euskarari ekarriak

1.481 idazle / 3.864 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1265-05-15 / 1321-09-14

Dante Alighieri


Dante Alighieri. (Durante-ren laburdura) Italiar poeta (Florentzia, 1265 - Ravena, 1321). Florentziako administrazio lanetan hartu zuen parte guelfo zurien aldean, eta hainbat zeregin diplomatiko egin zuen Bonifazio VIII.a Aita Santuaren aurrean. Azkenean, guelfo beltzek batere kargurik gabe utzi eta erbestera egotzi zuten bizitza guztiko. Azken urteak Veronan, Luccan eta Ravenan eman zituen. Dantek De Monarchia-n (1310-1314), latinez idatzi zuen obran, argitaratu zituen bere kezka politikoak: munduko aginpidea eta izpirituarena bereizi behar zirela aldarrikatu zuen, giza ekintza guztiek ondasun morala izan behar dutela argudiatuz. Kultura eskolastikoan hezitako gizona izaki, zuhurtziari, ezaguera eta arrazoiari buruzko ikusmoldea azaldu zuen Il Convivio (1307, Oturuntza) italieraz idatzi zuen filosofia lanean. Hizkuntzaz kezkatuta, Italiako herrialde guztietarako literatura hizkuntza batua aldarrikatu zuen, latinez idatzi zuen De vulgari eloquentia obran azalduriko teoriei jarraiki (1303-1304). Latinaren eta latin hizkuntzen arteko harreman historikoez arduratu zen lehenetarikoa izan zen. Filosofia eta moralismo ukituz beteak ageri dira, bestalde, Danteren poesia ugariak. Bederatzi urte zituela ezagutu eta hemezortzi urterekin berriz aurkitu zuen Beatrice-k inspiratu zizkion Canzoniere izeneko sonetoak, bultzatu zuen dolce stil nuovo haren erakusgarri bikainak. La Vita Nuova poema bildumak (1283-1293) guztiz mistiko bihurtu zen amodio hari buruzko lirismo aberats eta irudimenezkoa eskaintzen du (Beatrice-z «beste inorengatik inoiz esan ez dena» esateko). Baina, garrantzizkoak izanagatik ere, Danteren beste ezein obrak ez dio Divina Commedia (1307-1321) epopeia mistiko handiari itzalik egiten. Poema handi horretan, lurreko zorionaren eta beste munduko loriaren eske ageri da gizadi osoa. Gizonaren ikuspegi teologiko eta dramatikoa eskaintzen duen epopeia hori Europako literaturako obra garrantzitsuenetakoa da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Jainko Antzerkia: Paradisua

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Hiria, 2003

Jainko antzerkia: purgatorioa

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Donostia hiria, 2002

Jainko antzerkia: Infernua

itzul.: Joxan Agirre Begiristain

Alegia Hiria, 2001

La Divina Commedia

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Danteren Komedia Infernua

itzul.: Gabriel Aresti

Egan, 1985

Jainko-antzerkia

itzul.: Aita Onaindia

Deusto, 1985

Igarri

Beatricen agurra

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-martxoa

Hitzorduak

Azken kritikak

Austerlitz
W.G. Sebald

itzul.: Idoia Santamaria
Irati Majuelo

31 ipuin
Anton Txekhov

itzul.: Iker Santxo Insausti
Pello Zupiria

Beirazko kanpaia
Sylvia Plath

itzul.: Garazi Arrula
Irati Majuelo

Landa aldeko neskak
Edna O'Brien

itzul.: Gema Lopez Las Heras
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Paloma Rodriguez-Miņambres

Jainkoaren seme
Cormac McCarthy

itzul.: Juan Mari Mendizabal
Asier Urkiza

Barrenetik zulatzen zaitut. 8 ahots itsasertzetik
Askoren artean

itzul.: Askoren artean
Nagore Fernandez

Ulises
James Joyce

itzul.: Xabier Olarra
Jose Luis Padron

Beirazko kanpaia
Sylvia Plath

itzul.: Garazi Arrula
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2022 Maiatza

Cecil Day-Lewis
Nabarra

Gabriel Ferrater poetaren mendeurrena

2022 Apirila

Gabriel Ferrater
Poesia kaiera

Thornton Wilder
San Luis Reyren zubia

Robert Musil / Roland Topor
Seriotik umorera

William Butler Yeats
Munduko Poesia Kaierak

Walt Whitman
Munduko Poesia Kaierak

Allen Ginsberg
Ulua

2022 Martxoa

Peter Sellars
Antzerkiaren Nazioarteko Eguna

Derek Walcott
Bi poema

Renat Nelli
Hainbat poema

Carlos Casares/Josep Pla
Urteurren periferikoak

Pier Paolo Pasolini
Literatur lanak

Beppe Fenoglio/Dino Campana
Italiako ahaireak

2022 Otsaila

Vercors
Itsasoaren isiltasuna

Audre Lorde/Toni Morrison
Testuak

Wislawa Szymborska
Poemak eta hitzaldia

Hainbat egile
Bost poema

Lou Reed
Oparia

2022 Urtarrila

Moliere
Petan Mihiku

2021 Abendua

bell hooks
Feminismoa denon kontua da

Baudelairek idatzi eta Lauaxetak euskaratutako Odol iturrija IbonRG-ren ahotsean

Peter Handke, errezitalean

2021 Azaroa

Neil Young
Bederatzi kantu

Nancy Fraser
Kapitalaren lantegi ezkutuak

2021 Urria

Saint-John Perse
Poesia kaiera

Alda Merini
Poesia kaiera

Virginie Despentes
Gorputz iraultzaile baten sorkuntza

2021 Iraila

Jaroslav Seifert
14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

[Sarrera guztiak ikusi]