Gogol, Nikolas Vassilievitx. Idazle errusiarra (Sorotxinski, Ukraina, 1809 - Mosku, 1852). Bere jaioterriko folklorea azaldu zuen umore handiz Bigiriak Dikanka etxaldean (1831-1832) izeneko lehen ipuin bilduman. 1835ean bi ipuin bilduma argitaratu zituen: lehenengoa (Mirgorod), Ukrainako girokoa da, baina, aurrekoan ez bezala, gaitzaren indarren aurrean sentitzen zuen antsia eta etsipena igertzen zaizkio honetan. Bilduma hartan agertu zen Taras-Bulba izeneko ipuin famatua. Ipuin ezagunenak, San Petersburgon girotuak, ordea, Arabeskoak izeneko bilduman azaldu ziren: Erretratua, Ero baten egunerokoa, Nevako ibilbidea, eta batez ere Sudurra eta Longaina. Giro errealista darabil horietan, hiriko arazoak, burokrazia eta maila xeheko pertsonaiak azaltzeko. Antzerki lanetan umorea da nagusi eta nolabaiteko moral nahi bat: gizakia ez da berez gaiztoa, gizarteak bultzatzen du gaiztakeriara. Ikuskari nagusia (1836), Senar-emazteak eta Jokalariak (1842) ditu antzerkian obra ezagunenak. Erroman idatzi zuen Gogolek Arima hilak (1842) eleberria; bigarren parte bat erantsi zion hari, errusiarren bertuteak goraipatu nahian, baina, huts egin zuela pentsatuta, erre egin zuen bigarren partea (1852). Atsekabetuta hil zen, gizadia eta Errusia iraintzean bere bokazioari huts egin ziola pentsatuz.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Evtuxenko, Eugenio Alexandrovitx. Errusiako poeta (Zima, Siberia, 1933 - Tulsa, AEB, 2017). Sentiberatasun handiz, egunerokotasuneko gaiak erabiltzen zituen bere bertso malgu eta errimatuetan. 1952an argitaratu zuen bere lehen poema bilduma (Etorkizunaren aitzindariak), eta 1955ean bigarrena (Hirugarren elurtea). 1956an Neguko lekua eta Gartsuen Espaloia argitaratu zituen; 1957an Promesa eta 1960an Sagarra. 1965ean, sinbolismoaren inguruko eztabaidetan oinarritutako poema luze bat eman zuen argitara, Bratskeko Zentrala, eta beste bi poema: Errusiarrek gerra nahi ote dute eta Hesiaren ostean jendea marmarka ari da. Eragin handia izan du gazte sobietarren artean.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Kundera, Milan. Idazle txekiarra (Brno, 1929). Olerkari gisa eman zen ezagutzera 1953an Gizona lorebaratza da liburuarekin, eta haren ondoren Bakarrizketak (1957) argitaratu zuen. Baina hitz lauz izan zuen arrakastarik handiena bere herrian, Amodio barregarriak (1963-68) ipuin liburuarekin eta Zert (1967, Broma) eleberriarekin. Urte haietan Pragako Zinema Eskolako irakasle izan zen, harik eta 1968ko errusiarren zapalketaren ondorioz, karguak eta lanak kendu zizkioten arte (1970). Handik hara, Kunderaren liburu guztiak debekatu zituzten Txekoslovakian. 1975az gero Parisen bizi da Frantziako herritartasuna hartuta. Hala ere, bere eleberri eta liburu gehienak txekieraz idatzita daude. Haren lan aipagarrienak: Agur jaia (1973), Bizitza beste nonbait da (1973), Barrearen eta ahazturaren liburua (1978), Izatearen arintasun jasanezina (1984) eta Hilezkortasuna (1989). Saiakera bat ere badu frantsesez, Eleberriaren artea (1986), eta antzerki lan bat (Jacques eta bere nagusia).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Pedrolo, Manuel de. Katalan idazlea (L'Aranyó, Lerida, 1918 - Bartzelona, 1990). Esser en el mon (1948, Munduan izan) poema bildumari esker ezagun egin ondoren, antzerkia, eta bereziki, kontakizunak lantzeari ekin zion. Eleberri nagusiak: Mr. Chase, podeu sortir (1953, Mr. Chase, irten zaitezke), Avui es parla de mi (1966, Niri buruz hitz egiten da gaur), Un cami amb Eva (1968, Evarekin bide bat), Des d´uns ulls de dona (1972, Emakume begietatik), Detall d´una acció rutinària (1975, Eguneroko iharduera baten xehetasunak), Baixeu a recules i amb les mans alçades (1979, Bizkarrez jaitsi eta eskuak altxatuta), Tot o nul (1988, Dena ala ezer ez). Zentzugabetasunean oinarritutako antzerkia landu zuen: Homes i no (1975, Gizonak eta ez), L´ús de la matèria (1976, Materiaren erabilera), D´ara a demà (1982, Oraindik bihar arte). Sari asko irabazia da. Itzulpengintzan ere lan handia egin zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Prevost d'Exiles, Antoine François. Idazle frantsesa (Hesdin, Artois, 1697 - Courteuil, Chantillytik hurbil, 1763). Jesuita zen, baina beneditar egin zen 1721ean. 1728. urtean eman zuen argitara bere lehen eleberria, Mémories et aventures d'un homme de qualité (1728, Kalitatezko gizon baten memoriak eta abenturak). Ingalaterrara erbesteratu zen eta Histoire du chevalier Des Grieux et de Manon Lescaut (1731, Manon Lescaut eta Des Grieux jaunaren historia) obra ospetsua eman zuen han argitara. Frantziara itzuli eta Frantzia eta Ingalaterraren arteko harremanak bultzatu zituen Pour et contre egunkaria sortu zuen. 50 bat eleberri idatzi zituen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

        Flann O’Brien. Brian O´Nolan idazle irlandarraren ezizena da Flann O´Brien. Strabanen jaio zen 1911n eta Dublinen hil zen 1966an. Gaelikoz hitz egiten zuten familia batean hazi zen. Dublingo Unibertsitatean ikasi ondoren, administrazio publikoan lan egin zuen. Irish Times aldizkarian ere kolaboratu zuen 26 urtean Myles Na Gopaleen ezizenarekin, eta bertan garaiko politikaz artikulu zorrotz eztenkariak idatzi zituen. Hainbat gaitzizen erabili zituen, funtzionario zenez ezin baitzuen bere izenarekin idatzi. Haren eleberri ezagunenak At Swim-Two-Birds (1939), An Béal Bocht (1941), The Hard Life (1961) eta hilondoko The Third Policeman (1967) dira. Haien estiloa eta argumentuak txit orijinalak dira, eta orduko idazle handienek goraipatu zituzten, hala nola Jorge Luis Borgesek, James Joycek eta Samuel Beckettek. An Béal Bocht (Aho pobrea) gaelikoz idatzi zuen eleberria da. Bertan, Irlandaren eta irlandarren topiko asko erabiliz, parodia umoretsu bat egin nahi du, eta bertako pobretasuna eta miseria kritikatu. Eleberri horretatik ateratako bigarren atala da hemen itzuli duguna.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]