euskarari ekarriak

1.388 idazle / 2.820 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1875-12-04 / 1926-12-29

Rainer Maria Rilke


Rilke, Rainer Maria. Idazle txekiarra, alemanieraz idazten zuena (Praga, 1875 - Valmont, Suitza, 1926). 1886tik 1891ra eskola militar batean egin zituen ikasketak. Gero estetika eta filosofia ikasketak egin zituen Pragan eta Munichen. Gaztetatik izan zuen olerkiak idazteko zaletasuna. Hogeita bat urte zituela Pragatik aldegin zuen betiko eta harrezkero bizimodu ibiltaria izan zuen. Munichen Lou Andreas-Salomé ezagutu zuen, Nietzscheren adiskide izandakoa eta gerora Freuden laguntzaile izan zena, Rilkeren bizitzan eragin handia izan zuena. Bi bidaldi egin zituen harekin Errusiara; hango ikuspegiek eta hango nekazarien bizimoduak eragin handia izan zuten Rilke-ren olerkigintzan. 1901ean Clara Westhoff eskultorearekin ezkondu zen, baina denbora laburrean banatu ziren. 1905ean Parisen hartu zuen bizilekua eta 1906ean Auguste Rodin eskultorearen idazkari izan zen; haren diziplinak eta artea ulertzeko moduak aldaketa handia eragin zuen Rilkerengan. 1910etik 1913ra, krisi psikologiko baten ondorioz, idazteari utzi zion; bidaldiak egin zituen Europan eta Afrikako iparraldean barrena. 1921 ezkeroztik Muzot gazteluan bizi izan zen, eta han idatzi zituen bere bi idazlan garrantzitsuenak: Duineser Elegien eta Sonette and Orpheus. Paul Valéry-ren olerkiak itzuli zituen alemanierara. Leuzemiak jota hil zen Valmonteko erietxean, Montreux-etik hurbil. n Idazlanak. Leben und Lieder (1894, Bizitza eta kantuak); Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke (1899, Christoph Rilke alferezaren maitasunezko eta heriotzazko erromantzea); Das Buch von mönchischen Leben (1899, Monasterioko bizitzaren liburua); Das Stundenbuch (1899-1903, Orduen liburua); Briefe an einen jungen Dichter (1903, Gutunak olerkari gazte bati); Das Buch der Bilder (1902, Irudien liburua); Neue Gedichte (1907-1908, Poema berriak); Duineser Elegien (1922, Duinoko elegiak); Sonette an Orpheus (1923, Sonetoak Orfeori); Florenzer Tagebuch (1942, Florentziako egunkaria).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Poeta gazte bati idazkiak

itzul.: Patxi Salaberri Muņoa

Jakin, 2002

Malte Laurids Brigge-ren koadernoko oharrak

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Zer gauza guti...

itzul.: Joseba Sarrionandia

Mazantini-4, 1993

Ordu nabarmena

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Udagoiena

itzul.: Markue

Egan, 1966

Zelaietan

itzul.: Luis Mari Mujika

Arnas - 6, 1961

Bideak

itzul.: Juan San Martin

Olerti, 1960

KRITIKAK

Poeta gazte bati idatziak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2003-03-02)

Hitzorduak

Azken kritikak

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

itzul.: Ion Olano Carlos
Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

itzul.: Isabel Etxeberria Ramirez
Amaia Alvarez Uria

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Jose Luis Padron

Errepidean
Jack Kerouac

itzul.: Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amia Lasa
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Igor Elordui Etxebarria

Michael Kohlhaas
Heinrich von Kleist

itzul.: Xabier Mendiguren Bereziartu
Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Aiora Sampedro

Azken sarrerak

2019 Martxoa

Idea Vilariņoren poemak euskaraz

Cesare Paveseren poemak

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

2019 Urtarrila

Antologia
Joan Brossa

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

[Sarrera guztiak ikusi]