-043-03-20 / 0017
Ovidio

Ovidio Nason, Publio. Erromatar olerkaria (Sulmona, K.a. 43 - Tomis, K.o. 17). Goi mailako familia batean jaio zen. Aitak Erromara bidali zuen erretorika ikasketak egitera. Bidaldiak egin zituen Greziara, Anatoliara, Siziliara eta Egiptora greziar kulturaz jabetzeko. Garrantzi handirik ez zuten kargu publikoetan ihardun zuen Erroman, baina kargu horiek berehala utzirik olerkia idazten hasi zen, eta horretan eman zuen bizi osoa. Mesalaren literatura taldean ibili zen eta garai hartako idazle handiak ezagutu zituen: Horazio, Galo, Propertzio. K.o. 8. urtean Augusto enperadoreak erbestera bidali zuen Itsaso Beltzaren ertzean zegoen Tomis herrira (gaur egun Errumanian), eta haren liburuak liburutegi publikoetatik kentzea agindu zuen. Ez dago garbi zergatik zigortu zuten; adituen ustez tarteko gertatu omen zen enperadorearen familian eskandaluren batean; beste batzuen ustez Augustori gaitzesgarria iruditu omen zitzaion Ars Amatoria olerki erotikoa. n Idazlanak. Amores (K.a. 20), amodiozko elegiak; Heroidas, mitologiako eta historiako emakumeek maitaleei idatzitako fikziozko gutunak; Medea, ospe handia izan zuen trajedia, gaur egun galdua; Remedia Amoris (K.o. 1, Maitasunerako erremedioa); Ars Amatoria (K.o. 1, Maitatzeko artea), erotismoari buruzkoa, hiru liburukitan argitaratua, Ovidioren lan nagusietako bat; Medicamina faciei femineæ (Emakumezkoen aurpegirako botikei buruz); Fasti (Ospakizunak), Erromako egutegiko jaiak hilabetez hilabete azaltzen dituen elegia, sei liburukitan argitaratua; Metamorphoseon libri (K.o. 2, Itxuraldaketen liburua), hexametroetan idatzitako poema epikoa, hamabost liburukitan argitaratua, greziar eta latin literaturan eta mitoetan oinarri harturik itxuraldaketari buruzko kontaerak azaltzen dituena, Ovidioren maisu lantzat joa izan dena; Tristia (K.o. 9, Tristeak), erbestean gutun moduan idatzitako olerki autobiografikoak, bost liburukitan argitaratuak; Ibis (K.o. 11), etsai ezezagun bati erasotzen dion olerkia; Epistulae ex Ponto (K.o. 13, Gutunak Pontotik), kexua adierazten duten gutunak, lau liburukitan. Ovidiok eragin handia izan zuen ez bakarrik Erromako idazleengan, baita Erdi Aroko eta Berpizkunde garaiko idazleengan ere.
Heroides XVI eta XVIII-XX
itzul.: Naiara de la Hoz Arregi
armiarma.eus, 2023
Heroides XIII-XV eta XVII
itzul.: Iņigo Urrestarazu Porta
armiarma.eus, 2023
Heroides VII-XII
itzul.: Ane Zurutuza Irastorza
armiarma, 2023
Amores III
itzul.: Unai Guillen Bilbao
armiarma, 2023
Ovidiusen maita-bidea
itzul.: Andima Ibinagabeitia
Ibaizabal, 1994
Klasikoak 74
KRITIKAK
Metamorfosiak – Manu Lopez Gaseni, Deia (2002-04-12)
Metamorfosiak – Jose Luis Padron, Zabalik (2001-10-13)
Metamorfosiak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2001-09-29)
Alderantzira zamalka
Mckenzie Wark
itzul.: Danele Sarriugarte
Irati Majuelo
Terraza debekatua
Fatima Mernissi
itzul.: Edurne Lazkano Ibarbia
Amaia Alvarez Uria
Poesia kaiera
Elizabeth Bishop
itzul.: Leire Vargas Nieto
Irati Majuelo
Godoten esperoan
Samuel Beckett
itzul.: Juan Garzia
Aritz Galarraga
Utopiaren belaunaldia
Pepetela
itzul.: I?igo Roque Eguzkitza
Paloma Rodriguez-Mi?ambres
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
itzul.: Mikel Hoyos Sein
Aritz Galarraga
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga
2026 Maiatza
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea
Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema
2025 Iraila
Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra
David Foster Wallace
Wallace euskaraz