euskarari ekarriak

1.407 idazle / 3.670 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1304-07-20 / 1374-07-19

Francesco Petrarca


Petrarca, Francesco. Italiar idazlea (Arezzo, 1304 - Arquà, 1374). Haren familia Florentziatik erbesteratua izan zen, eta, haiekin batera, artean haurra zela, Proventzara joan behar izan zuen. Lege ikasketak egin zituen Montpellier-en eta Bolonian. 1326an Avignon-era joan zen, Aita Santuaren gortera, eta han ordena txikiak hartu zituen. Handik urte betera ezagutu bide zuen Laura, bere Canzionere obra nagusiko pertsonaia eta musa. Idazteari, ikasteari eta bidaiak egiteari ekin zion, zenbait handikiren diru laguntzari esker. Italieraz idatzitako olerkiekin batera, latinez ere idatzi zuen, ez gutxi. Nabarmentzekoa da obra horien artean 1338an hasi zuen Africa poema epiko luzea, Eszipion-i buruzkoa. 1341ean, poesia saria jaso zuen Napoliko Roberto erregearen eskutik. Garai hartan hasi zen Secretum obra idazten, latinez idatzi zituenen artean interesgarrienetakoa, San Agustinen eraginpean idatzia. 1345etik aurrera, bolada batez, bere Vaucluseko etxean sartu eta erlijio bakardadearen loria goraipatu zuen hainbat idazlanetan: De vita solitaria, De otio religioso, eta Bucolicum carmen (eglogak). Politikan ere parte hartu zuen Cola di Rienzoren eskutik. Petrarcarenak dira, halaber: De viris illustribus, Rerum memorandarum libri, Contra medicum quendam, De sui ipsius et multorum ignorantia eta De remediis utriusque fortunæ, latinez; eta I Trionfi, italieraz idatzi zuen poema alegorikoa. n Nahiz eta latinezko obrak garrantzi handikoak diren Petrarcaren psikologia eta humanismoa ezagutzeko, Petrarcari italierazko Canzoniere (Kantutegia; 366 kantu guztira) obrak eman zion sona eta ohorea. Tradizio siziliarraren eta proventzerazkoaren ildoan idatzia dago, eta maitasuna du gai nagusia. Sentimenduen azalpena, irudiak, hiztegia bera ere, nahiko arruntak badira ere, Petrarcaren handitasuna sentimenduak erritmora eta neurkerara egokitzean datza, eta, orobat, gizakiaren zerunahiaren eta mundunahiaren arteko tentsioaren azalpenean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ene sekretua

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Hitzorduak

Azaroak 20: Proleterka Tolosan

Azaroak 26: Proleterka Getarian

Azaroak 27: Den-dena nahi dugu Balestrini

Azaroak 28: Han ez banengo bezala Gasteizko irakurle klubean

Azaroak 29: K jaunaren kondariak Katakraken

Abenduak 17: Aurpegirik gabeko hiltzaileak Oiartzunen

Azken kritikak

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Javier Rojo

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Igor Estankona

Poesia kaiera
John Berger

itzul.: Iņigo Roque Eguzkitza
Joannes Jauregi

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

itzul.: Aiora Jaka Irizar
Javier Rojo

Poesia kaiera
Ezra Pound

itzul.: Luigi Anselmi
Igor Estankona

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Ekaitz Zabala Iturbe

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

itzul.: Miel Anjel Elustondo
Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

itzul.: Unai Begiristain
Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

itzul.: Fernando Rey
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

2019 Apirila

Gernika eta Lauaxeta gure literaturan

Victor Hugo
Parisko Andre Maria 1482

Boubacar Boris Diop
Murambi

2019 Martxoa

Idea Vilariņo
Poesia kaiera

Cesare Pavese
Poesia kaiera

[Sarrera guztiak ikusi]