1920-10-17 / 2010-03-12

Miguel Delibes

hil zen duela 16 urte

Delibes, Miguel. Espainiar idazlea (Valladolid, 1920). Valladolid-ko unibertsitateko Zuzenbide doktore da, eta katedraduna hiri bereko merkataritza eskolan. Haren obrak ironia eta goxotasuna nahasten diren kronika herrikoiak dira gehienetan, gaztelania aberatsez idatziak. Hiru garai bereiz daitezke Delibesen eleberrigintzan: lehenengoan La sombra del ciprés es alargada (1947, Alzifrearen itzala luzea da, Nadal saria) eta Mi idolatrado hijo Sisi (1953, Sisi nere seme kutuna) lanak eman zituen argitara, eleberri guztiz landuak eta subjetibismoz beteak. Bigarrenean El camino (1950, Bidea) eta Diario de un cazador (1955, Ehiztari baten egunerokoa) argitaratu zituen, obra arinak eta herrikoiak. La hoja roja (1962, Orri gorria) giza sakontasun handikoa, eta Las ratas (1963, Arratoiak) idatzi zituen ondoren. Kontakizun laburrak ere landu ditu maisuaren lumaz, esaterako, Viejas historias de Castilla la Vieja liburuan (1964, Kastilla zaharreko ipuin zaharrak, Patxi Apalategik itzulia). Bertan, eskualde horretako pertsonaiak ageri dira beren istorioak kontatzen. Delibesek arreta berezia jarri izan dio beti ahozko hizkerari. Bestalde, antzerkira ere eraman duten Cinco horas con Mario eleberria (1967, Bost ordu Mariorekin), izan da Delibesen lan ospetsuenetako bat. Beste eleberri zenbait: El príncipe destronado (1973, Tronurik gabeko printzea), Las guerras de nuestros antepasados (1974, Geure arbasoen gerrak), Los santos inocentes (1981, hiru urte geroago Mario Camusek zinemarako egokituriko obra, Santu errugabeak), La partida ipuinak (1981), etab.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Kastila zaharreko kontu zaharrak

itzul.: Patxi Apalategi

Baroja, 1985

1906-03-12 / 1971-09-23

Jose Artetxe

jaio zen duela 120 urte

Artetxe Aranburu, Jose. Idazle gipuzkoarra (Azpeitia, 1906 - Donostia, 1971). Gehienbat erdaraz idatzi zuen idazlea, nolabaiteko ospea jaso zuen Jose Artetxek Francoren garaiko Euskal Herrian, Gipuzkoan batez ere. Biografia, saiakera eta kazetaritza landu zituen. Bere azken lanean, El abrazo de los muertos (1970), Gerra Zibileko gertaerak ekarri zituen gogora. Erlijioaren, euskal duintasunaren eta frankismoa onartzearen artean —ez zen inoiz frankismoaren aurka azaldu—, Artetxeren obrak iraganeko euskal errealitatera jo zuen, zertzelada mistikoak barne, bere garaiko arazoetatik itzuri. Euskarazko lana, kazeta artikuluak, «Egan» eta «Zeruko Argia» aldizkarietan eman zuen argitara.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bidez bide (5)

itzul.: Jon Etxaide

Egan, 1954

Bidez bide (4)

itzul.: Jon Etxaide

Egan, 1952

Bidez bide (3)

itzul.: Jon Etxaide

Egan, 1951

Bidez bide (2)

itzul.: Jon Etxaide