Paz, Octavio. Mexikoko idazlea (Mexiko, 1914 - Mexiko, 1998). Hemeretzi urte zituela argitaratu zuen bere lehen poema liburua: Luna silvestre (1933, Basa Ilargia). 1937an Espainiara joan zen, eta Francoren kontrako idazleen elkarteari lotu zitzaion. Mexikora itzuli aurretik Parisen izan zen, eta surrealismoak zirarra handia eragin zion. Hurrengo urteetan, Mexikon, Taller (1939) eta El Hijo Pródigo (1943) literatura aldizkariak sortu zituen. Ikasketak Estatu Batuetan osatu ondoren, 1945tik aurrera Mexikoko diplomaziako kide aukeratu zuten. Hala, Parisen eta Japonian lan egin zuen eta, bide batez, herri haietako poesia eta pentsamendua aztertu zituen. 1962-68 bitartean Mexikoko enbaxadore izan zen Indian, baina Mexikoko gobernuak ikasleen aurka zeraman politika zela eta, jokabide hura salatu nahian, uko egin zion karguari. Literaturako Nobel saria irabazi zuen 1990ean. Octavio Paz-en idatzietan marxismoa, surrealismoa, existentzialismoa, budismoa eta hinduismoaren eragina antzematen da. Adinaren heldutasunean egin zuen poesian, erruz erabili zituen surrealismoaren eragin agerikoa dituzten irudiak, gai metafisikoak lantzeko. Paz-ek liburu askotan, amodio erotikoaren eta sormenaren bidez, gizonak bakardadea gainditzeko duen gaitasuna azpimarratzen du. Idatzi dituen poesia lan askoren artean, aipatzekoak dira Piedra de sol (1957, Eguzki-harria), Libertad bajo palabra (1960, Hitzpeko askatasuna), Salamandra (1962), Blanco (1967), Topoemas (1968), Ladera este (1971, Ekialdeko aldatsa), Hijos del aire (1981, Haizearen semeak), El fuego de cada día (1989)... Prosaz berriz saiakerak eta literatura kritikak egin ditu gehien bat; prosazko idatzietan nabarmen ageri da Paz-en zorroztasuna, dotorezia eta jakituria. Horien artean, aipagarriak dira: El laberinto de la soledad (1950, Bakardadearen labirintua), Mexikoko izaera, historia eta kultura aztertzen dituena, El arco y la lira (1956, Arkua eta lira) eta Las peras del olmo (1957, Zumarrondoaren madariak), Ameriketako espainierazko poesaia aztertzen dutenak, Conjunciones y disyunciones (1970, Konjuntzioak eta disjuntzioak) eta El mono gramático (1974, Tximino gramatikaria).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Legasse Celaya, Marc. Parisen jaio zen euskal jatorriko idazle eta politikaria (Paris, 1918). Ikasketak amaitu ondoren Itsasun hartu zuen bizilekua. Oso gazterik egin zen abertzale, baina EAJren Jangoikoa eta Lege Zaharra esamoldea onartzen ez zuenez, Legassek beste bat asmatu zuen: Jaunik gabe eta legerik ez. Ideia anarkistak bultzatu ditu beti. 1936an Hego Euskal Herritik ihesi zihoazen euskaldunei babesa eskaintzeko Sorospen Batzordea delako elkartea sortu zuen, beste lagun batzuekin batera. 1937an Luis Arana Goiri ezagutu zuen Donibane-Lohizunen, eta haren ezagutzak eragin handia izan zuen Legasserengan. Bigarren aldiko Aintzina aldizkarian idatzi zuen, baina 1944an Hordago izeneko beste aldizkari bat sortu zuen. Aldizkari hori noiz-behinka 1978 arte atera zen; urte hartan izen bereko argitaletxeari eman zion lekua. Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoko lehen hauteskundeetan abertzaleen zerrendan aurkeztu zen baina ez zuen inolako arrakastarik izan. Garai hartan idatzi zuen, Parisen aurkezteko, Ipar Euskal Herriarentzako Autonomia Estatutu baten proiektua. Iharduera hauen ondorioz atxilo hartu eta espetxeratu egin zuten Frantzian 1946an. 1947-1948 urteetan ezadostasun nabarmenak izan zituen erbesteko EAJrekin. Ondorioz, abertzale ezkertiarrekin jarri zen harremanetan. 1977an Bermeora joan zen bizitzera. Obra nagusiak: Sancho el Fuerte (Santxo Azkarra, 1955), Las carabinas de Gaztinbeltza (Gaztinbeltzaren karabinak, 1978), Evangelio y apocalipsis del euskara (Ebangelioa eta Euskararen apokalipsia, 1980).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]

[Idazleari buruzko informazioa]