Padraig Mac Piarais (Dublin, 1879/11/10 – 1916/05/03). Hamasei urte zituela ekin zion irlandera sakontzeari, eta bost urte geroago Gaelikoaren Ligan sartu zen, Argitasunezko Ezpata aldizkariaren ardura hartuz. Pedagogoa eta hezitzailea bokazioz, eskola libre bat zabaldu zuen metodo aurrerakoien bitartez irlandartasuna hedatzeko. Helburu honek ezinbestez eraman zuen politikara, eta Lehen Mundu Gerra abagune ezin hobea iruditu zitzaion Irlandaren askatasuna lortzeko. Matxinada antolatzen hasi zen, eta azken bururaino izan zen kontsekuentea bere asmoarekin, 1916ko maiatzaren 3an ingeles okupatzaileek fusilatu zuten arte. Esan ohi da iragarpen politiko bakarra asmatu zuela: «Gu guztiok, matxinatuok, suntsitutakoan, irain eta desteina egingo digu herriak... Urte batzuk beharko dira guk egindakoak zentzu bat hartzeko». Padraig Mac Piarais 1916ko Matxinadaren burua, bihotza eta irudi publikoa izan zen. Mito fundatzailea bihurturik, bere bizitza-heriotza stimulus historiko bat izan zen nazio zapalduen bizkundean, eta ez eremu zeltiarrean bakarrik. Gaelikoz idatzi zuen bere obra literario guztia, poemak zein ipuinak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Machiavelli, Niccolo. Politikari, historialari eta idazle italiarra (Florentzia, 1469 - Florentzia, 1527). Historiarako eta politikarako trebetasuna erakutsi zuen gaztetatik. 1499an sartu zen politika alorrean, Florentziako Bigarren Kantzileritzako idazkari izendatu zutenean. Diplomaziaren barruan egin zituen lan ugarien ondorioz bere garaiko printzeen eta jaunen bizimodua eta politika aztertzeko aukera izan zuen. Machiavellik bere ideia asko eta asko ia egunero Errepublikaren aurrean aurkezten zituen txostenetan azaldu zituen lehendabizi. Gorabehera handiak izan zituen Machiavellik bere bizitzan: Errepublika garaietan goraipatua izan zen, eta Medicitarrenetan, berriz, beheratua. 1513an, Boscolitarren matxinadan parte hartu bide zuelako salaturik, espetxeratua eta gero aske utzia izan zen. Landa etxe batera erretiratu zen, eta han historiaren legeei buruzko ikerketetan murgildurik historiaz idazten bizi izan zen. Florentziara itzulirik, hiriaren historia bat idazteko agindua eman zioten. 1525ean, Karlos V.aren kontra, herrialdearen babesaz arduratuko zen gudarostea osatzen ahalegindu zen. Bere obra nagusia Il Principe (1513) izan zen. Liburu horretan azaltzen duen teoriaren arabera, teoria etiko guztien gainetik egon behar du Estatuaren teoriak, eta hartara behar dira makurtu interes eta eskubide pribatuak oro. Horrez gainera, azpimarragarriak ditu: Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio (1513-19), Dell'arte della guerra (1516-20) eta Istorie fiorentine (1521-25). Literaturan egin zuen lanik aipagarriena La Mandragola (1520) da, italieraz idatzi den lehen komedia handitzat hartua; orobat, aipagarri dira Belfagor arcidiavolo (1549), Clizia (1525) eta Lettere familiari.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]