1871-03-05 / 1919-01-15

Rosa Luxemburg

hil zen duela 107 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Ordena gailendu da Berlinen

itzul.: Hedoi Etxarte

armiarma.eus, 2019

Katakrak 2018

Sei gutun

itzul.: Amaia Lasa

armiarma.eus, 2019

Katakrak 2018

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti

itzul.: Amaia Lasa

Katakrak, 2018

Erreforma edo iraultza

Federiko Engels Fundazioa, 2008

Wronke

itzul.: Amaia Lasa

Susa-23/24, 1989

1622-01-15 / 1673-02-17

Moliere

jaio zen duela 404 urte

Molière. (Jaiotza izenez, Jean-Baptiste Poquellin). Frantses antzerkigilea (Paris, 1622 - Paris, 1673). Familia aberats batean jaio zen. Filosofia eta zuzenbide ikasketak egiten hasi zen, baina haiek bertan behera utzi eta Béjart familiaren komikoen konpainian sartu zen. Handik gutxira konpainiaren zuzendari izan zen eta Illustre Théâtre taldea sortu zuen. 1643an, Parisen hartu zuen egoitza, baina ez zuen arrakastarik izan eta oso egoera larria bizi izan zuen. 1647an Paris utzi eta Frantzian zehar ibili zen, hamaika urtez. Ondoren arrakasta handia lortu zuen Parisen, erregearen aurrean, Les précieuses ridicules (1659) lanarekin. Hurrengo hamabost urteetan heldutasun eta maila handia iritsi zuen zuzendari, antzezle eta orobat idazle gisa. Garai horretakoak dira bere lan hoberenak: L'école des femmes (1662, Emazteen eskola), Tartuffe (1664) Panulphe ou l'Imposteur (1669), Don Juan ou le festin de pierre (1665, Don Juan edo harri oturuntza), Le misanthrope (1666), Le médecin malgré lui (1666, Gogoz kontra mediku), L'avare (1668, Zikoitza), Le bourgeois gentilhomme (1670), Les femmes savantes (1672) eta Le malade imaginaire (1673, Ustezko gaixoa). Frantziako tragedian agertzen den hizkuntzarekin kontrajarriz, Molièreren komedietan, prosan idatzitakoetan batez ere, adierazpidearen naturaltasun handia ikusten da. Italiako commedia dell'arte izenekoaren eraginez, akrobaziak eta mimikak ematen dituzten aukera guztiak erabili zituen antzerkian.