1926-06-03 / 1997-04-05
Allen Ginsberg
hil zen duela 29 urte

Ginsberg, Allen. Estatu Batuetako poeta (Newark 1926, New Jersey - 1997, New York). Columbiako Unibertsitatean ikasketak egin ondoren, Hego Amerika, Ipar Afrika, Europa eta Indian izan zen. William Carlos Williams-en babespean, lehen poemak argitaratzen hasi zen (Howl and Other Poems, 1956; Kaddish and Other Poems, 1961; Reality Sandwiches and Later Poems, 1963; Baby Poems, 1968). Beat Generation (Eusk. «Belaunaldi garaitua») deituriko saileko poeta ezagunen artekoa da Ginsberg, Kerouac, Burroughs eta Carl Salomonekin batera. Jazza, droga eta orohar baztertuen mundua agertzen du bere lanetan, Estatu Batuetako gizartearekiko kritika zorrotzarekin batera. Zen filosofiarekiko lilura berezia ageri du.
1915-06-10 / 2005-04-05
Saul Bellow
hil zen duela 21 urte

Bellow, Saul. Estatu Batuetako eleberrigilea (Lachine, Québec, 1915 - Brookline, Massachusetts, 2005). Errusiako judu etorkinen familiakoa zen, eta eleberrietan Estatu Batuetako juduen arazoak ukitu ditu bereziki. Lehen eleberrian (The Dangling Man, 1944) Kafkaren lanen antzeko giroa agertu zuen. Bellow-ri idazle gisa aldaketa handia ekarri zion The Adventures of Augie March (1953) eleberrian Chicagoko bere haurtzaroa kontatzen du. Geroztik plazaratu dituen zenbait lan: Henderson, the Rain King (1959); Herzog (1964), haren eleberririk ezagunena; Mr. Sammler's Planet (1970); Humboldt's Gift (1975); To Jerusalem and Back (1976), bidaia egunkaria; The Dean's December (1981). Egilearen jardun eremua eguneroko bizitzak eskaintzen duen alderdi bitxi eta ez ohizkoa da, eta zoriak hartaraturik beren alderdi iluna aztertzera behartuta aurkitzen diren pertsonaiak aurkezten ditu. Literatur Nobel Saria eman zioten 1977an.
1910-06-01 / 1979-04-05
Luís Seoane
hil zen duela 47 urte

Seoane, Luis. Galiziar pintorea, poeta eta saiakeragilea (Buenos Aires, Argentina, 1910 - Coruña, 1979). Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean Buenos Airesera erbesteratu zen eta Argentinan bertan argitaratu zituen lehen idazlanak: Fardel de eisiliado (1952, Erbesteratuaren fardela), Na brétema Sant-Yago (1959, Santiago lainopean), As cicatrices (1959, Orbainak) eta A maior abondamento (1972). Castelao artista (1969) eta Comunicaciones mezcladas (1973, Komunikazio nahasiak) obretan bildu zituen saiakera garrantzitsuenak. Artista iaioa (pintorea, horma-pintura egilea, zeramikagilea eta aldizkari sortzailea) izan zen bestalde, eta Isaac Díaz de Pardorekin batera Galiziako formen laboratorioa eta Maside museoa (gaur egungo artea biltzen duena) sortu zituen. Azken urteetakoak dira Bestiario (1976), Imágenes celtas (1977, Zeltiar irudiak) eta Imágenes de Galicia (1978, Galiziako irudiak) idazlanak.
1588-04-05 / 1679-12-04
Thomas Hobbes
jaio zen duela 438 urte

Hobbes, Thomas. Ingeles filosofoa (Westport, Malmesbury, 1588 - Hardwick, 1679). Oxford-en egin zituen ikasketak. Galileo ezagutu zuen Italian, eta Mersenne Frantzian, 1640tik 1651ra bitartean han bizi izan baitzen, bere erregezaletasuna zela eta Ingalaterran egoteko beldurrez. Filosofia materialista eta pesimista da Hobbes-ena, bere garaian eta gerora ere gogor kritikatu zuten arren Mendebaleko pentsamentu politikoan eragin handia izan duena. Leviathan izeneko obran, gizonen berezko izaera gordinaren deskribapen guztiz beltza egin zuen. Haren arabera, bizia "higuina, zakarra eta laburra" da; bortxazko heriotzaren beldurrak eraman du jendea estatua sortzera, berez norberari dagozkion eskubideak aginte bakarraren esku utzirik. Erregearen aginpidea jatorriz jendeak emana bada ere (eta ez Jainkoak), erabatekoa da, eta ez du hartan ez elizak ez beste inork zertan sarturik. Gizarte hitzarmen delako gogoeta horrek ikerbide eta teoria aski desberdinetara eraman ditu ondorengo politika aztertzaileak (Locke, Spinoza, Rousseau). Hobbesen beste obra batzuk: De cive, De corpore.
1937 / 1990-04-05
Susana Thenon
hil zen duela 36 urte

1946-04-05 / ...
Xabier P. Docampo
jaio zen duela 80 urte

Gauez ate joka datozenean
itzul.: Koldo Izagirre
Elkar, 1996
Branka 53
1923-04-05 / 1995-02-14
Michael V. Gazzo
jaio zen duela 103 urte

Txapela bete euri
itzul.: Maria Dolores Agirre
Egan, 2004
1917-04-05 / 1994-09-23
Robert Bloch
jaio zen duela 109 urte

Psikosia
itzul.: Javi Cillero
Elkar, 1996
Literatura 165
1912-04-05 / 1979-06-24
Istvan Orkeny
jaio zen duela 114 urte

Minutu bateko ipuinak
itzul.: Maite Gonzalez Esnal
Hegats-4, 1991
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Koxka bat estuago
Henry James
itzul.: Joseba Urteaga
Aritz Galarraga
Poesia kaiera
Frank O'Hara
itzul.: Be?at Sarasola
Asier Urkiza
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Nagore Fernandez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Maialen Sobrino Lopez
Carmilla
Joseph Sheridan Le Fanu
itzul.: Maialen Berasategi
Iraitz Urkulo
2026 Apirila
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea
Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema
2025 Iraila
Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra
David Foster Wallace
Wallace euskaraz
Angel Gonzalez/Andrea Camilleri
Mendeurrenak
2025 Abuztua
Liam O'Flaherty
Jende behartsua