euskarari ekarriak

1.386 idazle / 3.620 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1561-07-11 / 1627-05-23

Luis de Gongora


Góngora y Argote, Luis de. Espainiar idazlea (Cordoba, 1561 - Cordoba, 1627). Salamancan zuzenbide ikasketak egin zituen, eta apaiztu bazen ere, ez bide zituen apaizari dagozkion betebeharrak behar bezala bete, Cordobako gotzainak kargu hartu zionerako (1587). XVI. mendearen bukaera aldera Espainiako zenbait hiritan hara hona ibili zen kabildoak hala aginduta. Garai hartan sortu zen bere etsaigorik handiena, Quevedorena, hain zuzen, geroago kulteranismoaren eta kontzeptismoaren arteko borroka ekarri zuena. 1617an Madrila joan eta erregeak eta handikiek babestu bazuten ere, beti pobrezian bizi izan zen, jokorako zuen zaletasuna zela eta. 1627an, Felipe IV.arekin Aragoin zebilela, gaixotu eta Cordobara itzuli eta han hil zen. Romances, erlijiozko, satiriko, zalduneriako eta maitasunezko gaiak oinarri dituen obra idatzi zuen; 121 letrilla eta beste obra labur batzuk, 167 soneto, etab. Baina Góngoraren muina bi poema luze garrantzizkoetan dago: Fábula de Polifemo y Galatea (1613) eta Soledades (1614). Obra horretan, lehen aldiz Espainian, poesiari berari buruzko hausnarketa agertzen da. Hizkuntza trinko zail baten bidez musikaltasun handia lortzen du. Soledades da Góngoraren maisu lana. Erabiltzen zituen metafora, metonimia, hitz joko, sinekdoke, hiperbaton eta neologismoek obra guztiz hertsia bideratzen dute, eta poesiaren edertasun formala areagotzen. Góngoraren herri olerkien zabalkunde handia gorabehera, idazlan jasoenen eragina XIX. mende bukaera (sinbolistak) eta XX.aren hasiera arte (27ko belaunaldia) ez zen gauzatu. Góngora da, Quevedorekin batera, Espainiako Urrezko mendean idazle nagusia.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Sonetoa

itzul.: Gerardo Markuleta

Zintzhilik-6, 1991

Hitzorduak

Urtarrilak 23: Maitalea Tolosan

Urtarrilak 24: Rosa Luxemburgen Kartzelako gutunak Karrikirin

Urtarrilak 25: Mari-mutil handi baten bluesa Katakrak liburudendan

Urtarrilak 31: Laranja mekanikoa Getarian

Urtarrilak 31: Kristalezkoa giltza Erronkarin

Azken kritikak

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Proleterka
Fleur Jaeggy

itzul.: Fernando Rey / Miren Iriarte
Ibon Egaņa

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Amaia Alvarez Uria

Proleterka
Fleur Jaeggy

itzul.: Fernando Rey / Miren Iriarte
Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

itzul.: Aiora Jaka
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Javier Rojo

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Alaitz Andreu Eizagirre

Maitalea
Marguerite Duras

itzul.: Mikel Garmendia
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2019 Urtarrila

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

2018 Ekaina

Franz Kafka
Metamorfosia

Jean Arbousset
Zortzi poema

2018 Maiatza

Pita Amor
Zazpi poema

Claude McKay
Lau poema

Mark Twain
R arrazarena

Izet Sarajlic
Zazpi poema

Hannah Arendt
Poemak

[Sarrera guztiak ikusi]