euskarari ekarriak

1.320 idazle / 3.507 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1882-02-02 / 1941-01-13

James Joyce


Joyce, James. Idazle irlandarra, ingelesez idazten zuena (Dublin, 1882 - Zurich, 1941). Familia katoliko abertzale batean sortua. Dublingo ikastetxe katoliko hoberenetan ikasi zuen, baina ama hil eta gero (1903), familiaren ekonomia egoerak behera egin zuen. 1904an Irlandatik alde egin zuen, eta oso gutxitan itzuli zen; Zurichen, Polan eta Triesten bizi izan zen. Lehen Mundu Gerra piztu zenean Triestetik alde egin beharrean gertatu zen eta, atzera, Zurichera jo zuen. Gerra bukatu eta, 1920an, Parisen bizi izan zen hogei urtez. Han ezagutu zituen, besteren artean, Valéry Larbaud, Aragon, Eluard, T.S. Eliot, Hemingway, Fitzgerald eta Beckett. Ikusmenarekin eta alabaren osasunarekin arazo larriak izan eta gero, 1940an gerra zetorrela eta, Zurichera itzuli zen berriz eta handik urte betera hil zen. Idazlanak. Olerki liburu batekin ezagutua izan zen lehenik Joyce, Chamber music (1907, Kamera musika). Beste olerki liburu bat argitaratu zuen 1927an, Poems penyeats (Sagar-poemak penike banatan). 1918an Joyceren antzerki lan bakarra agertu zen: Exiles (Atzerriratuak). Baina mailarik gorena prosan, eleberri eta kontakizun laburretan iritsi zuen. Ipuin bilduma bat eman zuen lehenik argitara, Dubliners (1914, Dublindarrak). Hamabost ipuin dira, Joycek "epifania" deitzen zituen inspirazio uneen inguruan antolatuak; lehen hirurak haurtzaroari buruzkoak dira, hurrengo laurak gazte garaiari buruzkoak, eta beste laurak heldutasunari eskainiak. 1916an A portrait of the artist as a young man (Artistaren gaztetako portreta) argitaratu zuen, bere lehen eleberria: Stephen Dedalus gaztearen bizitzaren kontakizun errealista da, Irlandako giro itogarritik alde egiteko ahaleginena; autobiografia kutsu handia du. Baina Joyceren lanik gogoangarriena Ulysses izeneko eleberri luzea eta trinkoa da, gaur egungo eleberrigintzaren oinarrian dagoena. 1914-1921 urteetan idatzi zuen, baina, liburu lizuna zela eta, arazoak izan zituen kaleratzeko; 1922an atera zen Parisen, eta Estatu Batuetan 1933 arte ez zen argitaratu. Ulysses-ek, 1904ko ekainaren 16an, Leopold Bloomen, bere emazte Mollyren eta Stephen Dedalusen ibilien eta pentsamenduen berri kontatzen du. Liburua Homeroren Odiseari jarraiki dago antolatua, bai gaietan, bai irudietan; hizkuntza, estilo, sinbolo eta ideia oparotasun nabarmen baten bitartez, bizitzaren ospakizun eta festa gertatzen da. Joyceren azken lana Finnegan's Wake izan zen (1939); hamazazpi urtez landu zuen, eta bertan muturreraino eraman zuen Ulysses-en hasitako esperimentu bidea; hori dela eta, oso irakur zaila gertatzen da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ulises

itzul.: Xabier Olarra

Igela, 2015

Hilak (Dublindarrak)

itzul.: Irene Aldasoro

Alberdania, 1999

Hodeitxo bat

itzul.: Juan Mari Mendizabal

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Artistaren gaztetako portreta

itzul.: Irene Aldasoro

Ibaizabal, 1992

Literatura Unibertsala 14

Ostatua

itzul.: Andres Urrutia

Idatz & Mintz-7, 1984

J. Joyce (4)

itzul.: Joseba Sarrionandia

Oh! Euzkadi-10, 1981

J. Joyce (3)

itzul.: Joseba Sarrionandia

Oh! Euzkadi-9, 1981

J. Joyce (2)

itzul.: Joseba Sarrionandia

Oh! Euzkadi-8, 1981

J. Joyce (1)

itzul.: Joseba Sarrionandia

Oh! Euzkadi-7, 1981

KRITIKAK

Ulises – Anjel Lertxundi, Berria (2016-05-17)

Ulises – Edorta Jimenez, Deia (2016-03-12)

Dublindarrak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2001-01-13)

Dublindarrak – Markos Zapiain, Euskaldunon Egunkaria (2000-05-27)

Dublindarrak – Javier Rojo, El Correo (2000-02-09)

Hitzorduak

Maiatzak 25: Sumisioa Zarautzen

Maiatzak 26: Gure garaiko heroia Iruñean

Maiatzak 27: Parranda Ondarroan

Maiatzak 27: Poesia kaierak Zarautzen

Maiatzak 27: Ume galduaren bila Zarautzen

Maiatzak 30: Pentsamendu heterozuzena, Monique Wittig

Maiatzak 30: Gerrak ez du emakume aurpegirik, Svetlana Aleksievitx

Azken kritikak

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Igor Estankona

Minorreko komedia
Hans Keilson

itzul.: Juan Luis Agirre Lete
Mikel Ayerbe

Isil-mandataria
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Iker Zaldua

Murmurioak
Menna Elfyn

itzul.: Eli Tolaretxipi / Arantza Fernandez
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Dylan Thomas

itzul.: Iker Alvarez
Igor Estankona

Poesia kaiera
Adrienne Rich

itzul.: Maialen Berasategi
Aitor Castro

Kristo irakiarra
Hassan Blasim

itzul.: Ana Isabel Morales
Iratxe Retolaza

Qissat: Palestinako emakumeen ipuinak
Askoren artean

itzul.: Xabier Monasterio
Alex Gurrutxaga

Kristo irakiarra
Hassan Blasim

itzul.: Ana Isabel Morales
Ibon Egaña

Idazlan guztiak
Teresa Avilakoa

itzul.: Luis Baraiazarra
Jose Luis Padron

Azken sarrerak

2017 Maiatza

Langston Hughes
Etxea

Carlos Casares
Idazle didaktiko bat

Sakutaro Hagiwara
Bost poema

2017 Apirila

Antonio Gramsci
Sei gutun kartzelatik

Yolanda Esteve
Bost poema

Paco Souto
Hamabi poema

Primo Levi
11 poema

2017 Martxoa

Adrienne Rich
Poesia kaiera

Dylan Thomas
Poesia kaiera

Alfonsina Storni
Poesia kaiera

Otto Rene Castillo
Bost poema deserri eta maitasun

Pete Seeger
Hamahiru kantu

Antonin Artaud
Jainkoaren Judizioari Akabera Emateko

Pier Paolo Pasolini
Gramsciren errautsak

2017 Otsaila

nila northSun
Lau poema

Horacio Quiroga
Yaguaí

Ciro Alegria
Almadia bakartia

Violeta Parra
Sei kantu

Ugo Betti
Ahuntz-herriko bidegabea

2017 Urtarrila

Gabriela Mistral
Sei poema

Robert Antelme
Gizakiaren espeziea

John Berger
Hamar poema eta ipuin bat

2016 Abendua

Juan Ramon Jimenez
Barne-gaiazko animalia

Santu Casanova
Negua Korsikan

Leopold Sedar Senghor
Bi artikulu

Giovanni Boccaccio
Dekamerone tipi bat

Natsume Soseki
Gizakia

2016 Azaroa

Marcos Ana
Sei poema

Jack London
Bizi nahi

Cecilia Meireles
Hamar poema

Lau poeta galiziar
Poemak itsasotik

2016 Urria

Suheir Hammad
Bi poema eta promesa bat

Miroslav Holub
Munduko Poesia Kaiera

Stephane Mallarme
Munduko Poesia Kaiera

Nijole Miliauskaite
Munduko Poesia Kaiera

Mongo Beti
Negrotasunaren hiztegia

Alain Fournier
Emakume pozoitua

2016 Iraila

T.S. Eliot
Bost poema

Antenor Firmin
Giza arrazen berdintasunaz

[Sarrera guztiak ikusi]