euskarari ekarriak

1.346 idazle / 3.531 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

???? / ????

Homero


Homero. (Gr. Homeros). Greziar poeta epikoa. Joniarra bide zen eta, agi denez, Esmirna hirian jaio, Kios uhartean bizi eta Ios-en hil zen. Herodotok dioenez K.a. 850. urte inguruan bizi izan zen. Iliada eta Odisea bi obra nagusi horien egilea da, eta Grezia klasikoan eredutzat zeukaten Hesiodorekin batera. Ospe handia izan zuen antzinate osoan; K.a. VII. mendean haren epopeiak guztiz ezagunak ziren greziarren artean, eta helenismoaren azkenera arte leku handia izan zuten heziketaren alorrean. K.a. VIII. mendean Hesiodo eta beste zenbait poeta haren hizkuntzaz eta teknikaz baliatu ziren. Pisistrato-ren eta haren seme Hiparko-ren agintaldian (K.a. VI. mendea), ezagunak ziren poemen testua finkatu zen. Gero, K.a. II. mendean, Bizantzioko jakintsuek edizio kritikoa paratu zuten, ustezko interpolazioak alboratuz eta poema epiko biak 24 bana kantutan antolatuz. Pergamo hiriko eskolak, alabaina, bizantziarrentzat interpolazioak zirenak berriro testuan sartu eta, mendebalera iritsia den bertsioa moldatu zuen. Florentzian inprimatu zen lehen aldiz (1488). Homeroren nortasuna edo izatea bera zalantzan jarri duenik ere izan da (Aubignac, Vico, Wolf), baina gaur egun arazoa besterik da: literatura unibertsalean funtsezkoak diren bi obra horien egilea bera ote den jartzen da zalantzan, obra horietan ageri diren moldaketak eta aldaketak begibistakoak baitira. n Homeroren testuen zabalkundea handia izan zen antzinatean bezala, garai modernoan ere. Poemagintza latinoaren sorreran eragin nabarmena izan zuen, batez ere Virgiliorengan. Baina azken honekiko lilurak itzali zuen Homeroren ospea Erdi Aroan eta Berpizkundean. Ordea, erromantizismo ingelesak eta Alemaniako erromantizismoak berriro azaldu zituzten Iliada-ren eta Odisea-ren balioak. Bertako gaiak, pertsonaiak eta formak sinbolo bihurtu ziren handik hara. Greziar izpiritualitatearen interpretazioa da Homeroren lana, eta gizonaren psikologiaren ezagutzaren hasiera markatzen du. n Salbador Barandiaranek itzuli zuen euskarara Iliada (Iliasena).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Odisea

itzul.: Aita Onaindia

Euskerazaintza, 1985

Iliasena

itzul.: Salbador Barandiaran

Egan, 1950

KRITIKAK

Ulises – Javier Rojo, El Correo (2000-12-06)

Ilias-ena – Luis Mitxelena, Egan (1956-00)

Hitzorduak

Urriak 25: Ravel Tolosan

Urriak 26: Maleta Getarian

Urriak 26: Azken patriarka Gasteizen

Urriak 27: Kristo irakiarra Iruņean

Azken kritikak

Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak
Nikolas Kazantzakis

itzul.: Luis Berrizbeitia
Aiora Sampedro

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Javier Rojo

Pentsamendu heterozuzena
Monique Wittig

itzul.: Askoren artean
Amaia Alvarez Uria

Pentsamendu heterozuzena
Monique Wittig

itzul.: Askoren artean
Ibon Egaņa

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Hasier Rekondo

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Alaitz Andreu Eizagirre

Frankenstein
Mary Shelley

itzul.: Iņigo Errasti Aranbarri
Gotzon Barandiaran

Huliganaren itzulera
Norman Manea

itzul.: Koro Navarro
Iņigo Roque Eguzkitza

King Kong teoria
Virginie Despentes

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Adrienne Rich

itzul.: Maialen Berasategi
Igor Estankona

Azken sarrerak

2017 Urria

Rosalia de Castro
Poema antologia

Chuya Nakahara
Poema antologia

Inge Müller
16 poema

2017 Iraila

Carson McCullers
Jockeya

Alfonso R. Castelao
Nos / Gu

Jean Genet
Lau orduz Xatilan

Walt Whitman
Belar hostoak (zazpi kantu)

2017 Abuztua

Charles Baudelaire
Zortzi poema

W.B. Yeats
Hamar poema

Langston Hughes
Zazpi poema

2017 Uztaila

Gloria Fuertes
Antologia

Roberto Arlt
Hiru aguafuerte

Assata Shakur
Bost poema

2017 Ekaina

Jordi Badiella
Poemak

Juan Goytisolo
Sugarrak, hausterreak, desmemoria

Gwendolyn Brooks
Rudolph Reeden balada

Rosario Castellanos
Hamahiru poema

2017 Maiatza

Monique Wittig
Pentsamendu heterozuzena

Langston Hughes
Etxea

Carlos Casares
Idazle didaktiko bat

Sakutaro Hagiwara
Bost poema

2017 Apirila

Antonio Gramsci
Sei gutun kartzelatik

Yolanda Esteve
Bost poema

Paco Souto
Hamabi poema

Primo Levi
11 poema

2017 Martxoa

Adrienne Rich
Poesia kaiera

Dylan Thomas
Poesia kaiera

Alfonsina Storni
Poesia kaiera

Otto Rene Castillo
Bost poema deserri eta maitasun

Pete Seeger
Hamahiru kantu

Antonin Artaud
Jainkoaren Judizioari Akabera Emateko

Pier Paolo Pasolini
Gramsciren errautsak

2017 Otsaila

nila northSun
Lau poema

Horacio Quiroga
Yaguaí

Ciro Alegria
Almadia bakartia

Violeta Parra
Sei kantu

Ugo Betti
Ahuntz-herriko bidegabea

[Sarrera guztiak ikusi]