euskarari ekarriak

1.363 idazle / 3.569 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-106-01-03 / -043-12-07

Zizeron


Zizeron, Marco Tulio. Erromatar idazlea eta politikaria (Arpino, K.a 106 - Formies, K.a. 43). Jatorri xumeko familia batean jaio zen, nahiz eta belaunaldiz belaunaldi aberastasun handia bildua zuen. Filosofia heziketa bikaina izan zuen, Erroman. Bertan, Antoniorekin eta L. Crasorekin jarri zen harremanetan. Horregatik, hasiera-hasieratik Senatuko Aitonen semeen alderdiaren babesean aritu zen. 81. urtean lehen hitzaldia egin zuen: Pro Quinctio. Handik urte betera arrakasta handia izan zuen Roscio Ameriakoa aldezteagatik, Silaren aurka. Handik berehala Greziara joan zen, eta Atenasen Antiokoren, Askalonen eta Zenonen ikasle izan zen. 78. urtean, Sila hil zelarik, Erromara itzuli zen, eta 76an Siziliako kuestore aukeratu zuten. 70ean, Caio Verres-en aurkako hitzaldiak egin zituen, ustelkeriagatik salatua izan baitzen, Sizilian. Auzia irabazi eta Zizeronen ospea handituz joan zen. 63an kontsul izendatu zuten, eta paper garrantzitsua jokatu zuen Catilinaren matxinada agerian jarri eta salatzen. Lau hitzaldi egin zituen Catilinaren kontra, ospe handikoak; baina legez kanpo jokatu zuelako salaketapean atzerrira joan beharra izan zuen (58). Urte bat egin zuen atzerrian, baina gero ohore guztiekin itzuli zen berriz Erromara. Handik aurrera idatzi zituen idazlan nagusiak, noiz behinka parte hartzen zuela Zesarren, Ponpeioren eta Crasoren aginte hirukoitzaren garaiko politika giroan. 55ean De oratore argitaratu zuen; 51an, De republica bukatu zuen; 51-50 bitartean prokontsul izan zen Sizilian. Handik Erromara itzulita, zalantzan ibili zen, Zesarren alde edo Ponpeioren alde egin Gerra Zibilaren bezperetan. Gerra piztu zelarik, Ponpeioren alde jarri zen. Hala ere, Zesarrek irabazi zuenean barkatu egin zion, eta Zizeronek gerran Ponpeioren alde ibili ziren beste batzuk ere barka zitzan ospe handiko hitzaldiak egin zituen senatuaren aurrean. Handik aurrera, ez zuen inoren alde parterik hartu, eta, beharbada, horregatik ez zuten taldean hartu Zesarren kontrako matxinadan (44). Hala ere, bere gutunetan agertzen denez, pozik hartu zuen Zesar hil zutelako berria. Politikara itzuli zen, eta hitzaldi sail bat egin zuen (Filipikak) Antonioren aurka, eta Octavioren alde. Bigarren hiruetariko agintea osatu zelarik, esetsia izan zen. Itsasoz Grezia aldera ihesi zihoalarik, Antonioren osteek preso hartu zuten eta bere buruaz beste egitera behartu zuten. Zizeronenak dira, halaber: De inventione, Brutus, Orator, De legibus, De amicitia, De senectute, De finibus, De natura deorum, De oficiis.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Errepublika

itzul.: Gudalupe Lopetegi

EHU, 2005

Limes 3

Kikeroren eskutitzak

itzul.: Juan Anjel Etxebarria

San Antongo katekesia, 1965

Euskal argitalpenak 38

Adiskidetasuna (4)

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1954

Adiskidetasuna (3)

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1952

Adiskidetasuna (2)

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1952

Adiskidetasuna (1)

itzul.: Bingen Ametzaga

Euzko-Gogoa, 1952

Hitzorduak

Apirilak 26: On Casmurro Lizarran

Apirilak 27: Filiala Iruņean

Azken kritikak

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Alex Uriarte

Filiala
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza, Aroa Uharte
Joannes Jauregi

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

itzul.: Ainhoa Caballero
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Chuya Nakahara

itzul.: Hiromi Yoshida
Igor Estankona

Gizakia zentzu bila
Viktor E. Frankl

itzul.: Lontxo Oihartzabal / Miren Arratibel
Javier Rojo

Caliban eta sorgina
Silvia Federici

itzul.: Edurne Lazkano / Aitor Arruti
Amaia Alvarez Uria

Hotsa eta ardaila
William Faulkner

itzul.: Asun Garikano
Joannes Jauregi

Soldataren patriarkatua
Silvia Federici

itzul.: Amaia Astobiza
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Seamus Heaney

itzul.: Xabi Borda
Igor Estankona

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

itzul.: Josu Zabaleta
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2018 Apirila

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariņo
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

2018 Urtarrila

Boris Vian
Desertorea

Elisa Mujica
Zirkulua

Hainbat egile
Hamahiru ate

Dr. Atl
Beila

2017 Abendua

Fatima Mernissi
38 talla da harem-a

Qissat. Palestinako emakumeen ipuinak

2017 Azaroa

Shuntaro Tanikawa
Zazpi poema

Hoda Ablan
Zazpi poema

2017 Urria

Lluis Llach
Sei kantu

Jose Rizal
Nire azken adioa

Seamus Heaney
Poema antologia

Rosalia de Castro
Poema antologia

Chuya Nakahara
Poema antologia

Inge Müller
16 poema

2017 Iraila

Carson McCullers
Jockeya

Alfonso R. Castelao
Nos / Gu

Jean Genet
Lau orduz Xatilan

Walt Whitman
Belar hostoak (zazpi kantu)

2017 Abuztua

Charles Baudelaire
Zortzi poema

W.B. Yeats
Hamar poema

Langston Hughes
Zazpi poema

[Sarrera guztiak ikusi]