euskarari ekarriak

1.429 idazle / 3.712 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-065 / -008

Kinto Flako Horazio


Horazio. (Quintus Horatius Flaccus). Olerkari latinoa (Venusia, Apulia, K.a. 65 - Erroma, K.a. 8). Venusiako liberto baten semea zen. Oktavianoren eta Antonioren aurka borrokatu zen errepublikazaleekin batera tribuno militar gisa (Filipos, 42). Errepublikaren armadak hondoa jo eta, ihes egin behar izan zuen. Oktavianoren amnistia politikoarekin Erromara itzuli zen (41 inguru), eta aitak utzitako ondasunak konfiskatuak izan baitziren, kontuemaile gisa lan egin behar izan zuen administrazioan. Esperientzia mingots horren edo Siron napolitarraren irakatsien eraginez, Epikuroren dotrinarekin bat eginda, gizarte bizitzatik at bizi izan zen aldi hartan. K.a. 33an Mezenas ahaltsuak landetxe bat erregalatu zion Tibur-en: babesleku hartan idatzi zuen izadiaren eta aisiaren oihartzuna dakarren olerki anitz, eta maiz asko bertara erretiratzen zen hiriko nahasmenetik ihesi. Mezenasen bidez Oktavio ezagutu zuen, eta idazkari gisa eraman nahi izan zuen, baina poetak ezezkoa eman zion bere bizimodu lasaitik urrutiratuko zuelakoan. K.a. 8an, Mezenas hil eta zenbait hilabetera zendu zen Horazio, eta Augustoren aginduz lagunaren ondoan lurperatu zuten. n Horazioren lehen obrak Satirak (Satirae edo Sermones) eta Epodoak (Epodon Liber) K.a. 40 eta 30 urte bitartean argitaratu ziren. Epodoak izenekoan garai hartako gorabeherak eta poetaren ezinegona islatzen dira. Satiretan, ordea, Luzilioren gaiak erabili zituen berriro: garai hartako ohiturei buruzko gogarteak eta moralaren arazoak, baina eguneroko bizitzaren zertzeladez zipriztinduak eta barrerako beti prest agertzen zela. Odak (Carmina), K.a. 23tik 13ra argitaratuak, Epodoak-ekin batera, latinoen lirikaren maisu lanak dira. Obra konplexu horretan, formaren perfekzioa helburu duela, Safo, Alkeo edo Pindaro greziarren molde lirikoak sartzen ditu literatura latinoan. Bigarren pertsonan idatzitakoak dira eta gaiei dagokienez, bizitzaren ezdeusa, heriotza, amodioa eta edertasun poetikoa dira gogapenerako bide, beti ere ironia eta autokritikaz beteak. Amodioa eta egunekoaz gozatzeko gonbitea (carpe diem) dira Horazioren lirikaren gunea. Gutunak (Epistulae) biltzen dituzten bi liburuetan eta Ad Pisones edo Arte Poetikoa (Ars poetica) ere deituan, bere buruarekiko elkarrizketa bildua isuri eta epikureismoaren azalpena egiten du. Liburu horietan literatura latinoa ere eztabaidagai da. Augustoren eskariz, Carmen saeculare kantu aberkoia ondu zuen (K.a. 17). n Virgiliorekin batean poesia latinoaren buru, klasizismoaren eredutzat hartua izan zen eta oso irakurria antzinatearen amaiera arte. Horazioren zorroztasuna, oreka eta perfekzio nahia direla eta, Berpizkundean haren poesia Europako herrialde guztietan izan zen ezaguna.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Odak eta Epodoak

itzul.: Aita Onaindia

Igarri, 1992

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Zintzhilik-6, 1991

Taliarko-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Quintus Horatius Flaccusn Idazlan hautatuak

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

J.A. Etxebarria, 1988

Liburu-sorta 6

Taliarko'ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5.gehigarria, 1986

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Lirari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Horati eta Lidia'ren elkarrizketa

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Errepublikari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Ene ontzi ori! Berriz itxasorantz

itzul.: Iokin Zaitegi

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Agripa-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Horati-ren Odak XXV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1967

Horati-ren Odak XX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1966

Horati-ren Odak XIX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Horati-ren Odak XVIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak IX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak V

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak IV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak II

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak I

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Odak (3)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1957

Odak (2)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1956

Odak (1)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1955

Zoritxar zaletan gogo bare jardun

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Zoriontsuago biziko aiz eta

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Noruntz amiltzen, noruntz deungeok?

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Ene ontzi ori!, berriz itxasorantz

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Beti, etengabe, ez dario euria

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Hitzorduak

Azken kritikak

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Igor Estankona

Poesia guztia
Safo

itzul.: Maite Lopez Las Heras
Javier Rojo

Miserikordia etxea
Joan Margarit

itzul.: Juan Ramon Makuso
Jose Luis Padron

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

itzul.: Amaia Apalauza Ollo
Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

itzul.: Iņigo Roque
Irati Majuelo

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

itzul.: Miren Agur Meabe
Javier Rojo

Collini auzia
Ferdinand von Schirach

itzul.: Anton Garikano
Alberto Ladron Arana

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

itzul.: Miren Agur Meabe
Ibai Atutxa Ordeņana

Poesia kaiera
June Jordan

itzul.: Ane Garcia Lopez
Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

itzul.: Patxi Apalategi
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2020 Uztaila

Freedom Nyamubaya
Zortzi poema

2020 Ekaina

Laetitia Colombani
Txirikorda

Richard Rive
Eserlekua

David Samoilov
Bi poema

2020 Maiatza

Moustakiren bi kantu

June Jordanen poema antologia

Forugh Farrokhzaden poemen antologia

Abu Salma
Bi poema

Mazisi Kunene
Zazpi poema

Lucian Blaga
Lucian Blaga

Sacco&Vanzetti
Bi poema eta kantu bat

Cristina Peri Rossi
Erbesteko poemak

2020 Apirila

Edwin Morgan
Hiru poema

Roberto Bolaņo
Sei poema

Paul Eluarden poeman oinarritutako Guernica filma euskaraz azpititulatuta

Luis Sepulveda
Bi eleberri

Rubem Fonseca
Kobratzailea

Maria Sanchez
Landa eremuko kaiera

Liam O'Flaherty
Jende behartsua

2020 Martxoa

Vladimir Holan
Lau poema

Eduard Limonov
Bi poema

Antzerkiaren Nazioarteko eguna

Gata Cattana
Poemak

Slawomir Mrozek
Bost kontakizun

2020 Otsaila

Ursula K. Le Guin
Lau poema

Julio Cortazar
Pertsegitzailea

George Steiner
Kontraesanen eremu neutrala dira ametsak

2020 Urtarrila

OlgaTokarczuk
Lasterkariak (bi testu).

Lina Ben Mhenni
Tunisian girl

Poesiaren kriminalak

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

[Sarrera guztiak ikusi]