euskarari ekarriak

1.485 idazle / 3.871 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-070-10-15 / -019-09-21

Virgilio


Virgilio. (Lat. Publius Virgilius Maro). Erromatar poeta (Andes, gaur egun Pietole, Mantua, K.a. 70 - Brindisi, K.a. 19). Literaturaren historiako poeta handienetako bat da Virgilio, eta, besteak beste, Eneida obra epikoaren egilea izateagatik da batez ere ezaguna. Nekazari aberatsen semea zen, eta oso gizon ikasia. Mantua, Cremona, Milan, Erroma eta Napolin egin zuten ikasketak; Erroman Epidio erretorika irakaslearekin eta, Napolin, Siron filosofo epikureoaren eskolan. 41. urtean lurrak kendu zizkioten, soldadutza amaitu zutenen artean banatuak izan baitziren (soldaduen gehiegikeriak eta gerra zibileko gorabeherak haren artzain giroko kantuetan samintasunez aipatzen dira), baina, handik urte batzuetara, Erromako gizon nagusien laguntzari esker atzera eskuratu zituen. Hala ere, osasun ahulekoa baitzen, ez zen bere lurretan bizi izan, Napolin eta Erroman baizik. Erromako politikan parte hartu ez bazuen ere oso harreman estuak izan zituen garai hartako gizon aipagarrienekin, Octavio eta A. Polionekin esate baterako, eta arteen babesle handienetakoa izan zen Mezenas ministroaren babesa ere izan zuen. Bizitzako azken hamar urteak Eneida lantzen eman zituen, eta poematan aipatzen ziren Greziako eta Asia Txikiko tokiak ezagutzera egindako bidaiatik itzultzean, gaisoturik, hil zen. Dirudienez, hilzorian zegoela, eskuizkribua desegin zezaten eskatu zuen, behin-behinekotzat jotzen baitzuen, baina haren lagunek gorde eta argitaratu zuten. n Virgilioren lehen obra handia artzain giroko hamar eglogen bilduma da, Bukolikoak (42-37), hexametrotan idatzia, eta Teokritoren ereduaren eraginpean egina. Liburu honek oso ospe handia eman zion, eta ohorezko tokia Mezenasen babespeko literatura giroan. Ondoren Georgikak (36-29) poema didaktikoa idatzi zuen lau liburutan, nekazaritza, abere hazkuntza eta erlezaintzaz. Liburuak, Mezenasen aholkuz egina, gerra zibilak amaituta jendea lurra lantzera bultzatzea zuen helburu. Geroztik literaturaren historiako poema luze eta handienetako bat, Eneida, idazten eman zuen bizitza osoa. Homeroren poemen eraginez eta Erromako historiaren bertuteak goraipatzeko gogoak bultzatuta idatzi zuen Eneida, eta horretarako Eneasen elezahara hartu zuen abiapuntutzat. Virgilioren obraren eragina handia izan da literaturaren historian, ez bakarrik erromatarren garaian baita ondotik ere, Danterengandik aurrera, eta Berpizkundearen garaian bereziki.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Edateko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz Arzalluz

EHU, 1998

Bibliotheca Scriptorum Clasico

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz de Arzallus

EHU, 1997

BSC

Bergiliren Unai eta Alor kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Mensajero, 1992

Klasikoak 55

Idazlan guztiak

itzul.: Andima Ibinagabeitia, Aita Onaindia

, 1966

Enearena XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Enearena X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Enearena XIX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Enearena VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Enearena VII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Enearena VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena V

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena IV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Enearena II

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Enearena I

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1954

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko Gogoa, 1954

9-10

Melibeo ta Titiroren arteko alkar-izketa

itzul.: Luzio arregi

Eusko-Argitaldaria, 1923

Virgilioren artzain abestijak

itzul.: Kesara Miangolarra eta Aberasturi

Astui, 1912

KRITIKAK

Bergiliren Unai eta Alor-Kantak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (1993-08-14)

Idazlanak osorik – Basabil, Olerti (1967-07-01)

Hitzorduak

Urriak 14: Slavenka Drakulic Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko Iru?eko Katakraken

Azken kritikak

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

itzul.: Amaia Apalauza
Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Amaia Alvarez Uria

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Amets Iriarte

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Paloma Rodriguez-Mi?ambres

Basairisa
Louise Gluck

itzul.: Garazi Ugalde
Aitor Francos

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

itzul.: Joxe Mari Berasategi
Nagore Fernandez

Austerlitz
W.G. Sebald

itzul.: Idoia Santamaria
Hasier Rekondo

Austerlitz
W.G. Sebald

itzul.: Idoia Santamaria
Jon Martin-Etxebeste

Ur-marka
Joseph Brodsky

itzul.: Rikardo Arregi
Irati Majuelo

31 ipuin
Anton Txekhov

itzul.: Iker Santxo Insausti
Nagore Fernandez

Azken sarrerak

2022 Iraila

Emile Zola hil zela 120 urte

Eduardo Blanco Amor
Parranda

2022 Abuztua

Alice Duer
Itsas-malda zuriak

Stlanika, Varlam Xalamovek Kolymatik

Philip Larkin
Poemak

Pere Casaldaliga
11 poema

William Burroughs
Narrazio bi

2022 Uztaila

Tamara Kamenszain
Neskak garai geldiarazietan

Gata Cattana
Sei poema

Jan Skacel
Zazpi poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2022 Ekaina

James Joyce
Ulises

2022 Maiatza

Cecil Day-Lewis
Nabarra

Gabriel Ferrater poetaren mendeurrena

2022 Apirila

Gabriel Ferrater
Poesia kaiera

Thornton Wilder
San Luis Reyren zubia

Robert Musil / Roland Topor
Seriotik umorera

William Butler Yeats
Munduko Poesia Kaierak

Walt Whitman
Munduko Poesia Kaierak

Allen Ginsberg
Ulua

2022 Martxoa

Peter Sellars
Antzerkiaren Nazioarteko Eguna

Derek Walcott
Bi poema

Renat Nelli
Hainbat poema

Carlos Casares/Josep Pla
Urteurren periferikoak

Pier Paolo Pasolini
Literatur lanak

Beppe Fenoglio/Dino Campana
Italiako ahaireak

2022 Otsaila

Vercors
Itsasoaren isiltasuna

Audre Lorde/Toni Morrison
Testuak

Wislawa Szymborska
Poemak eta hitzaldia

Hainbat egile
Bost poema

Lou Reed
Oparia

2022 Urtarrila

Moliere
Petan Mihiku

[Sarrera guztiak ikusi]