euskarari ekarriak

1.351 idazle / 3.546 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1561-01-22 / 1626-04-09

Francis Bacon


Bacon, Francis. (Lord Verulam) Politikari eta filosofo ingelesa (Londres, 1561 - Londres, 1626). Zuzenbide ikasketak egin ondoren, Parlamentuko Behe Ganbaran diputatu sartu zen (1584) eta James I.aren babespean epaitegiko kargu gorenak beretu zituen; 1621ean Sain-Albans-eko bizkonde izendatu zuten. Urte berean kartzeleratu egin zuten salaketa baten ondorioz eta, erregeak barkamena eman bazion ere, politikatik aparte geratu zen. Azken urteak zientzia eta filosofia lantzen iragan zituen. Lan nagusiak: Moral eta politika saioak (1597); Novum organum scientiarum (1620); De dignitate et augmentis scientiarum (1623); bere lanik garrantzitsuena; Enrike VII.aren historia (1622); Atlantida berria (1627), filosofia eleberria, jakintsuek gobernatu beharreko Hiriaren antolamenduaz diharduen liburua, eta Instauratio Magna (1623), amaitu gabea eta aurreko lan batzuk ere biltzen zituena. n Aristotelerengandiko eta eskolastikaren tradizioarekiko loturak eten nahian, Baconek zientzien ordena berritu zuen, eta arimaren beste sailkapen bat proposatu, ahalmenetan oinarritua: historia (oroimena), poesia (irudimena) eta filosofia (arrazoimena). Izadiari buruzko jakintza lortzeko alde batera utzi beharra dago huts guztiak, aurreiritziak, irudi faltsuak (idola). Baconek metodo induktibo eta esperimentaziozko baten oinarriak erakutsi zituen. Hala berezko enpirismoa nola arrazionalismo abstraktua, biak arbuiatuz, gertaeren kausa naturalen ikerketa eta horien formaren zehaztapena da Baconentzat zientzia ezagutza. n Baconen pentsamenduari buruz hainbat motatako iritziak eman izan dira: batzuentzat Berpizkundeko azken pentsalaria da eta haren filosofia zientziaren aurrekoa, natur zientzietan matematikak duen garrantzia gutxiesten zuena; beste zenbaitentzat, zientzia modernoaren egiazko aitzindaria da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Atlantida berria

itzul.: Lur erredakzioa

Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999

Hitzorduak

Abenduak 18: 14 Igorren

Abenduak 21: Dora Bruder Zarautzen

Azken kritikak

Xala
Cynthia Ozick

itzul.: Koro Navarro
Aiora Sampedro

Begirada
Jean-Paul Sartre

itzul.: Juanmari Agirreurreta
Joannes Jauregi

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

itzul.: Garazi Arrula Ruiz
Peru Iparragirre

Nagusia kanpoan bizi da / 1928ko martxoaren 15a
Takiji Kobayashi

itzul.: Hiromi Yoshida
Joannes Jauregi

Testamentua
François Villon

itzul.: Matias Mugica
Jose Luis Padron

Testamentua
François Villon

itzul.: Matias Mugica
Aitor Francos

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Peru Iparragirre

Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak
Nikolas Kazantzakis

itzul.: Luis Berrizbeitia
Aiora Sampedro

Denbora galduaren bila - Swann-enetik
Marcel Proust

itzul.: Joxe Austin Arrieta
Joxemari Iturralde

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

itzul.: Iker Sancho
Javier Rojo

Azken sarrerak

2017 Abendua

Qissat. Palestinako emakumeen ipuinak

2017 Azaroa

Shuntaro Tanikawa
Zazpi poema

Hoda Ablan
Zazpi poema

2017 Urria

Lluis Llach
Sei kantu

Jose Rizal
Nire azken adioa

Seamus Heaney
Poema antologia

Rosalia de Castro
Poema antologia

Chuya Nakahara
Poema antologia

Inge Müller
16 poema

2017 Iraila

Carson McCullers
Jockeya

Alfonso R. Castelao
Nos / Gu

Jean Genet
Lau orduz Xatilan

Walt Whitman
Belar hostoak (zazpi kantu)

2017 Abuztua

Charles Baudelaire
Zortzi poema

W.B. Yeats
Hamar poema

Langston Hughes
Zazpi poema

2017 Uztaila

Gloria Fuertes
Antologia

Roberto Arlt
Hiru aguafuerte

Assata Shakur
Bost poema

2017 Ekaina

Jordi Badiella
Poemak

Juan Goytisolo
Sugarrak, hausterreak, desmemoria

Gwendolyn Brooks
Rudolph Reeden balada

Rosario Castellanos
Hamahiru poema

2017 Maiatza

Monique Wittig
Pentsamendu heterozuzena

Langston Hughes
Etxea

Carlos Casares
Idazle didaktiko bat

Sakutaro Hagiwara
Bost poema

2017 Apirila

Antonio Gramsci
Sei gutun kartzelatik

Yolanda Esteve
Bost poema

Paco Souto
Hamabi poema

Primo Levi
11 poema

[Sarrera guztiak ikusi]