[Idazleari buruzko informazioa]

Salinger, Jerome David. Estatu Batuetako idazlea (New York, 1919 - New Hampshire, 2010). Kontakizun laburrak idazten hasi zen New Yorker aldizkarian 1948. urtetik aurrera, eta ospe handia lortu zuen, baita atzerrian ere, idatzi zuen eleberri bakarrekin: The Catcher in The Rye (1951, Zekale artean harrapaka). Ondoren argitaratu zituen Nine Stories (1953, Bederatzi ipuin), Fanny and Zooey (1961), Raise High the Roof-Beam, Carpenters (1963, Arotzak, gatzaria altxa) eta Seymour, an introduction (1963, Seymour, sarrera bat) literatura lanak. Gazteen arazoak dira Salinger-en lanen gai nagusia, ironia, umore eta freskotasunez kontatuak.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Updike, John. Estatu Batuetako idazlea (Reading, Pennsylvania, 1932 - Danvers, Massachusetts, 2009). Harvarden eta Oxforden ikasi zuen. Hogei urtekoa zela The New Yorker aldizkarian idazten hasi zen, (poemak, ipuinak, kritika) argitaratu zituen. Ipuinetan azaltzen duen Estatu Batuetako gizartearen ikuspegi ironiko zorrotza aurki daiteke bere eleberrietan ere. 1960ko Rabbit, Run nobelan geroko beste zenbaitetan --Rabbit Redux (1971), Rabbit is Rich (1981)-- azaltzen den pertsonaia beraren inguruan antolatua da, hartara heroiaren bizitzaren hainbat aldi jasotzen dituela. Beste zenbait eleberri: The Centaur (1963), Of the Farm (1965), Couples (1968), The Witches of Eastwick (1984). Eleberri bildumetariko batzuk: The Same Door (1959), Museums and Women (1972), Problems (1972).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Babel, Isaac. Errusiako idazlea (Odessa, 1894 - Odessa, 1941). Judua jatorriz. Errusiako Iraultzaren alde egin zuen eta Armada Gorriko zaldunerian sartu zen 1920an. Popuchiki (bidaiako lagunak) taldean parte hartu zuen. Sentiberatasun handiko idazlea izaki, zorroztasunez azaldu zuen bere garaiko bizimodua. Nobelak, ipuinak eta antzerki lanak argitaratu zituen. Aipagarrienak: Judu ipuinak (1917); Zalduneria gorria (1926); Odessako ipuinak (1931); Lehen maitasuna, etab.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Verga, Giovanni. Italiar idazlea (Catania, Sizilia, 1840 - Catania, 1922). Lur jabe aberats baten semea zen. Zuzenbide ikasketak egin zituen bere sorterriko unibertsitatean. Garai hartan idatzi zuen I carbonari della montagna (1861-1862, Mendiko ikazkinak) kontakizun obra. 1869. urtean Florentziara joan zen eta handik hiru urtera Milanen hartu zuen bizilekua. Luigi Capuana siziliar eleberrigilearen laguna izan zen. Capuanaren eta frantses naturalisten eragina nabaria da Eva (1873), Tigre reale (1873) eta Eros (1875) eleberrietan. 1880. urtean Vita dei campi (Nekazaritza eremuko bizitza) obra arrakastatsua idatzi zuen, verismoari jarraituz. 1881. urtean I Malagovlia (Malagovliarrak) maisu obra kaleratu zuen eta bertan siziliar familia behartsu baten gorabeherak islatu zituen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ady, Endre. Hungariar olerkaria (Erdminsdszent, 1877 - Budapest, 1919). Urte batzuetan Parisen bizi izan zen; sinbolisten eragina jaso zuen han. Haren ideologia aurrerakoiak eta hizkera poetiko aberatsak poesia magyarraren eraberritzea ekarri zuten. Obra nagusi batzuk: Odola eta urrea (1907), Eliasen orga (1908), Ihesi doan bizia (1912).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Nodier, Charles. Frantses idazlea (Besançon, 1780 - Paris, 1844). Argitaratu zituen lehen liburuak izadi zientziei buruzko lanak izan ziren. Gero literatura idazten hasi zen garai hartan ospe handia zuten idazle batzuen liburuak imitatuz. 1812an Iliria lurraldera bidali zuten liburuzain gisa. Frantziara itzuli zen eta ametsaren garrantziaz jabeturik beldurrezko eleberriak eta fantasiazko ipuinak argitaratzen hasi zen. 1824tik 1830era idazle erromantikoek biltokitzat zuten Parisko Arsenal liburutegiko zuzendari izan zen. Haren ideiek eragin handia izan zuten Nerval-engan eta surrealistengan. Idazlan nagusiak: Smarra ou les Démons de la nuit (1821, Smarra edo gaueko deabruak),Trilby ou le Lutin d' Argail (1822, Trilby edo Argaileko iratxoa), La Fée aux Miettes (1832, Ogi papurren maitagarria), Histoire du chien de Brisquet (1844, Brisqueteko zakurraren historia).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Carroll, Lewis. (Charles Lutwidge Dodgson-en goitizena). Ingeles idazlea (Daresbury, Cheshire, 1832 - Guilford, Surrey, 1898). Matematiketan eta logikan aditua zen; Oxfordko Unibertsitateko irakaslea izan zen 1881era arte, eta zientzia lan interesgarriak argitaratu zituen (Determinanteen oinarrizko tratatua, 1867; Euklide eta bere arerio modernoak, 1879). Nahiago zuen haurrekin ibili helduekin baino, eta Alice Liddel neskatoak eskatuta idatzi zuen, 1865ean, Alice's Adventures in Wonderland (Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian, Gurutze Mujikak eta Manu Lopezek euskarara itzulia), fantasia eta umorezko obra guztiz ospetsua. Arrakasta handia izan ondoren, 1872an Through a looking-glass and What Alice found there (Ispiluan barrena eta Alicek han aurkitu zuena, Manu Lopezen itzulpena) argitaratu zuen, helduen mundua eta logika haurrak aurrera egiten duen xake taula baten irudian azaltzen duen liburua. The Hunting of the Snark (Sugrazoaren Ehiza) poema laburra idatzi zuen 1876an, fantasia eta hitz jokoan oinarritua (snake «suge» eta shark «marrazo» hitzez baliaturik sortu zuen hitz berria da snark). Sylvie and Bruno (Sylvie eta Bruno) 1889-1893an idatziriko lanean haurren munduari buruzko ikusmolde berri bat azaldu zuen. Argazkien munduan ere barneratu zen; gai nagusitzat neskato gazteak hartu zituen, baina utzi behar izan zuen, diakono gisa zuen izen ona honda ez zedin. Bere azken lanetan, A tangled tale (Istorio bihurri bat, 1885) eta Dortokak Akileri esan ziona (1894), umorez erabili zuen logika matematikoa.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]