euskarari ekarriak

1.363 idazle / 3.569 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1812-02-07 / 1870-06-09

Charles Dickens


Dickens, Charles. Eleberrigile ingelesa (Landport, Portsmouth, 1812 - Gadshill, Rochester, 1870). Haurtzaroko atsekabeek eta arreba Fannyren maitasunak eragin handia izan zuten bere obran. Haurtzaroko lotsak gogoan izan zituen beti. 1823an Londresera joan zen bizitzera bere familiarekin. Aita kartzelan sartu zuten eta betun lantegi batean lan egin behar izan zuen hamabi urte zituela. 1827an notario baten bulegoan hasi zen lanean eta ondoren Morning Herald egunkarian takigrafo gisa familia aurrera ateratzeko. Sketches for Boz (Boz-entzako zirriborroak) obra idatzi zuen. 1835ean liburuak harrera txarrik jaso ez zuela ikusita, Champman eta Hall argitaldariek umorezko liburu bat eskatu zioten eta Dickens-ek The Posthumous papers of Pickwick club (1837) obra idatzi zuen. Bi liburutan, garai hartako injustizia eta gehiegikeriak salatu zituen Dickensek, bere bizitzan zehar argitaratu zituen liburu guztietan bezala. Hunkigarriak dira, halaber The Adventures of Oliver Twist (1839) eta The Adventures of Nicholas Nickleby obretan (1839), The Old Curiosity Shop (1840). Estatu Batuetan barrena egin zuen bidaiaren ondoren, American notes (1842, Ameriketako oharrak) liburua idatzi zuen, eta bertan Ameriketako esklabo-tratalari eta materialisten aurka hitz mingotsak erabili zituen. Carlyle historigilearen kutsua dario Barnaby Rudge historia eleberriari (1841). Britainiarren zurikeria eta Estatu Batuetako aberats berrien diru-egarria azaldu zituen The life and adventures of Martin Chuzzlewit eleberrian (1843). 1843-1845 urte bitartean argitara eman ziren Christmas Stories (Eguberrietako ipuinak, horietarik luzeena, Gabon kanta bat), The Chime (Erloju-ezkila) eta The Cricket on the Hearth (Sutondoko kilkerra), Ingalaterrako gizartea biziki hunkitu zuten. Dickens Europan zegoen 1848ko altxamendu iraultzaileak gertatu zirenean; Dombey and son (Donbey eta semea) argitaratu zuen urte hartan; bertan harrokeriaren zigorra ematen du aditzera. Haurtzaroa agertu zuen berriz ere David Copperfield kutsu autobiografikoko elaberrian (1849-1850) eta balio hutsalak Bleak House liburuan (1852-1853). Kapitalismo zapaltzailea salatu zuen Hard Times eleberrian (1854, Garai latzak). Emazteak aktore batekin alde egiteko utzi zuenean (1858), Dickens-ek, etsita, Greats Expectations liburua (1861, Esperantza handiak) eta Our Mutual Friend (1864-1865, Elkarren laguna) eman zituen argitara. Great Exéctations eleberrian gaizkileen eta goi-mailako jendearen arteko lotura azaldu zuen. Errealitate bortitza, desira eta ametsak deskribatu zituen idazlea da Dickens eleberrigile ospetsua.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Eguberri kanta

itzul.: Nerea Mujika Aranda

Hiria, 2003

Opor eleberria

itzul.: Xabier Mendiguren

Elkar, 1998

Klasikoen kutxa 4

Seinalaezina

itzul.: Juan Garzia

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Garai latzak

itzul.: Javi Cillero

Ibaizabal, 1994

Literatura Unibertsala 42

Gabon kanta bat

itzul.: Iņaki Mendiguren

Elkar, 1993

Irakurmendi 30

Gabon kanta bat

itzul.: Xabier Mendiguren

Erein, 1990

Literatura 65

David Copperfield

itzul.: Jose Basterretxea Oskillaso

Ibaizabal, 1986

Eguarri abestia

itzul.: Ander Arzelus Luzear

El Dia, 1931

KRITIKAK

Eguarri abestia – Karlos del Olmo, Gara (2003-10-18)

Eguarri abestia – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2003-10-17)

Hitzorduak

Apirilak 26: On Casmurro Lizarran

Apirilak 27: Filiala Iruņean

Azken kritikak

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Alex Uriarte

Filiala
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza, Aroa Uharte
Joannes Jauregi

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

itzul.: Ainhoa Caballero
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Chuya Nakahara

itzul.: Hiromi Yoshida
Igor Estankona

Gizakia zentzu bila
Viktor E. Frankl

itzul.: Lontxo Oihartzabal / Miren Arratibel
Javier Rojo

Caliban eta sorgina
Silvia Federici

itzul.: Edurne Lazkano / Aitor Arruti
Amaia Alvarez Uria

Hotsa eta ardaila
William Faulkner

itzul.: Asun Garikano
Joannes Jauregi

Soldataren patriarkatua
Silvia Federici

itzul.: Amaia Astobiza
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Seamus Heaney

itzul.: Xabi Borda
Igor Estankona

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

itzul.: Josu Zabaleta
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2018 Apirila

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariņo
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

2018 Urtarrila

Boris Vian
Desertorea

Elisa Mujica
Zirkulua

Hainbat egile
Hamahiru ate

Dr. Atl
Beila

2017 Abendua

Fatima Mernissi
38 talla da harem-a

Qissat. Palestinako emakumeen ipuinak

2017 Azaroa

Shuntaro Tanikawa
Zazpi poema

Hoda Ablan
Zazpi poema

2017 Urria

Lluis Llach
Sei kantu

Jose Rizal
Nire azken adioa

Seamus Heaney
Poema antologia

Rosalia de Castro
Poema antologia

Chuya Nakahara
Poema antologia

Inge Müller
16 poema

2017 Iraila

Carson McCullers
Jockeya

Alfonso R. Castelao
Nos / Gu

Jean Genet
Lau orduz Xatilan

Walt Whitman
Belar hostoak (zazpi kantu)

2017 Abuztua

Charles Baudelaire
Zortzi poema

W.B. Yeats
Hamar poema

Langston Hughes
Zazpi poema

[Sarrera guztiak ikusi]