euskarari ekarriak

1.407 idazle / 3.670 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1866-10-28 / 1936-01-05

Ramon Valle-Inclan


Valle-Inclán, Ramón María del. Galiziar eleberrigilea, dramagilea eta poeta (Vilanova de Arousa, Pontevedra, 1866 - Santiago de Compostela, 1936). Galizian, mendialdean, hezi zen, eta, Mexikon izan ondoren, Madrila joan zen bizitzera. Madrilen, haren nortasun bitxia zela eta, oso ezagun egin zen. Frantses sinbolisten eraginpean idatzi zituen lehen obrak, lau kontakizun, prosa ederrekoak eta dotorezia dekadentekoak: Sonatas (1902-1905). Valle-Inclánen geroagoko drama eta eleberri batzuek, berak «esperpento» deitu zituenak (hots, "zatarra, barregarria, xanfarina"), absurduaren bidetik eta satira gogorrak eginez, Espainiako bizimodu trajikoa, berak europar zibilizazioaren deformazio zakar gisa ikusten zuena, azaldu nahi izan zuten, heroi klasikoak sistematikoki desitxuratuz. Jenero horretako antzerkien artean aipagarriak dira Luces de Bohemia (1920, Bohemiako argiak) eta Los cuernos de Don Friolera (1921, Don Frioleraren adarrak). Ondoren, bederatzi eleberritako bilduma idazten hasi zen, El ruedo Ibérico izenburupean (1927-1928), Espainiako XIX. mendeko politika eta gizarte ustelkeriari buruzkoa; nolanahi ere, hiru baino ez zituen argitaratu, La corte de los milagros (Mirarien gortea), Viva mi dueño (Gora nire nagusia) eta Baza de espadas (Ezpata jokaldia), bukatugabe azkena. Aipagarria da, bestalde, Tirano Banderas eleberria (1926), Mexikoko diktadore baten erretratu bizi-bizia. Satira agertzeko erabili zuen hizkeraren sentsualitateagatik Espainiako idazle modernista nagusietako bat da Valle-Inclán.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Buhame-argiak

itzul.: Anastasio Esnaola

Ibaizabal, 2001

Literatura Unibertsala 91

Astearte Inautea

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Jainkoaren hitzak

itzul.: Gabriel Aresti

Susa, 1986

KRITIKAK

Buhame-argiak – Karlos del Olmo, Euskaldunon Egunkaria (2002-03-02)

Buhame argiak – Igor Estankona, Deia (2002-02-01)

Hitzorduak

Azaroak 26: Proleterka Getarian

Azaroak 27: Den-dena nahi dugu Balestrini

Azaroak 28: Han ez banengo bezala Gasteizko irakurle klubean

Azaroak 29: K jaunaren kondariak Katakraken

Abenduak 17: Aurpegirik gabeko hiltzaileak Oiartzunen

Azken kritikak

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Javier Rojo

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Igor Estankona

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Joannes Jauregi

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

itzul.: Aiora Jaka Irizar
Javier Rojo

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Igor Estankona

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Ekaitz Zabala Iturbe

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

itzul.: Miel Anjel Elustondo
Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

itzul.: Unai Begiristain
Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

itzul.: Fernando Rey
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

2019 Apirila

Gernika eta Lauaxeta gure literaturan

Victor Hugo
Parisko Andre Maria 1482

Boubacar Boris Diop
Murambi

2019 Martxoa

Idea Vilariņo
Poesia kaiera

Cesare Pavese
Poesia kaiera

[Sarrera guztiak ikusi]