euskarari ekarriak

1.408 idazle / 3.677 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-065 / -008

Kinto Flako Horazio


Horazio. (Quintus Horatius Flaccus). Olerkari latinoa (Venusia, Apulia, K.a. 65 - Erroma, K.a. 8). Venusiako liberto baten semea zen. Oktavianoren eta Antonioren aurka borrokatu zen errepublikazaleekin batera tribuno militar gisa (Filipos, 42). Errepublikaren armadak hondoa jo eta, ihes egin behar izan zuen. Oktavianoren amnistia politikoarekin Erromara itzuli zen (41 inguru), eta aitak utzitako ondasunak konfiskatuak izan baitziren, kontuemaile gisa lan egin behar izan zuen administrazioan. Esperientzia mingots horren edo Siron napolitarraren irakatsien eraginez, Epikuroren dotrinarekin bat eginda, gizarte bizitzatik at bizi izan zen aldi hartan. K.a. 33an Mezenas ahaltsuak landetxe bat erregalatu zion Tibur-en: babesleku hartan idatzi zuen izadiaren eta aisiaren oihartzuna dakarren olerki anitz, eta maiz asko bertara erretiratzen zen hiriko nahasmenetik ihesi. Mezenasen bidez Oktavio ezagutu zuen, eta idazkari gisa eraman nahi izan zuen, baina poetak ezezkoa eman zion bere bizimodu lasaitik urrutiratuko zuelakoan. K.a. 8an, Mezenas hil eta zenbait hilabetera zendu zen Horazio, eta Augustoren aginduz lagunaren ondoan lurperatu zuten. n Horazioren lehen obrak Satirak (Satirae edo Sermones) eta Epodoak (Epodon Liber) K.a. 40 eta 30 urte bitartean argitaratu ziren. Epodoak izenekoan garai hartako gorabeherak eta poetaren ezinegona islatzen dira. Satiretan, ordea, Luzilioren gaiak erabili zituen berriro: garai hartako ohiturei buruzko gogarteak eta moralaren arazoak, baina eguneroko bizitzaren zertzeladez zipriztinduak eta barrerako beti prest agertzen zela. Odak (Carmina), K.a. 23tik 13ra argitaratuak, Epodoak-ekin batera, latinoen lirikaren maisu lanak dira. Obra konplexu horretan, formaren perfekzioa helburu duela, Safo, Alkeo edo Pindaro greziarren molde lirikoak sartzen ditu literatura latinoan. Bigarren pertsonan idatzitakoak dira eta gaiei dagokienez, bizitzaren ezdeusa, heriotza, amodioa eta edertasun poetikoa dira gogapenerako bide, beti ere ironia eta autokritikaz beteak. Amodioa eta egunekoaz gozatzeko gonbitea (carpe diem) dira Horazioren lirikaren gunea. Gutunak (Epistulae) biltzen dituzten bi liburuetan eta Ad Pisones edo Arte Poetikoa (Ars poetica) ere deituan, bere buruarekiko elkarrizketa bildua isuri eta epikureismoaren azalpena egiten du. Liburu horietan literatura latinoa ere eztabaidagai da. Augustoren eskariz, Carmen saeculare kantu aberkoia ondu zuen (K.a. 17). n Virgiliorekin batean poesia latinoaren buru, klasizismoaren eredutzat hartua izan zen eta oso irakurria antzinatearen amaiera arte. Horazioren zorroztasuna, oreka eta perfekzio nahia direla eta, Berpizkundean haren poesia Europako herrialde guztietan izan zen ezaguna.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Odak eta Epodoak

itzul.: Aita Onaindia

Igarri, 1992

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Zintzhilik-6, 1991

Taliarko-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Quintus Horatius Flaccusn Idazlan hautatuak

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

J.A. Etxebarria, 1988

Liburu-sorta 6

Taliarko'ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5.gehigarria, 1986

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Lirari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Horati eta Lidia'ren elkarrizketa

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Errepublikari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Ene ontzi ori! Berriz itxasorantz

itzul.: Iokin Zaitegi

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Agripa-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Horati-ren Odak XXV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1967

Horati-ren Odak XX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1966

Horati-ren Odak XIX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Horati-ren Odak XVIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak IX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak V

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak IV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak II

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak I

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Odak (3)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1957

Odak (2)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1956

Odak (1)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1955

Zoritxar zaletan gogo bare jardun

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Zoriontsuago biziko aiz eta

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Noruntz amiltzen, noruntz deungeok?

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Ene ontzi ori!, berriz itxasorantz

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Beti, etengabe, ez dario euria

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Hitzorduak

Urtarrilak 23: Gloria Fuertesen poesia Maeztun

Urtarrilak 23: Zubi bat Drinaren gainean Zarauzko liburutegian

Urtarrilak 23: Han ez banengo bezala Arrasateko liburutegian

Urtarrilak 30: Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia Getarian

Urtarrilak 30: Han ez banengo bezala Lizarran

Azken kritikak

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

itzul.: Idoia Santamaria Urkaregi
Joannes Jauregi

Bilduma bat
Sandro Penna

itzul.: Iņigo Astiz
Jose Luis Padron

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

itzul.: J.M. Olaizola "Txiliku" / Joxe Mari Berasategi
Javier Rojo

Feminismoa % 99ren alde
Askoren artean

itzul.: Danele Sarriugarte
Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Joannes Jauregi

Arimaren etorkizuna. Estandar emozionalaren sorrera
Eva Illouz

itzul.: Danele Sarriugarte
Ibai Atutxa Ordeņana

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

itzul.: Maria Colera Intxausti
Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

itzul.: Irati Bereau
Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun Sagala
Javier Rojo

Azken sarrerak

2020 Urtarrila

Haruki Murakami
Samsa maiteminez

Vicente Huidobro
Sei poema

2019 Abendua

Julio Cortazar (H)Ean

2019 Azaroa

Lucia Berlinen hiru ipuin

2019 Urria

Daniel Salgado poeta galegoa eta Vietcong

John Berger
Poesia Kaiera

Louis Aragon
Poesia Kaiera

Jordi Cuixart
Izan dezagun adorea

Natalia Ginzburg
Michele maitea

Juan Ramon Jimenez
Hamabi olerki

2019 Iraila

Pādraig MacAoidh
Lau poema

2019 Abuztua

Ernest Hemingway
Aldaketa sakona

Jacques Roumain
Ebano zura

H.G. Wells
Gizon ikusezina

Toni Morrison
Gaueko hitzak

George Orwell
Zergaitik idazten dudan

2019 Uztaila

Roberto Fontanarrosa
Bi ipuin

Andrea Camilleri
Lau narrazio

Pablo Neruda
Bost poema

Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan

2019 Ekaina

Subhro Bandopadhyay, Abdul Hadi Sadoun
Hamar poema

Ernst Jandl
Hamar poema

Branco, Berger, Alvarez Caccamo
Seina poema

2019 Maiatza

Binyavanga Wainaina
Nola idatzi Afrikari buruz

Nanni Balestrini
Gutuna nire irakurle esperientziagabe eta baketsuari

Pete Seeger
27 kanta euskaraz

[Sarrera guztiak ikusi]