euskarari ekarriak

1.230 idazle / 3.342 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1861-06-19 / 1896-12-30

Jose Rizal


Rizal y Alonso, José. Filipinetako heroi nazionala (Calamba, 1861 - Manila, 1896). Aita filipinar jatorriko lurjabe handia zuen eta ama, Teodora Alonso, Filipinetako emakume jakintsuenetako bat zen. Manilako unibertsitatean egon ondoren, Madrilen egin zituen medikuntza eta arte ikasketak. Espainian zeuden filipinarren buru bihurtu zen berehala eta Madrilen itxuratu zituen Filipina uharteen independentziarako lehen asmoak: harentzat, benetako etsaia ez zen guztiz ahulduta zegoen Espainiako estatua, Filipinetako koloniak lotuta zeuzkaten frantziskotar, agustindar eta domingotar fraile ordena kristauak baizik. Rizalek Parisen eta Heidelberg-en bukatu zituen medikuntza ikasketak. 1886an argitaratu zuen lehen eleberria, tagaloz idatzia, Noli me tangere, fraideen aurkako liburua. 1891n idatzi zuen El filibusterismo liburua, eta Filipinetako uharteen autonomiaren aldeko propagandaren ardura hartu zuen ondoren, Bartzelonan. Rizal-en programaren arabera, Filipinetako uharteak Espainiako estatuko herrialde bihurtuko ziren, ordezkaritza bat izango zuten Gorteetan, espainiar fraideen ordez filipinatar apaizek ihardungo zuten aurrerantzean, biltzeko eta mintzatzeko askatasuna errespetatuko zen eta filipinatarrek eta espainiarrek eskubide berberak edukiko zituzten legeen aurrean. 1892an Filipina uharteetara jo eta Liga Filipina bake higikundea osatu zuen Manilako hirian. Atxilotu eta Mindanaoko uhartera eraman zuten. Lau urtez eduki zuten espainiarrek han, eritegi batean lanean. 1896an hasi zen Katipunan isilpean ziharduen erakunde abertzalearen matxinada, eta erakunde horrekin harremanik ez zuen arren, militar espainiarrek atxilotu eta, traidoretzat hartu ondoren, hiltzera kondenatu eta Manilan fusilatu zuten. Ultimo adiós (Azken agurra) poema gogoangarria idatzi zuen hil bezperan.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Maria Clararen abesa

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1967

Besterenetik

Testuaren ifrentzua
Sayak Valencia

itzul.: Danele Sarriugarte
uberan.org

Karitatearen ahizpak
Leonard Cohen

itzul.: Juan Luis Zabala
31eskutik.com

Erupzioak
Jonas Porbjarnarson

itzul.: Antonio Casado da Rocha
argia.eus

Hitzorduak

Apirilak 21: Colloni auzia, Ferdinand von Schirach

Apirilak 21: Pasio hutsa Lasarten

Apirilak 22: Hori da umorea, maisu Iurretan

Apirilak 24: Uraren forma Iruñean

Apirilak 25: Muskuiluak afaltzeko Ondarroan

Azken kritikak

Errusiar diskoteka
Wladimir Kaminer

itzul.: Mari Jose Kerejeta
Iraitz Urkulo

Tristezia, zer berri
Françoise Sagan

itzul.: Gerardo Markuleta
Aritz Galarraga

Ilunpeen bihotzean
Joseph Conrad

itzul.: Iñaki Ibañez
Iker Zaldua

Adiskide paregabea
Elena Ferrante

itzul.: Fernando Rey
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Anne Sexton

itzul.: Harkaitz Cano
Igor Estankona

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

itzul.: Jon Alonso
Iraitz Urkulo

Poesia kaiera
Carlos Drummond de Andrade

itzul.: Koldo Izagirre
Hasier Rekondo

Gotz eta Meyer
David Albahari

itzul.: Koro Navarro
Iban Zaldua

Mikel Strogoff
Jules Verne

itzul.: Karlos Zabala
Javier Rojo

Soldaduaren itzulera
Rebecca West

itzul.: Maialen Berasategi
Iraitz Urkulo

Azken sarrerak

2015 Apirila

Valle-Inclan
Jainkoaren Hitzak

2015 Martxoa

Anne Sexton, Sophia De Mello eta Gabriel Ferrater

2015 Otsaila

G.K. Chesterton
Oinkada misteriotsuak

Huy Can
Zenbait poema

Boris Pasternak
Bi poema

Assia Djebar
Bost poema

Sechu Sende
Sorgin ehiztaria

2014 Abendua

Joan Vinyoli
Hamar poema

Mark Strand
Aitaren eresia

Michel Houellebecq
Mapa eta lurraldea

Alaide Foppa
Hamabi poema

2014 Azaroa

Rodolfo Walsh
Emakume hori

Tomas Meabe
14 alegia

Georg Trakl
Poesia Kaiera

2014 Urria

Dickinson, Drummond de Andrade eta Hernandez

2014 Iraila

Nicanor Parra
Hamar poema

Wilfred Owen
Gerlako poemak

2014 Abuztua

Julio Cortazar
Kronopioen eta famen istorioak

J. Sheridan Le Fanu
Maizter misteriotsua

2014 Uztaila

Jean Jaures
Odol hotza behar

Mervyn Wall
Haiek ere
zerbitzua ematen dute

[Sarrera guztiak ikusi]