euskarari ekarriak

1.388 idazle / 2.817 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-070-10-15 / -019-09-21

Virgilio


Virgilio. (Lat. Publius Virgilius Maro). Erromatar poeta (Andes, gaur egun Pietole, Mantua, K.a. 70 - Brindisi, K.a. 19). Literaturaren historiako poeta handienetako bat da Virgilio, eta, besteak beste, Eneida obra epikoaren egilea izateagatik da batez ere ezaguna. Nekazari aberatsen semea zen, eta oso gizon ikasia. Mantua, Cremona, Milan, Erroma eta Napolin egin zuten ikasketak; Erroman Epidio erretorika irakaslearekin eta, Napolin, Siron filosofo epikureoaren eskolan. 41. urtean lurrak kendu zizkioten, soldadutza amaitu zutenen artean banatuak izan baitziren (soldaduen gehiegikeriak eta gerra zibileko gorabeherak haren artzain giroko kantuetan samintasunez aipatzen dira), baina, handik urte batzuetara, Erromako gizon nagusien laguntzari esker atzera eskuratu zituen. Hala ere, osasun ahulekoa baitzen, ez zen bere lurretan bizi izan, Napolin eta Erroman baizik. Erromako politikan parte hartu ez bazuen ere oso harreman estuak izan zituen garai hartako gizon aipagarrienekin, Octavio eta A. Polionekin esate baterako, eta arteen babesle handienetakoa izan zen Mezenas ministroaren babesa ere izan zuen. Bizitzako azken hamar urteak Eneida lantzen eman zituen, eta poematan aipatzen ziren Greziako eta Asia Txikiko tokiak ezagutzera egindako bidaiatik itzultzean, gaisoturik, hil zen. Dirudienez, hilzorian zegoela, eskuizkribua desegin zezaten eskatu zuen, behin-behinekotzat jotzen baitzuen, baina haren lagunek gorde eta argitaratu zuten. n Virgilioren lehen obra handia artzain giroko hamar eglogen bilduma da, Bukolikoak (42-37), hexametrotan idatzia, eta Teokritoren ereduaren eraginpean egina. Liburu honek oso ospe handia eman zion, eta ohorezko tokia Mezenasen babespeko literatura giroan. Ondoren Georgikak (36-29) poema didaktikoa idatzi zuen lau liburutan, nekazaritza, abere hazkuntza eta erlezaintzaz. Liburuak, Mezenasen aholkuz egina, gerra zibilak amaituta jendea lurra lantzera bultzatzea zuen helburu. Geroztik literaturaren historiako poema luze eta handienetako bat, Eneida, idazten eman zuen bizitza osoa. Homeroren poemen eraginez eta Erromako historiaren bertuteak goraipatzeko gogoak bultzatuta idatzi zuen Eneida, eta horretarako Eneasen elezahara hartu zuen abiapuntutzat. Virgilioren obraren eragina handia izan da literaturaren historian, ez bakarrik erromatarren garaian baita ondotik ere, Danterengandik aurrera, eta Berpizkundearen garaian bereziki.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Edateko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Edateko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz Arzalluz

EHU, 1998

Bibliotheca Scriptorum Clasico

Bukolikak eta Georgikak

itzul.: Iņigo Ruiz de Arzallus

EHU, 1997

BSC

Bergiliren Unai eta Alor kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Mensajero, 1992

Klasikoak 55

Idazlan guztiak

itzul.: Andima Ibinagabeitia, Aita Onaindia

, 1966

Enearena XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Enearena X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Enearena VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Enearena VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Enearena III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1955

Unai-kantak

itzul.: Andima Ibinagabeitia

Euzko-Gogoa, 1954

Melibeo ta Titiroren arteko alkar-izketa

itzul.: Luzio arregi

Eusko-Argitaldaria, 1923

Virgilioren artzain abestijak

itzul.: Kesara Miangolarra eta Aberasturi

Astui, 1912

KRITIKAK

Bergiliren Unai eta Alor-Kantak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (1993-08-14)

Idazlanak osorik – Basabil, Olerti (1967-07-01)

Hitzorduak

Otsailak 28: Aspernen paperak Gasteizen

Otsailak 28: Gerrak ez du emakume aurpegirik Katakraken

Azken kritikak

Errepidean
Jack Kerouac

itzul.: Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amia Lasa
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Igor Elordui Etxebarria

Michael Kohlhaas
Heinrich von Kleist

itzul.: Xabier Mendiguren Bereziartu
Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

itzul.: Joannes Jauregi
Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

itzul.: Amaia Lasa
Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

itzul.: Amaia Apalauza / Iņigo Roque
Joannes Jauregi

Proleterka
Fleur Jaeggy

itzul.: Fernando Rey / Miren Iriarte
Ibon Egaņa

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Amaia Alvarez Uria

Azken sarrerak

2019 Otsaila

Francis Scott Fitzgerald
Nerbio-krisia

2019 Urtarrila

Antologia
Joan Brossa

Rosa Luxemburg
Gutunak Sophie Liebknechti

2018 Abendua

John Steinbeck
Krisantemoak

2018 Azaroa

Borges eta Schwob
Idatz & Mintz-ekoak

Ivan Bunin
Udazken hotza

2018 Urria

Ineko Sata
Galtza pare bat

Alejandra Pizarnik
Poesia kaiera

Yannis Ritsos
Poesia kaiera

Jacques Brel
Sei kantu

2018 Iraila

Juan Jose Arreola
Trukearen parabola

Leon Felipe
Hamabi poema

Geo Bogza
Bederatzi poema

Julius Fucik
Urkamendira bideko erreportaia

2018 Abuztua

Hiru poeta
Autobiographical

Edgar Lee Masters
Hamar poema

Dareen Tatour
Lau poema

Warsan Shire
Lau poema

2018 Uztaila

Scholastique Mukasonga
Emakume oinutsa

Vladimir Maiakovski
Kontakizun bi

Hanan Al-Xhaikh
Eroaldi bat

2018 Ekaina

Franz Kafka
Metamorfosia

Jean Arbousset
Zortzi poema

[Sarrera guztiak ikusi]