1936-03-28 / 2025-04-13
Mario Vargas Llosa

Vargas Llosa, Mario. Peruko idazlea (Arequipa, 1936 - Lima, 2025). Unibertsitateko irakasle izan zen zenbait lekutan, Nazioarteko PEN Club-eko lehendakaria (1976-79), eta Peruko lehendakaritzarako hautagaia 1990. urteko hauteskundeetan. Gaztelaniazko literaturako idazle aipagarrienetako bat zen Vargas Llosa. Haren obrak, kontakizun egitura eta adierazpen forma berrien bitartez, errealismoa berriztatzea lortu zuen. Lehen kontakizunetan ageri zen jadanik estilo berritzaile hori (1959, Los jefes), eta orobat lehen eleberrian ere, La ciudad y los perros (1962, Hiria eta zakurrak). Liburu horrek berehalako arrakasta eman zion egileari, atzerrian bereziki. Limako ikastetxe militar bateko irakaskuntza sistemaren kritika gupidagabea da, eta delako ikastetxean eleberri horren ehundaka ale erre zituzten. Ondoren, besteak beste, La casa verde (1966, Etxe berdea), Conversación en la catedral (1969, Elkarrizketa katedralean), Pantaleón y las visitadoras (1973, Pantaleón eta bisitariak), La tía Julia y el escribidor (1977, Izeba Julia eta eskribatzailea), Los cachorros ipuin bilduma (1967, Zakurkumeak) argitaratu zituen. Denetan ere, oso nabarmena da hizkuntzaren aberastasuna, eduki gogor eta samin baten adierazpide poetiko gisa erabilia. Eleberriez eta kontakizunez gainera, antzerki lanak (1981, La señorita de Tacna) eta literatura saiakerak idatzi zituen. Azken hauetakoak dira García Márquez: historia de un deicidio (1971, García Márquez: jainko-hiltze baten historia) eta La orgía perpetua: Flaubert y "Madame Bovary" (1975, Orgia betierekoa: Flaubert eta "Madame Bovary" ).
Pantaleon eta bisitariak
itzul.: Santi Leone
Elkar, 2011
KRITIKAK
Pantaleon eta bisitariak – Ander Arana, eizie.org (2012-04-18)
Pantaleon eta bisitariak – Bixente Serrano Izko, Berria (2012-03-04)
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Maialen Sobrino Lopez
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
itzul.: Jon Alonso
Aritz Galarraga
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Koxka bat estuago
Henry James
itzul.: Joseba Urteaga
Aritz Galarraga
Poesia kaiera
Frank O'Hara
itzul.: Be?at Sarasola
Asier Urkiza
Haurdunaldi oharrak
Yoko Ogawa
itzul.: Iker Alvarez
Nagore Fernandez
Beste urte batez
Samira Azzam
itzul.: Xabier Monasterio
Maialen Sobrino Lopez
Carmilla
Joseph Sheridan Le Fanu
itzul.: Maialen Berasategi
Iraitz Urkulo
Esker onak
Delphine De Vigan
itzul.: Aiora Jaka Irizar
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Ez da erraza gizon on bat aurkitzea
Flannery O'Connor
itzul.: Itziar Otegi
Aritz Galarraga
2026 Apirila
2026 Martxoa
Antzerkiaren nazioarteko eguna
Miquel Marti i Pol
Poemak euskaraz
Antonio Lobo Antunes
Gauzen ordena naturala
Boris Vian
Aldarri antimilitarista
Izet Sarajlic
Sarajevoko setiokoak
2026 Otsaila
Edorta Matauko itzultzaileak agur
Martha Gelhorn
Pazko bezperako gaua
2026 Urtarrila
Rafael Dieste
Intxixuen artxibotik
Juan Rulfo
Pedro P?ramo/Lautada sutan
Gustavo Pereira
Venezuelako hitzak
2025 Abendua
Susa literatura argitaletxea Durangoko liburu azokan
2025 Azaroa
Villiers de L'Isle-Adam
Esperantzaren tortura
2025 Urria
Angela Figuera
Aingeruen zuzenbidea
Youenn Gwernig
New Yorkeko hamar poema
2025 Iraila
Manuel Curros Enriquez
Jostirudi Jainkotarra
David Foster Wallace
Wallace euskaraz
Angel Gonzalez/Andrea Camilleri
Mendeurrenak
2025 Abuztua
Liam O'Flaherty
Jende behartsua