euskarari ekarriak

1.469 idazle / 3.833 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1866-10-28 / 1936-01-05

Ramon Valle-Inclan


Valle-Inclán, Ramón María del. Galiziar eleberrigilea, dramagilea eta poeta (Vilanova de Arousa, Pontevedra, 1866 - Santiago de Compostela, 1936). Galizian, mendialdean, hezi zen, eta, Mexikon izan ondoren, Madrila joan zen bizitzera. Madrilen, haren nortasun bitxia zela eta, oso ezagun egin zen. Frantses sinbolisten eraginpean idatzi zituen lehen obrak, lau kontakizun, prosa ederrekoak eta dotorezia dekadentekoak: Sonatas (1902-1905). Valle-Inclánen geroagoko drama eta eleberri batzuek, berak «esperpento» deitu zituenak (hots, "zatarra, barregarria, xanfarina"), absurduaren bidetik eta satira gogorrak eginez, Espainiako bizimodu trajikoa, berak europar zibilizazioaren deformazio zakar gisa ikusten zuena, azaldu nahi izan zuten, heroi klasikoak sistematikoki desitxuratuz. Jenero horretako antzerkien artean aipagarriak dira Luces de Bohemia (1920, Bohemiako argiak) eta Los cuernos de Don Friolera (1921, Don Frioleraren adarrak). Ondoren, bederatzi eleberritako bilduma idazten hasi zen, El ruedo Ibérico izenburupean (1927-1928), Espainiako XIX. mendeko politika eta gizarte ustelkeriari buruzkoa; nolanahi ere, hiru baino ez zituen argitaratu, La corte de los milagros (Mirarien gortea), Viva mi dueño (Gora nire nagusia) eta Baza de espadas (Ezpata jokaldia), bukatugabe azkena. Aipagarria da, bestalde, Tirano Banderas eleberria (1926), Mexikoko diktadore baten erretratu bizi-bizia. Satira agertzeko erabili zuen hizkeraren sentsualitateagatik Espainiako idazle modernista nagusietako bat da Valle-Inclán.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Buhame-argiak

itzul.: Anastasio Esnaola

Ibaizabal, 2001

Literatura Unibertsala 91

Astearte Inautea

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Jainkoaren hitzak

itzul.: Gabriel Aresti

Susa, 1986

KRITIKAK

Buhame-argiak – Karlos del Olmo, Euskaldunon Egunkaria (2002-03-02)

Buhame argiak – Igor Estankona, Deia (2002-02-01)

Hitzorduak

Urriak 26: Carson McCullers Kafe tristearen balada Oņatin

Urriak 27: Olga Tokarzcuk Erabili goldea hilen hezurren gainetik Durangon

Urriak 28: Nell Leyshon, Esnearen kolorekoa Gasteizen

Azken kritikak

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Hasier Rekondo

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

itzul.: Irene Hurtado de Saratxo
Asier Urkiza

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoņa Abad de la Parte

itzul.: Fernando Rey
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

itzul.: Aiora Jaka
Amaia Alvarez Uria

Indarkeriaz
Hannah Arendt

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagalā
Ibai Atutxa Ordeņana

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Jon Martin-Etxebeste

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

itzul.: Asun Garikano
Amaia Alvarez Uria

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

itzul.: Fernando Rey
Paloma Rodriguez-Miņambres

Azken sarrerak

2021 Urria

Virginie Despentes
Gorputz iraultzaile baten sorkuntza

2021 Iraila

Jaroslav Seifert
14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

2021 Abuztua

Mariama Ba
Hain gutun luzea

Mahmud Darwish
Bederatzi poema

Saki eta John Berger
Nemesisen jaia - Harriak

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

2021 Apirila

Raymond Carver
Bizikletak, giharrak, zigarretak

Edna St. Vincent Millay
Poema antologia

Christopher Okigbo
Poema antologia

Aime Cesaire
Sorterriratze baten kaiera

Vladimir Maiakovski
Ozeano Atlantikoa

Charles Baudelaire
Poemak

Quim Monzo
Burdinbidea

2021 Martxoa

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Odisseas Elytis
Lau poema

Pariseko Komunak 150 urte

Marguerite Duras
Bi narrazio

2021 Otsaila

Joan Margarit
10 poema

Virginia Woolf
Dalloway andrea

Per Denez
Hiru lan

[Sarrera guztiak ikusi]