euskarari ekarriak

1.363 idazle / 3.569 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

-065 / -008

Kinto Flako Horazio


Horazio. (Quintus Horatius Flaccus). Olerkari latinoa (Venusia, Apulia, K.a. 65 - Erroma, K.a. 8). Venusiako liberto baten semea zen. Oktavianoren eta Antonioren aurka borrokatu zen errepublikazaleekin batera tribuno militar gisa (Filipos, 42). Errepublikaren armadak hondoa jo eta, ihes egin behar izan zuen. Oktavianoren amnistia politikoarekin Erromara itzuli zen (41 inguru), eta aitak utzitako ondasunak konfiskatuak izan baitziren, kontuemaile gisa lan egin behar izan zuen administrazioan. Esperientzia mingots horren edo Siron napolitarraren irakatsien eraginez, Epikuroren dotrinarekin bat eginda, gizarte bizitzatik at bizi izan zen aldi hartan. K.a. 33an Mezenas ahaltsuak landetxe bat erregalatu zion Tibur-en: babesleku hartan idatzi zuen izadiaren eta aisiaren oihartzuna dakarren olerki anitz, eta maiz asko bertara erretiratzen zen hiriko nahasmenetik ihesi. Mezenasen bidez Oktavio ezagutu zuen, eta idazkari gisa eraman nahi izan zuen, baina poetak ezezkoa eman zion bere bizimodu lasaitik urrutiratuko zuelakoan. K.a. 8an, Mezenas hil eta zenbait hilabetera zendu zen Horazio, eta Augustoren aginduz lagunaren ondoan lurperatu zuten. n Horazioren lehen obrak Satirak (Satirae edo Sermones) eta Epodoak (Epodon Liber) K.a. 40 eta 30 urte bitartean argitaratu ziren. Epodoak izenekoan garai hartako gorabeherak eta poetaren ezinegona islatzen dira. Satiretan, ordea, Luzilioren gaiak erabili zituen berriro: garai hartako ohiturei buruzko gogarteak eta moralaren arazoak, baina eguneroko bizitzaren zertzeladez zipriztinduak eta barrerako beti prest agertzen zela. Odak (Carmina), K.a. 23tik 13ra argitaratuak, Epodoak-ekin batera, latinoen lirikaren maisu lanak dira. Obra konplexu horretan, formaren perfekzioa helburu duela, Safo, Alkeo edo Pindaro greziarren molde lirikoak sartzen ditu literatura latinoan. Bigarren pertsonan idatzitakoak dira eta gaiei dagokienez, bizitzaren ezdeusa, heriotza, amodioa eta edertasun poetikoa dira gogapenerako bide, beti ere ironia eta autokritikaz beteak. Amodioa eta egunekoaz gozatzeko gonbitea (carpe diem) dira Horazioren lirikaren gunea. Gutunak (Epistulae) biltzen dituzten bi liburuetan eta Ad Pisones edo Arte Poetikoa (Ars poetica) ere deituan, bere buruarekiko elkarrizketa bildua isuri eta epikureismoaren azalpena egiten du. Liburu horietan literatura latinoa ere eztabaidagai da. Augustoren eskariz, Carmen saeculare kantu aberkoia ondu zuen (K.a. 17). n Virgiliorekin batean poesia latinoaren buru, klasizismoaren eredutzat hartua izan zen eta oso irakurria antzinatearen amaiera arte. Horazioren zorroztasuna, oreka eta perfekzio nahia direla eta, Berpizkundean haren poesia Europako herrialde guztietan izan zen ezaguna.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Odak eta Epodoak

itzul.: Aita Onaindia

Igarri, 1992

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Zintzhilik-6, 1991

Taliarko-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Bertso papera - 44, 1988

Quintus Horatius Flaccusn Idazlan hautatuak

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

J.A. Etxebarria, 1988

Liburu-sorta 6

Taliarko'ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5.gehigarria, 1986

Melpomen-i

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Mebio-ren aurka

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Lirari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Horati eta Lidia'ren elkarrizketa

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Errepublikari

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Ene ontzi ori! Berriz itxasorantz

itzul.: Iokin Zaitegi

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Agripa-ri

itzul.: Jon Gotzon Etxebarria

Excerpta - 5. gehigarria, 1986

Carpe diem

itzul.: Joseba Sarrionandia

Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak, 1985

Pamiela

Horati-ren Odak XXV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1969

Horati-ren Odak XXIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1968

Horati-ren Odak XXI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1967

Horati-ren Odak XX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1966

Horati-ren Odak XIX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1965

Horati-ren Odak XVIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1964

Horati-ren Odak XVI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1963

Horati-ren Odak XIV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1962

Horati-ren Odak XII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak XI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak X

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak IX

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1961

Horati-ren Odak VIII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VII

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak VI

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak V

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1960

Horati-ren Odak IV

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak III

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak II

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Horati-ren Odak I

itzul.: Santi Onaindia

Olerti, 1959

Odak (3)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1957

Odak (2)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1956

Odak (1)

itzul.: Aita Onaindia

Egan, 1955

Zoritxar zaletan gogo bare jardun

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Zoriontsuago biziko aiz eta

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Noruntz amiltzen, noruntz deungeok?

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Ene ontzi ori!, berriz itxasorantz

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6528, 1933

Beti, etengabe, ez dario euria

itzul.: Udalaizpe

Euzkadi - 6529, 1933

Hitzorduak

Apirilak 27: Filiala Iruņean

Maiatzak 08: Filiala Donostian

Maiatzak 09: Bizi alegiazkoak Oņatin

Azken kritikak

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

itzul.: Uxue Alberdi
Alex Uriarte

Filiala
Sergei Dovlatov

itzul.: Amaia Apalauza, Aroa Uharte
Joannes Jauregi

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

itzul.: Ainhoa Caballero
Aritz Galarraga

Poesia kaiera
Chuya Nakahara

itzul.: Hiromi Yoshida
Igor Estankona

Gizakia zentzu bila
Viktor E. Frankl

itzul.: Lontxo Oihartzabal / Miren Arratibel
Javier Rojo

Caliban eta sorgina
Silvia Federici

itzul.: Edurne Lazkano / Aitor Arruti
Amaia Alvarez Uria

Hotsa eta ardaila
William Faulkner

itzul.: Asun Garikano
Joannes Jauregi

Soldataren patriarkatua
Silvia Federici

itzul.: Amaia Astobiza
Aiora Sampedro

Poesia kaiera
Seamus Heaney

itzul.: Xabi Borda
Igor Estankona

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

itzul.: Josu Zabaleta
Joannes Jauregi

Azken sarrerak

2018 Apirila

Tchicaya U'Tamsi
Bi poema

Al Berto
Poesia kaiera

Ezra Pound
Poesia kaiera

Manuel de Pedrolo
Bi idazlan

2018 Martxoa

Figuera, Celaya, Basaldua
Erdarazko poetak

Hugo Claus
Bi poema

NoViolet Bulawayo
Jo dugu Budapest

M. Valerio Martzial
Epigramak

2018 Otsaila

Valentin Paz-Andrade
Uma-oncitic negarra

Idea Vilariņo
Poemak

Alejandra Pizarnik
Hamabost poema

Muriel Spark
Atzean utzia naizen neska

2018 Urtarrila

Boris Vian
Desertorea

Elisa Mujica
Zirkulua

Hainbat egile
Hamahiru ate

Dr. Atl
Beila

2017 Abendua

Fatima Mernissi
38 talla da harem-a

Qissat. Palestinako emakumeen ipuinak

2017 Azaroa

Shuntaro Tanikawa
Zazpi poema

Hoda Ablan
Zazpi poema

2017 Urria

Lluis Llach
Sei kantu

Jose Rizal
Nire azken adioa

Seamus Heaney
Poema antologia

Rosalia de Castro
Poema antologia

Chuya Nakahara
Poema antologia

Inge Müller
16 poema

2017 Iraila

Carson McCullers
Jockeya

Alfonso R. Castelao
Nos / Gu

Jean Genet
Lau orduz Xatilan

Walt Whitman
Belar hostoak (zazpi kantu)

2017 Abuztua

Charles Baudelaire
Zortzi poema

W.B. Yeats
Hamar poema

Langston Hughes
Zazpi poema

[Sarrera guztiak ikusi]