1899-04-22 / 1977-07-02
Vladimir Nabokov
jaio zen duela 127 urte

Nabokov, Vladimir. Estatu Batuetako idazlea, Errusian jaioa (San Petersburgo, 1899 - Lausanne, 1977). Errusiar aristokraziako familia batean jaioa zen, eta bere herritik ihes egin behar izan zuen 1917ko urriko iraultzaren ondoren. Cambridge-n egin zituen ikasketak eta ondoren Estatu Batuetara joan zen bizitzera; azkenik Suitzan geratu zen. Haren lanak sarritan esperimentalak eta ilunak badira ere, beti ere erudizio eta zorroztasun handia erakusten dute. Lehen lanak errusieraz idatzi zituen; aipatzekoak dira Etsipena (1936) eta Gonbidapena heriotzara (1938). Ingelesezko lan ospetsuena Lolita (1958) da; gizon heldu batek bere alabaorde gaztearekin dituen maitasun harremanak kontatzen dira bertan. Kritika eta istilu handiak sortu bazituen ere, gaur egungo prosaren klasiko bihurtu da. Beste eleberrien artean aipagarri dira Pnin (1957), Pale Fire (1962, Su apala), eta Ada (1969). Eleberriaz gainera, beste literatura jeneroak ere landu zituen Nabokov-ek: poesia, kritika, autobiografia, etab. Bestalde, tximeletetan aditua zen, eta hori zela eta nazioartean ezaguna.
1922-04-22 / 1961
Jacques Stephen Alexis
jaio zen duela 104 urte

Alexis, Jacques Stephan. Haitiko idazle eta iraultzailea (Gonaives, 1922 inguruan - Haiti, 1961). Stephan Alexis eleberrigile (Le noir masqué, 1933) eta diplomatikoaren semea, medikuntza ikasketak burutu zituen; gaztetan komunismoari lotu zitzaion, bizitza osorako. Hiru nobela idatzi zituen: Compère le général Soleil (1955), Les arbres musiciens (1957), L'espace d'un clin (1959). Hauez gainera, ipuin bilduma bat utzi zuen. Duvalierren diktaduraren aurkako gerrilla antolatu nahian, Haitin lehorreratu zen beste gerrillero batzuekin; baina Duvalierren goardiek atxilotu egin zuten eta, itsuski torturatu ondoren, 1961ean hil zuten. Alexis da Antilletako beltzen literaturan eta literatura konprometituan idazlerik garrantzizkoenetakoa.
1547-09-29 / 1616-04-22
Miguel de Cervantes
hil zen duela 410 urte

Cervantes Saavedra, Miguel de. Idazle espainiarra (Alcala de Henares, 1547 - Madril, 1616). Ez da haren bizitzari buruzko gauza askorik ezagutzen. Valladolideko eta Madrilgo unibertsitateetan ari izan zen. Acquaviva kardinalearen zerbitzari gisa, Erromara joan eta soldadu ibili zen. Lepantoko guduan parte hartu zuen eta, turkoek atxilotu ondoren, bost urte eman zituen Aljerko presondegian. Espainiara itzulita, ezkondu eta funtzionari lanetan hasi zen, baina arazoak izan zituen justiziarekin. Lehen eleberria nobela pastoralen generokoa izan zen, La Galatea (1585). Askoz geroago idatzi zuen El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha (lehen zatia 1605ean argitaratu zen eta 1615ean bigarrena), mundu osoko literaturan guztiz ospetsu bihurtuko zen obra. 1613an Novelas Ejemplares izeneko kontakizunak plazaratu zituen. Bi mota bereiz daitezke horietan; egilearen amodiozko abenturak islatzen dituztenak: La española inglesa, El amante liberal eta, errealismoz eta psikologia handiz, gizartearen hainbat alderdi ukitzen dituzten obrak: Rinconete y Cortadillo, El coloquio de los perros. 1614en, poema liburu bat (Viaje al Parnaso), komediak (zortzi) eta «entremes» delakoak (zortzi) argitaratu zituen Cervantesek. Hil zenean, Los trabajos de Persiles y Segismunda eleberria utzi zuen.
Eredu nobelak
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2007
Andre Kornelia
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2006
Amorante eskuzabala
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2006
Espainiar andere ingelesa
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2006
Bi neskatoak
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2006
Odolaren indarra
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2006
Kristal Lizentziatua
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2005
Extremeño jeloskorra
itzul.: Lukax Dorronsoro
Hiria, 2005
Gezurrezko ezkontza eta Zipionen eta Bergantzaren elkarrizketa
itzul.: Lukas Dorronsoro
Baroja, 1990
Txukundari argia
itzul.: Lukas Dorronsoro
Baroja, 1989
Ijito nexka
itzul.: Lukas Dorronsoro
Baroja, 1988
Rinkonete eta Kortadillo
itzul.: Lukas Dorronsoro
Baroja, 1987
Don Kixote Mantxako II
itzul.: Pedro Mari Berrondo
Itxaropena, 1985
Don Quijote nola gaxotu zan , bere azken gogoa, ta nola il zan
itzul.: Kidin Muxika Oyarbide
Boletín del Instituto Americano de Estudios Vascos, 1978
Don Kixote Mantxako I
itzul.: Pedro Mari Berrondo
Itxaropena, 1976
Kijote Jaunaren 2garren zatiko XLV, XLVII, XLIX, LI eta LIIIgarren atalak
itzul.: Gabino Garriga
Boletín del Instituto Americano de Estudios Vascos, 1964
Kijote Jaunaren IX. kapitulua
itzul.: Agustín Anabitarte
RIEV, 1929
Kijote Jaunaren IX. kapitulua
itzul.: Juan Garbizu
, 1929
Euskaldun zutiñak eta mantxatar bulardetsuak alkarrekin egindako burruka arrigarria amaitu eta azkentzea
itzul.: Xabier Lizardi
RIEV, 1929
Non etsia ematen zaion euskaldun lerdenak eta mantxatar kementsuak elkarrekin izan zuten arrigarrizko garaikeriari
itzul.: Aingeru Irigarai
RIEV, 1929
Emen amaitzen da euskaldun lerden ta mantxatar bulartsuaren arteko burruka
itzul.: Buenaventura Oieregi
RIEV, 1929
Euskaldun bipilak eta mantxatar bizkorrak izan zuten burrukaldi lazgarriaren ondarra
itzul.: Orixe
RIEV, 1929
1931-08-25 / 1988-04-22
Tchicaya U'Tamsi
hil zen duela 38 urte

1943-04-22 / 2023-10-13
Louise Gluck
jaio zen duela 83 urte

Basairisa
itzul.: Garazi Ugalde
Elkar, 2021
1914-04-22 / 1988-11-07
Hans Baumann
jaio zen duela 112 urte
Estepako semeak
itzul.: P. M. Zabaleta
Lur, 1981
Tximista
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
itzul.: Mikel Hoyos Sein
Aritz Galarraga
Barazkijalea
Han Kang
itzul.: Gema Lopez Las Heras
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Koxka bat estuago
Henry James
itzul.: Joseba Urteaga
Aritz Galarraga
Poesia kaiera
Frank O'Hara
itzul.: Be?at Sarasola
Asier Urkiza
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Nagore Fernandez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Maialen Sobrino Lopez
2026 Apirila
Maria Fernanda Ampuero
Enkantea
Samuel Beckett
Beckett euskaraz
Evelyn Waugh
Dickens atsegin zuen gizona
Gassan Kanafani
Gizonak eguzkitan
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea
Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema
2025 Iraila
Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra
David Foster Wallace
Wallace euskaraz
Angel Gonzalez/Andrea Camilleri
Mendeurrenak
2025 Abuztua
Liam O'Flaherty
Jende behartsua