euskarari ekarriak

1.527 idazle / 3.963 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1898-06-05 / 1936-08-18

Federico Garcia Lorca


García Lorca, Federico. Olerkari eta antzerkigile espainiarra (Fuentevaqueros, Granada, 1898 - Viznar, Granada, 1936). Zuzenbidea eta filosofia eta letra ikasketak egin zituen. Literatura ez ezik, musika eta marrazkia ere landu zituen. 1919an Madrileko Ikasleen Egoitzan sartu zen eta bertan ezagutu zituen Dalí, Buñuel, Prados, Alberti, Moreno Villa eta beste artista batzuk, gerora garrantzi handikoak izan zirenak. 1922an lehen poema bilduma eman zuen argitara, Libro de poemas izenekoa. 1926an Góngorari buruzko hitzaldi bat eman zuen; izan ere, Góngora izan zen Lorcaren belaunaldia, 27koa alegia, markatu zuen poeta nagusia. Gero Canciones, Romancero gitano eta Poema del cante jondo, argitaratu zituen Andaluziako molde tradizionalak landuz, misterioaren eta mitoaren haritik, heriotzaren gaiarekin larrituta; izan ere, Andaluziarekin oso errotuta izaki, eskualde hark eragin nabarmena izan zuen García Lorcaren lanetan. 1929an Estatu Batuetara joan ondoren argitaratu zuen Poeta en Nueva York izeneko poema bilduma. Bertan surrealismoaren bidetik hiritzarren alienazioa azaltzen du, ordu arteko bere bidetik oso beste era batera. Errepublikaren garaian sona handia izan zuen García Lorcak literaturaren munduan eta lan ugari sortu eta eragin zuen: La Barraca antzerki taldea eratu zuen esaterako gobernuaren eskariz, eta Espainiako herri askotan ibili zen klasikoen lanak jokatzen. Berak idatzitako antzerki lanetan desioa eta errealitatea kontrajarriak daude. Mariana Pineda, Bodas de sangre, Yerma, La casa de Bernarda Alba, eta El público dira antzerki lan ezagunenak; azkena izan zen surrealismoaren estetikarekin abangoardiekin lotuena. Antzerkigile handia izan bazen ere, ez zuen inoiz poesia bazter batera utzi. 1936ko abuztuan Gerra Zibila hasita, frankistek atxilo hartu eta fusilatu zuten.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Poesia kaiera

itzul.: Juan Luis Zabala

Susa, 2022

Munduko Poesia Kaierak 43

Espainiako Guardia Zibilaren erromantzea

itzul.: Hedoi Etxarte

katakrak.net, 2016

Hiru poema

itzul.: Bitoriano Gandiaga

Ilargi Handi Zauri Zarae, 2005

Zura / Metak & Potxo

Hiru poema

itzul.: Lauaxeta

Ilargi Handi Zauri Zarae, 2005

Zura / Metak & Potxo

Poeta New Yorken

itzul.: Juan Luis Zabala

Erein, 2003

Egunsentia

itzul.: Harkaitz Cano

Literatura Unibertsala – Batxilergoa, 2000

EIZIE-Erein

Udako madrigala

itzul.: Anjel Bidaguren

Zer - 136, 1989

Eriotza argiaren Kasida

itzul.: Sabin Muniategi

Karmel, 1987

Sei poema gailego

itzul.: Gabriel Aresti

Egan, 1985

Buster Keatonen paseoa

itzul.: Iñaki Uria

Susa, 1980

Susa 2

Iturriko urretxindorrak

itzul.: Maria Dolores Agirre

, 1968

Iturri-legor

itzul.: Maria Dolores Agirre

, 1968

Odol ezteiak

itzul.: Daniel Landart

, 1966

Egia da

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Zaldikariarena

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Neskatx baten belarri ondora

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Ura, nora zoaz?

itzul.: Luis Mari Mujika

Arnas - 5, 1961

Guraria

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Izarren ordua

itzul.: Juan San Martin

Olerti, 1960

Artsaldea

itzul.: Juan San Martin

Olerti, 1960

Zugatzak

Olerti, 1959

Ezki illa

Olerti, 1959

Itxasoko ura

Olerti, 1959

Illargia eta Eriotza

Olerti, 1959

Arrosa

itzul.: Juan Thalamas

El Bidasoa, 1958

KRITIKAK

Poesia kaiera – Nagore Fernandez, Berria (2023-01-08)

Poeta New Yorken – Jose Luis Padron, Bilbao (2015-11)

Poeta New Yorken – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2004-03-12)

Hitzorduak

Azken kritikak

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Hasier Rekondo

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

itzul.: Joxan Elosegi
Jon Jimenez

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

itzul.: Amaia Apalauza
Asier Urkiza

Herriaren hezkuntza eta demokrazia
Nadezhda Krupskaia

itzul.: Leire Azkargorta
Nagore Fernandez

Farorantz
Virginia Woolf

itzul.: Anton Garikano
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Giorgos Seferis

itzul.: Maite L?pez Las Heras
Irati Majuelo

Altxa, hildakoak
Fred Vargas

itzul.: Be?at Irastorza
Joxe Aldasoro

Transgresioa irakasgai
Bell Hooks

itzul.: Amaia Apalauza
Bestiak Liburutegia

Zoriontasunaren defentsan
Epikuro

itzul.: Jonathan Lavilla / Javier Agirre
Aritz Galarraga

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

itzul.: Edorta Matauko
Jon Jimenez

Azken sarrerak

2024 Maiatza

Silvia Federici etxean da

Luisa Villalta poeta omenduko du letra galegoen egunak

Paul Auster
Zortzi poema

2024 Martxoa

Maria Barbal
Adiskide eskoziarrari

Giorgos Seferis
Poesia kaiera

Anne Hebert
Poesia antologia

Vitale eta Anzaldua
Bi poema

2024 Otsaila

Mildred Kiconco Barya
Lurraren orbainak

Sarah Kane
Zartatua/Psikosia 4.48

Natalia Ginzburg
Juduak

2024 Urtarrila

Atahualpa Yupanki
Lau abesti

Daye Tyree
Bost poema

Uxio Novoneyra
Bazterrak

Jose Maria Arguedas
Pongoren ametsa

Claire Keegan
Ekaitzak

Antelme / Farrokhzad
Errepresiopeko hitzak

2023 Abendua

Fadwa Touqan
Bi poema

Munduko Poesia Kaierak

2023 Azaroa

Gloria Fuertesen poesia

Mosab Abu Toha eta Adania Xibli idazle palestinarrak euskarari ekarriak

Philip Larkin
Sei poema

Javier Arzuaga
Gauerdi minean

Pasolini
Poemak

2023 Urria

Louise Gluck
Poemak

Gabriel Arestik euskaratutako Internazionala osorik

Antonia Vicens
Zortzi poema

2023 Iraila

W.H. Auden
Poemak

Bernard Manciet
Mendeurrena

Jon Beistegik euskarari ekarritakoak

Lydia Davis
Terapia

Miroslav Holub
Poemak

Chopin eta Mansfield
Narrazioak

Ho Chi Minh
Gartzelako egunkaria

Joseph Roth
Leviatana

W.W. Jacobs
Tximino atzaparra

2023 Abuztua

Slawomir Mrozek
Narrazioak

Emmy Hennings
Zortzi poema

Raymond Carver
Idazlanak

[Sarrera guztiak ikusi]