euskarari ekarriak

1.473 idazle / 3.842 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1850-11-13 / 1894-12-03

Robert Louis Stevenson


Stevenson, Robert Louis. Eskoziako idazlea (Edinburgo, 1850 - Vailima, Samoa uharteak, 1894). Txikitatik tuberkulosiak jo izanak eragin handia izan zuen Stevensonen bizitzan eta idazlanetan: ohean egin behar izan zituen aldi luzeak Eskoziako elezaharrak entzuten eta Johnstonen, Scotten eta Dumasen eleberriak irakurtzen. Hala, bizitzarekiko atxikimendua adierazteko premia, eritasunak sortua, abenturazko kontakizun baikorrak idatziz ase zituen; giro osasungarriagoen beharrak, berriz, bidaldietarako eta abenturarako grina piztu zion. Familian ezagutu zuen giro presbiteriano estuari uko egin eta liskarrak izan zituen gurasoekin. Zuzenbide ikasketak egin zituen, baina inoiz ez zuen legegizon gisa ihardun. 1873tik aurrera etengabe bidaiatu zen, eta lehen liburuak Frantzian egindako bidaldien kronikak izan ziren: An Inland Voyage (1878, Kontinenteko bidaia) eta Travels With a Donkey in the Cévennes (1879, Bidaldia astoz Cévennes lurraldean zehar). 1880an Fanny Osbourne-rekin ezkondu zen. 1881ean filosofiako artikuluen eta literatura kritiken bilduma bat, Virginibus Puerisque, eta 1882an ipuin bilduma bat, The New Arabian Nights, (Arabiako gau berriak) argitaratu zituen. Hurrengo urteetan hara-hona ibili zen eritasuna sendatu nahian eta haurrentzako poemak eta eleberriak idatzi zituen, bere seme-ordeari eskainiak: A Child's Garden of Verses (1885, Haurrentzako olerki lorategia), olerki liburua; Treasure Island (1883, Altxor uhartea); gazte eta helduengan arrakasta handia izan duen abenturazko eleberri horretan Stevensonek bikain agertu zuen bere kontalari dohaia eta trebezia; hura du libururik ezagunena eta irakurriena. Beste eleberrietan Walter Scotten bidea jarraitu zuen: Kidnapped (1886, Bahitua), The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1886, Dr. Jekyll eta Hyde), pertsona berean bi nortasun kontrajarrien arteko gatazka agertzen duen beldurrezko kontakizuna, arrakasta handia izan zuena; The Black Arrow (1888, Gezi beltza), The Master of Ballantrae (1889, Ballantraeko Nagusia). 1888an Ozeaniara joan zen, Samoako uharte batean hartu zuen bizilekua eta han bizi izan zen hil arte, bertakoek Tusitala (Ipuin Kontalaria) esaten ziotela. Azken idazlanak: Catriona (1893), Weir of Hermiston (1896, Hermistoneko uhesia), eleberri bukatu gabea, aditu askok maisu lantzat dutena; The Islands Night's Entertaiments (1893, Uharteetako gau denborapasak) eta In the South Seas (1896, Hego Itsasoetan) ipuin bildumak; ipuin horietatik zenbait itzulpen egin dira euskarara: Ahotsen isla. Deabrua botilan, Botilako deabrua. Haren olerki guztiak 1951n argitaratu ziren.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Catriona

itzul.: Xabier Olarra

Igela, 2019

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia

itzul.: Koro Navarro

Erein, 2019

4nak - 4

Zeru zabal, izartsuren azpian...

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Jekyll Dk. eta Hyde Jn.

itzul.: Xabier Galarreta

Hiria, 2004

Altxor uhartea

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 1994

Irakurmendi 31

Bahitua

itzul.: Susana Preboste

Igela, 1994

Mintaka 3

Ballantraeko premua

itzul.: Xabier Olarra

Igela, 1994

Mintaka 2

Botilako deabrua

itzul.: Maria Garikano

Elkar, 1992

Branka 18

Altxor uhartea

itzul.: Maria Garikano

Ibaizabal, 1991

Literatura Unibertsala 9

Dr. Jekill eta Mr. Hyde

itzul.: Xabier Galarraga

Txertoa, 1990

Larrun 26

Suiziden elkartea

itzul.: Txomin Arratibel

Elkar, 1986

Branka 59

Altxorraren uhartea

itzul.: Xabier Etxaniz

Elkar, 1985

Itzul saila 42

To J.A.

Pamiela-5, 1984

Ahotsen isla

itzul.: K. Aulestia

Hordago, 1980

Tximista 13

KRITIKAK

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia – Joannes Jauregi, Berria (2019-06-23)

Altxor uhartea – Mikel Garmendia, eizie.org (2008-10-06)

Altxor uhartea – Javier Rojo, El Correo (2008-07-19)

Altxor uhartea – Mikel Ayerbe, Berria (2008-06-22)

Altxor uhartea – Lorea Amilibia, Deia (2008-06-03)

Ballantraeko Premua – Mikel Elorza, Argia (1995-02-19)

Altxor uhartea – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (1993-02-13)

Altxor uhartea – Karlos Zabala, Euskaldunon Egunkaria (1992-07-03)

Hitzorduak

Urtarrilak 28: Antonio Gramsci Kartzelako gutunak

Urtarrilak 28: Najat el Hachmi Azken patriarka Iruņean

Urtarrilak 29: Zahartzaroa irakurgai Azpeitiko Dinamoan

Azken kritikak

Walden
Henry David Thoreau

itzul.: Danele Sarriugarte
Asier Urkiza

Poesia kaiera
Alda Merini

itzul.: Aiora Enparantza Armentia
Paloma Rodriguez-Miņambres

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

itzul.: Fernando Rey
Anjel Lertxundi

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Irati Majuelo

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Irati Majuelo

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Asier Urkiza

Oihan hitzean mundua
Ursula K. Le Guin

itzul.: Amaia Apalauza
Ibai Atutxa Ordeņana

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Irati Majuelo

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Hasier Rekondo

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Nagore Fernandez

Azken sarrerak

2022 Urtarrila

Moliere
Petan Mihiku

2021 Abendua

Feminismoa denon kontua da, bell hooks

Baudelairek idatzi eta Lauaxetak euskaratutako Odol iturrija IbonRG-ren ahotsean

Peter Handke, errezitalean

2021 Azaroa

Neil Young
Bederatzi kantu

Nancy Fraser
Kapitalaren lantegi ezkutuak

2021 Urria

Saint-John Perse
Poesia kaiera

Alda Merini
Poesia kaiera

Virginie Despentes
Gorputz iraultzaile baten sorkuntza

2021 Iraila

Jaroslav Seifert
14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

2021 Abuztua

Mariama Ba
Hain gutun luzea

Mahmud Darwish
Bederatzi poema

Saki eta John Berger
Nemesisen jaia - Harriak

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

[Sarrera guztiak ikusi]