zituela ezagutu eta hemezortzi urterekin berriz aurkitu zuen Beatrice-k inspiratu zizkion Canzoniere izeneko sonetoak, bultzatu zuen dolce stil nuovo haren erakusgarri bikainak. La Vita Nuova poema bildumak (1283-1293) guztiz mistiko bihurtu zen amodio hari buruzko lirismo aberats eta irudimenezkoa eskaintzen du (Beatrice-z «beste inorengatik inoiz esan ez dena» esateko). Baina, garrantzizkoak izanagatik ere, Danteren beste ezein obrak ez dio Divina Commedia (1307-1321) epopeia mistiko handiari itzalik egiten. Poema handi horretan, lurreko zorionaren eta beste munduko loriaren eske ageri da gizadi osoa. Gizonaren ikuspegi teologiko eta dramatikoa eskaintzen duen epopeia hori Europako literaturako obra garrantzitsuenetakoa da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Jainko Antzerkia: Paradisua

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Hiria, 2003

Jainko antzerkia: purgatorioa

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Donostia hiria, 2002

Jainko antzerkia: Infernua

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Alegia Hiria, 2001

La Divina Commedia

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Danteren Komedia Infernua

itzul.: Gabriel Aresti

Egan, 1985

Jainko-antzerkia

itzul.: Aita Onaindia

Deusto, 1985

Igarri

Beatricen agurra

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-martxoa

Hitzorduak

Urriak 16: Gloria Fuertesen Antologia Iurretan

Urriak 17: Udaberri kantoi-hautsia eta Proleterka Donostian

Urriak 18: Xala Zarautzen

Urriak 19: Istorio bakarra Ean

Urriak 26: Arratseko ahotsak Katakraken

Azaroak 06: Mari-mutil handi baten bluesa Donostian

Azken kritikak

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Al Berto

itzul.: Joxemari Sestorain
Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

itzul.: Asier Sarasola
Peru Iparragirre

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Amaia Alvarez Uria

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Ibon Egaņa

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Garazi Arrula Ruiz

Ez adiorik
Raymond Chandler

itzul.: Xabier Olarra
Irati Jimenez

Azken sarrerak

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

2018 Ekaina

Franz Kafka
Metamorfosia

Jean Arbousset
Zortzi poema

2018 Maiatza

Pita Amor
Zazpi poema

Claude McKay
Lau poema

Mark Twain
R arrazarena

Izet Sarajlic
Zazpi poema

Hannah Arendt
Poemak

2018 Apirila

Henri Michaux
Bost poema

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariņo
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

[Sarrera guztiak ikusi]