euskarari ekarriak

1.468 idazle / 3.829 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1313-06-16 / 1375-12-21

Giovanni Boccaccio


Bocaccio, Giovanni. Italiar idazlea (Certaldo, Toscana, 1313 - Certaldo, 1375). Merkatari baten sasiko semea zen; hamabi urte zituela Napolira bidali zuten ikasketak egitera eta merkataritzaren alorrean trebatzera. Ikasteaz gainera Robert d'Anjouren gorteko bizitza ezagutu zuen. Garai hartako bizimoldea eta Maria d'Aquinorekiko amodioa kontatzen du L'Élegia di Madonna Fiammetta (1343) eleberrian. Napolin zegoela bere lehen hiru lanak ondu zituen: Filocolo (1336), toskaneraz eta hitz lauz; Filostrato (1338) eta La Teseida (1340), poema epikoak. 1340 inguruan Florentziara itzulirik hainbat moldetako lanak moldatu zituen: Le Ninfale d'Ameto (1341 inguruan), L'amorosa visione (1342) alegia pastoralak; Ninfale fiesolano (1343-1346), idilio mitologikoa bertsoetan emana. Bidaia batzuk egin zituen, baina Florentziako izurritearen garaian (1348) bertan zegoen. Gertaera hark bere lan nagusiaren ideia idaroki zion. Izan ere, 1348an bertan Il Deccamerone idazten hasi zen, 1353an burutu eta argitaratu zena. Lan honek ospe handia ekarri zion eta kargu ofizialetarako bidea ireki. Halatan, 1354etik aurrera Avignonen eta Erroman egon zen enbaxadore gisa. Denboraldi laburrean guztiz elkarren aurkako diren bi liburu idatzi zituen: Il Corbaccio (1354), emakumeen satira bortitza, eta De claris mulieribus (1355), emakumeen laudoriozko biografia saila, Petrarcaren De viris illustribus haren moduan. 1362an jasan zuen krisiaren ondorioz, Il Decamerone-ri uko eginez, antzinateari buruzko ikasketak sakontzera eta jaierazko egintzetara emana bizi izan zen. Azken aldi honetakoak dira: Tratatello in laude di Dante (1357-1362) eta De genealogis deorum, mitologia klasikoaren bilduma zabala (15 liburu). n Petrarcaren laguna zen eta haren eragin nabarmena du. Bocaccio da inondik ere Italiako prosaren sortzailea.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Masetto Lamporecchiokoa

itzul.: Josu Zabaleta

Booktegi, 2020

Dekameron. Hamar ipuin

itzul.: Matias Mugika

Igela, 2011

Bidelagun saila, 2

Boccaccioren Dekamerone tipi bat

itzul.: Gabriel Aresti

L. Haranburu, 1979

Harria liburuak 4

Iru ereztunak (Dekameron)

itzul.: Bingen ametzaga

Egan, 1965

KRITIKAK

Dekameron (hamar ipuin) – Ander Irizar, Diario de Noticias (2011-11-18)

Dekameron. Hamar ipuin – Leire Lopez Ziluaga, Berria (2011-07-24)

Boccacioren Dekamerone tipi bat – Joseba Sarrionandia, Anaitasuna (1980-02-15)

Boccacioren Dekamerone tipi bat – J.S., Anaitasuna (1980-01-01)

Hitzorduak

Irailak 28: Natalia Ginzburg Familiako lexiokoa Laia eskolan

Irailak 30: Edgar Allan Poe Rue Morgueko hilketak Zarautzen

Azken kritikak

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoņa Abad de la Parte

itzul.: Fernando Rey
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

itzul.: Aiora Jaka
Amaia Alvarez Uria

Indarkeriaz
Hannah Arendt

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagalā
Ibai Atutxa Ordeņana

Zeruko belardiak
John Steinbeck

itzul.: Asun Garikano
Jon Martin-Etxebeste

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

itzul.: Asun Garikano
Amaia Alvarez Uria

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

itzul.: Fernando Rey
Paloma Rodriguez-Miņambres

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

itzul.: Amaia Apalauza
Mikel Asurmendi

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

itzul.: Eskarne Mujika Gallastegi
Nuria Cano

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

itzul.: Fernando Rey
Irati Majuelo

Azken sarrerak

2021 Iraila

Jaroslav Seifert14 poema

Alfonso Sastre
Antzerki lanak

Katharine S. Prichard
Ihesaldia

2021 Abuztua

Mariama Ba
Hain gutun luzea

Mahmud Darwish
Bederatzi poema

Saki eta John Berger
Nemesisen jaia - Harriak

Virginie Despentes
Bi pasarte (Vernon Subutex 2)

2021 Uztaila

Frank O'Hara
Lau poema

Eudora Welty
Nondik dator ahots hori?

Sally Rooney
Soldata jauna

2021 Ekaina

Peter Handke
Iraupenari poema

Joan Margarit
Bertze itsasoaren itzala

Francisca Aguirre
Zazpi poema

Nawal Al-Saadawi
Zazpi poema

Christopher Okigboren ahotsa

Flann O'Brien
Anbrosio

2021 Maiatza

Adam Zagajewski
Hamasei poema

10 poeta palestinar
Hogei poema

Erich Fried
Bi poema

2021 Apirila

Raymond Carver
Bizikletak, giharrak, zigarretak

Edna St. Vincent Millay
Poema antologia

Christopher Okigbo
Poema antologia

Aime Cesaire
Sorterriratze baten kaiera

Vladimir Maiakovski
Ozeano Atlantikoa

Charles Baudelaire
Poemak

Quim Monzo
Burdinbidea

2021 Martxoa

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Odisseas Elytis
Lau poema

Pariseko Komunak 150 urte

Marguerite Duras
Bi narrazio

2021 Otsaila

Joan Margarit
10 poema

Virginia Woolf
Dalloway andrea

Per Denez
Hiru lan

2021 Urtarrila

Jaume Subirana
Hamar poema

Dashiell Hammett
Behin bakarrik urka zaitzakete

Paul Verlaine
Poemak

Friedrich Dürrenmatt
Hainbat lan

[Sarrera guztiak ikusi]