euskarari ekarriak

1.403 idazle / 3.657 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-070-10-15 / -019-09-21

Virgilio


Virgilio. (Lat. Publius Virgilius Maro). Erromatar poeta (Andes, gaur egun Pietole, Mantua, K.a. 70 - Brindisi, K.a. 19). Literaturaren historiako poeta handienetako bat da Virgilio, eta, besteak beste, Eneida obra epikoaren egilea izateagatik da batez ere ezaguna. Nekazari aberatsen semea zen, eta oso gizon ikasia. Mantua, Cremona, Milan, Erroma eta Napolin egin zuten ikasketak; Erroman Epidio erretorika irakaslearekin eta, Napolin, Siron filosofo epikureoaren eskolan. 41. urtean lurrak kendu zizkioten, soldadutza amaitu zutenen artean banatuak izan baitziren (soldaduen gehiegikeriak eta gerra zibileko gorabeherak haren artzain giroko kantuetan samintasunez aipatzen dira), baina, handik urte batzuetara, Erromako gizon nagusien laguntzari esker atzera eskuratu zituen. Hala ere, osasun ahulekoa baitzen, ez zen bere lurretan bizi izan, Napolin eta Erroman baizik. Erromako politikan parte hartu ez bazuen ere oso harreman estuak izan zituen garai hartako gizon aipagarrienekin, Octavio eta A. Polionekin esate baterako, eta arteen babesle handienetakoa izan zen Mezenas ministroaren babesa ere izan zuen. Bizitzako azken hamar urteak Eneida lantzen eman zituen, eta poematan aipatzen ziren Greziako eta Asia Txikiko tokiak ezagutzera egindako bidaiatik itzultzean, gaisoturik, hil zen. Dirudienez, hilzorian zegoela, eskuizkribua desegin zezaten eskatu zuen, behin-behinekotzat jotzen baitzuen, baina haren lagunek gorde eta argitaratu zuten. n Virgilioren lehen obra handia artzain giroko hamar eglogen bilduma da, Bukolikoak (42-37), hexametrotan idatzia, eta Teokritoren ereduaren eraginpean egina. Liburu honek oso ospe handia eman zion, eta ohorezko tokia Mezenasen babespeko literatura giroan. Ondoren Georgikak (36-29) poema didaktikoa idatzi zuen lau liburutan, nekazaritza, abere hazkuntza eta erlezaintzaz. Liburuak, Mezenasen aholkuz egina, gerra zibilak amaituta jendea lurra lantzera bultzatzea zuen helburu. Geroztik literaturaren historiako poema luze eta handienetako bat, Eneida, idazten eman zuen bizitza osoa. Homeroren poemen eraginez eta Erromako historiaren bertuteak goraipatzeko gogoak bultzatuta idatzi zuen Eneida, eta horretarako Eneasen elezahara hartu zuen abiapuntutzat. Virgilioren obraren eragina handia izan da literaturaren historian, ez bakarrik erromatarren garaian baita ondotik ere, Danterengandik aurrera, eta Berpizkundearen garaian bereziki.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Edateko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz Arzalluz

EHU, 1998

Bibliotheca Scriptorum Clasico

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz de Arzallus

EHU, 1997

BSC

Bergiliren Unai eta Alor kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Mensajero, 1992

Klasikoak 55

Idazlan guztiak

itzul.: Andima Ibinagabeitia, Aita Onaindia

, 1966

Enearena XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Enearena X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Enearena XIX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Enearena VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Enearena VII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Enearena VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena V

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena IV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Enearena II

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Enearena I

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1954

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko Gogoa, 1954

9-10

Melibeo ta Titiroren arteko alkar-izketa

itzul.: Luzio arregi

Eusko-Argitaldaria, 1923

Virgilioren artzain abestijak

itzul.: Kesara Miangolarra eta Aberasturi

Astui, 1912

KRITIKAK

Bergiliren Unai eta Alor-Kantak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (1993-08-14)

Idazlanak osorik – Basabil, Olerti (1967-07-01)

Hitzorduak

Urriak 22: Gerrak ez du emakume aurpegirik Oiartzunen

Azken kritikak

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

itzul.: Miel Anjel Elustondo
Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

itzul.: Unai Begiristain
Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

itzul.: Fernando Rey
Joannes Jauregi

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

itzul.: Fermin Zabaltza
Onintza Irureta Azkune

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Ibai Atutxa Ordeņana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

itzul.: Pello Agirre Sarasola
Peru Iparragirre

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

itzul.: Koro Navarro
Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

itzul.: Ion Olano Carlos
Javier Rojo

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

itzul.: Amaia Apalauza
Ibon Egaņa

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

itzul.: Josu Zabaleta
Aiora Sampedro

Azken sarrerak

2019 Urria

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

2019 Apirila

Gernika eta Lauaxeta gure literaturan

Victor Hugo
Parisko Andre Maria 1482

Boubacar Boris Diop
Murambi

2019 Martxoa

Idea Vilariņo
Poesia kaiera

Cesare Pavese
Poesia kaiera

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

[Sarrera guztiak ikusi]