euskarari ekarriak

1.279 idazle / 3.425 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1898-06-05 / 1936-08-18

Federico Garcia Lorca


García Lorca, Federico. Olerkari eta antzerkigile espainiarra (Fuentevaqueros, Granada, 1898 - Viznar, Granada, 1936). Zuzenbidea eta filosofia eta letra ikasketak egin zituen. Literatura ez ezik, musika eta marrazkia ere landu zituen. 1919an Madrileko Ikasleen Egoitzan sartu zen eta bertan ezagutu zituen Dalí, Buñuel, Prados, Alberti, Moreno Villa eta beste artista batzuk, gerora garrantzi handikoak izan zirenak. 1922an lehen poema bilduma eman zuen argitara, Libro de poemas izenekoa. 1926an Góngorari buruzko hitzaldi bat eman zuen; izan ere, Góngora izan zen Lorcaren belaunaldia, 27koa alegia, markatu zuen poeta nagusia. Gero Canciones, Romancero gitano eta Poema del cante jondo, argitaratu zituen Andaluziako molde tradizionalak landuz, misterioaren eta mitoaren haritik, heriotzaren gaiarekin larrituta; izan ere, Andaluziarekin oso errotuta izaki, eskualde hark eragin nabarmena izan zuen García Lorcaren lanetan. 1929an Estatu Batuetara joan ondoren argitaratu zuen Poeta en Nueva York izeneko poema bilduma. Bertan surrealismoaren bidetik hiritzarren alienazioa azaltzen du, ordu arteko bere bidetik oso beste era batera. Errepublikaren garaian sona handia izan zuen García Lorcak literaturaren munduan eta lan ugari sortu eta eragin zuen: La Barraca antzerki taldea eratu zuen esaterako gobernuaren eskariz, eta Espainiako herri askotan ibili zen klasikoen lanak jokatzen. Berak idatzitako antzerki lanetan desioa eta errealitatea kontrajarriak daude. Mariana Pineda, Bodas de sangre, Yerma, La casa de Bernarda Alba, eta El público dira antzerki lan ezagunenak; azkena izan zen surrealismoaren estetikarekin abangoardiekin lotuena. Antzerkigile handia izan bazen ere, ez zuen inoiz poesia bazter batera utzi. 1936ko abuztuan Gerra Zibila hasita, frankistek atxilo hartu eta fusilatu zuten.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Hiru poema

itzul.: Bitoriano Gandiaga

Ilargi Handi Zauri Zarae, 2005

Zura / Metak & Potxo

Hiru poema

itzul.: Lauaxeta

Ilargi Handi Zauri Zarae, 2005

Zura / Metak & Potxo

Poeta New Yorken

itzul.: Juan Luis Zabala

Erein, 2003

Egunsentia

itzul.: Harkaitz Cano

Literatura Unibertsala – Batxilergoa, 2000

EIZIE-Erein

Udako madrigala

itzul.: Anjel Bidaguren

Zer - 136, 1989

Eriotza argiaren Kasida

itzul.: Sabin Muniategi

Karmel, 1987

Sei poema gailego

itzul.: Gabriel Aresti

Egan, 1985

Buster Keatonen paseoa

itzul.: Iñaki Uria

Susa, 1980

Susa 2

Iturriko urretxindorrak

itzul.: Maria Dolores Agirre

, 1968

Iturri-legor

itzul.: Maria Dolores Agirre

, 1968

Egia da

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Zaldikariarena

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Neskatx baten belarri ondora

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1966

Ura, nora zoaz?

itzul.: Luis Mari Mujika

Arnas - 5, 1961

Guraria

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Izarren ordua

itzul.: Juan San Martin

Olerti, 1960

Artsaldea

itzul.: Juan San Martin

Olerti, 1960

Zugatzak

Olerti, 1959

Ezki illa

Olerti, 1959

Itxasoko ura

Olerti, 1959

Illargia eta Eriotza

Olerti, 1959

Arrosa

itzul.: Juan Thalamas

El Bidasoa, 1958

KRITIKAK

Poeta New Yorken – Jose Luis Padron, Bilbao (2015-11)

Poeta New Yorken – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2004-03-12)

Hitzorduak

Ekainak 01: Post-it bizitzak Durangon

Ekainak 07: Sunset Park Zumaian

Ekainak 09: Adiskide paregabea Markinan

Azken kritikak

Poesia kaiera
Angel Gonzalez

itzul.: Gerardo Markuleta
Alex Gurrutxaga

Sumisioa
Michel Houellebecq

itzul.: Gerardo Markuleta
Javier Rojo

Ulises
James Joyce

itzul.: Xabier Olarra
Anjel Lertxundi

Sumisioa
Michel Houellebecq

itzul.: Gerardo Markuleta
Edorta Jimenez

Farorantz
Virginia Woolf

itzul.: Anton Garikano
Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Audre Lorde

itzul.: Danele Sarriugarte
Igor Estankona

Larrua
Curzio Malaparte

itzul.: Jose Ramon Vazquez
Hasier Rekondo

Kazetari amerikar baten egunaldia 2889an
Jules Verne

itzul.: Alberto Barandiaran
Iraitz Urkulo

Parranda
Eduardo Blanco Amor

itzul.: Ramon Etxezarreta
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Paul Celan

itzul.: Xabier Montoia
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2016 Maiatza

Josep Romanilha
Cucugnango medikua

Mario Benedetti
Hamahiru poema

Stanislaw Jerzy Lec
Aforismoak

Haroldo Conti
Anaia baten heriotza

Padraig Mac Piarais
Hamar poema

2016 Apirila

Akram Aylisli
Bihotzak baditik horrelako gauzak

Pazkoko Altxamendua
Bi poema

Gabriel Celaya
Zazpi poema

Jose Revueltas
Inor gabeko hizkuntza

Annie Vivanti
Lau poema

Milan Kundera
Bi ipuin

2016 Martxoa

Virginia Woolf
Gela bat norberarena

Audre Lorde, Angel Gonzalez, Paul Celan
Munduko Poesia Kaierak

Blas de Oteroren
mendeurrena

Anna Akhmatova
Requiem

2016 Otsaila

Julian Barnes
Lurraren mailan

Bernard Dadie
Zortzi poema

2016 Urtarrila

Ashraf Fayadh
hamazazpi poema

Louise Michel
Komuna

2015 Abendua

Sergei Jesenin
zortzi poema

W. Somerset Maugham
Idazle baten oharrak

Gilka Machado
Hiru poema

2015 Azaroa

Roland Barthes
Frantziako Turra epopeia gisa

Pier Paolo Pasolini
Ile luzearen aurka

2015 Urria

Giorgio Scerbanenco
Luisa korapiloa

Edna St. Vincent Millay
Harpa ehulearen balada

Italo Calvino
Bi artikulu

Alex La Guma
Bi testu

Mario de Andrade
Bi poema

Susana Thenon
Bederatzi poema

2015 Iraila

Ingeborg Bachmann, Eugenio Montale, Jorge de Sena
Poesia Kaierak

Yehuda Amichai
Gerlan hildakoen eresia

Cesare Pavese
Poesia euskaraz

[Sarrera guztiak ikusi]