[Idazleari buruzko informazioa]

Guillén, Jorge. 27. belaunaldiko espainiar olerkaria (Valladolid, 1893 - Malaga, 1984). Irakasle izan zen Espainian, Frantzian, Ingalaterran eta EEBBetan, batez ere 1938an atzerriratu zenez geroztik. Garaiko olerkarien artean, Guillén da klasikoena. Bere belaunaldi kideek ez bezala, ez zuen surrealismoaren eraginik izan. Bere poema bildumek osotasun guztizkoa dute, eta simetriarenganako zaletasun handia. 1968 arteko poemagintza Aire nuestro izeneko bilduman jaso zuen. Hiru liburuz osatua dago bilduma hori: Cántico, Clamor eta Homenaje. Lehenengoan poesia hutsarengandik hurbil dago, eta 27. belaunaldikoekin lotura argia erakusten du bizitzarenganako jarreran. Clamor-en garaiko bizikizun historikoekin lotura estuagoa zuen; eta Homenaje-n, idazleei, idazlanei, eta pertsonaiei buruzko olerkiak bildu zituen batez ere. 1968az geroztik beste liburu batzuk erantsi zizkion Aire nuestro bildumaren argitalpen berriei, besteak beste: Y otros poemas (1973), «Res poética», Sátiras, Epigramas eta Final (1982). Bere lanetan eragin nabarmena izan zuen Paul Valéry-ren Le cimitière marin itzuli zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Darío, Rubén. (Félix Rubén García Sarmiento, Rubén Darío deitua) Nikaraguako poeta (Metapa, egun Ciudad-Dario, 1867 - Leon, Nikaragua, 1916). Gaztetandik hasi zen poesia lanak idazten. Hamalau urte besterik ez zuela dei egin zioten politikari liberalek Managuara. Garai hartan eman zituen argitara Manuel Acuña eta Cada oveja dramak. 1882. urtean El Salvadorrera jo zuen eta bertan ezagutu zuen Victor Hugo frantsesaren poesia. 1886. urtean Txileko La Epoca egunkariko erredaktore postua lortu zuen. Hurrengo urtean eman zuen Abrojos obra argitara, Campoamor poeta espainiarraren tono poetikotik gertu oraindik. Urte berekoak dira halaber Emelina eleberri erromantikoa eta Canto épico a las glorias de Chile poema bilduma. 1888. urtean bere maisu lana izango zen Rimas y Azul poema guztiz orijinal eta modernoak eman zituen argitara Valparaison. 1890. urtean ezkondu zen San Salvadorren Rafaela Contrerasekin (bere poesietako Stella), baina ezkontzaren biharamunean Guatemalara erbesteratu behar izan zuen estatu kolpearen ondorioz. Bertan El correo de la tarde egunkaria zuzendu zuen urte betez. 1892. urtean Espainiara joan zen, Nikaraguako ordezkari gisa, Ameriketako aurkikuntzaren IV. mendea ospatzen zela eta. Bertan Campoamor, Castelar, etab. ezagutu zituen. Nikaraguara itzulitakoan emaztea hil zela jakin zuen. Berriro ere ezkondu zen, baina berehala bereizi zen bigarren emaztearengandik. New York, Buenos Aires eta Parisen barrena ibili ondoren, Espainiara itzuli zen (1898), eta Valle Inclán, Benavente, Machado eta abarrekin sendotu zituen harremanak. Espainian Nikaraguako enbaxadore izendatu zuten 1907. urtean. Beste obra garrantzizkoak Primeras notas: epístolas y poemas (1886), Los raros y Prosas profanas (1896), Cantos de vida y esperanza (1905), El canto errante (1907), Canto a la Argentina (1909), Poema de Otoño y otros poemas (1910) eta La vida de Rubén Darío escrita por él mismo (1916) dira, bere bizitzari buruzkoa azken hori.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Goldoni, Carlo. Italiar antzerkigilea (Venezia, 1707 - Paris, 1793). Legegizona zen bizibidez, baina berrogei urte inguru zituela lan hura utzi eta antzerkiak idazten hasi zen. Commedia dell' arte deitua gainbehera zihoala konturaturik, eguneroko bizitzako arazoak hartu zituen gaitzat. Jarrera horrek Carlo Gozziren etsaigoa ekarri zion, baina Goldonik bi urte haietan (1749-1750) hamasei komedia plazaratuz erantzun zion. Ordurako prestatuak zituen oso komedia ezagunak: Arlecchino, servitore di due padroni (1745, Arlekino, bi nagusiren zerbitzari, X. Mendigurenek euskaratua); La bottega del café (1750, Kafe sotoa); La locandiera (1753, Ostaliersa) Goldoniren antzerkilan nagusia; Belisario (1756). Gozziren erasoen ondorioz, Venezia utzi zuen 1962an eta Parisa joan zen. Frantsesez ere idatzi zuen (Le bourru bienfaisant, 1771, Gizon petral ongilea, esaterako, eta bere memoria liburua). Printzeen irakasle izan zen, eta Iraultza garaian, pobre hil zen. Harenak dira La vedova scaltra (1748, Alargun azkarra), La buona moglie (1749, Emazte ona), Il campiello (1756, Baratzatxoa), Le baruffe chiozzotte (1762, Chioggiako sesioak) eta Il ventaglio (1765, Haizemailea).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]